9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 198-199 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 198–199

I–II. Göktürk Devleti ve Uygur Devleti’nin Yönetim ve Ordu Yapıları

Soru: Kaynakları inceleyerek I–II. Göktürk Devleti ve Uygur Devletinin yönetim ve ordu yapılarına ait özellikleri tabloya yazınız.

I–II. Göktürk Devleti

Yönetim Yapısı

• Hükümdar kağan unvanını taşır, yetkinin Tanrı tarafından verildiğine (kut) inanılır.
• Töre (kanun) vardır; kağan töreye uymak zorundadır, yeni kanun koyamaz.
• Toy (meclis) devlet işlerinde etkilidir; kağan toyun doğal başkanıdır.
• Hatun, devlet işlerinde kağanla birlikte söz sahibidir.
• Kulluk ve kölelik yoktur, toplumda özgürlük esastır.

Ordu Yapısı

• Ordu-millet anlayışı hâkimdir; gerektiğinde toplumun tamamı savaşa katılır.
• Hafif zırhlı, hızlı süvariler savaşlarda üstünlük sağlar.
• Onluk sistem uygulanır; tümen (10.000) temel birliktir.
• Kadınlar da savaşlara katılabilir ve komuta edebilir.
• Türk askerleri usta okçudur, at üzerinde yüksek hareket kabiliyetine sahiptir.

Uygur Devleti

Yönetim Yapısı

• Göktürk mirası sürdürülmüş, ancak yerleşik hayata geçiş yönetimi etkilemiştir.
• Devlet merkezi Karabalgasundur; devlet meclisi burada toplanır.
• Kağanlık devam etmiş, Maniheizm’in etkisiyle unvanlarda (ör. “ay”, “kün”) değişimler görülmüştür.

Ordu Yapısı

• Hafif zırhlı askerler ve atlı birlikler önemlidir.
• Bozkır savaş taktikleri kullanılmaya devam edilmiştir.
• Ordu-millet anlayışı sürmüş; zamanla ticaret ve kültüre yönelim artmıştır.