“Beş Şey Gelmeden Önce Beş Şeyin Değerini Bil” Hadisinden Hangi Sonuçlar Çıkarılabilir?

Soru : “Beş şey gelmeden önce beş şeyin değerini iyi bilmelisin; ihtiyarlığından önce gençliğinin, hastalığından önce sağlığının, yokluğundan önce varlığının, meşguliyetinden önce boş vaktinin ve ölümünden önce hayatının.” (Hâkim, “Müstedrek”, 341) Kaderle ilgili kavramları dikkate alarak yukarıdaki hadise ilişkin çıkarımlarınızı kısaca yazınız.

Ödev cevabı kısaca : İnsan, Allah’ın kendisine verdiği gençlik, sağlık, varlık, zaman ve hayat gibi nimetlerin değerini bilmeli ve bunları doğru şekilde kullanmalıdır. Kader anlayışı, insanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; kişi iradesini kullanarak tedbir almalı, çalışmalı ve yaptığı seçimlerin sorumluluğunu taşımalıdır.

Detaylı Cevap: Hadis, insanın sahip olduğu imkânların sürekli olmayabileceğini ve bu nedenle zamanını bilinçli değerlendirmesi gerektiğini öğretir. İnsan, cüzi iradesini kullanarak gençliğini, sağlığını, maddi imkânlarını ve boş vaktini faydalı işlerde değerlendirmelidir. Hastalık, yaşlılık ve ölüm gibi insanın tamamen kontrolünde olmayan durumları kaderin bir parçası olarak kabul ederken, kendi sorumluluklarını yerine getirmeli ve gerekli tedbirleri almalıdır.