9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 195-197 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 195-196-197

Soru: Metin ve Kaynak O’yu inceleyerek sayfa 197’de verilen I-II. Göktürk Devleti’nin siyasi ve askerî gelişmeleri ile ilgili karekodda bulunan etkinliği yapınız.

Soru 1: Göktürklerde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmelerle ilgili yandaki karekodda bulunan etkinliği yapınız.

• 552 – Devletin Kuruluşu: Bumin Kağan, Ötüken merkezli I. Göktürk Devleti’ni kurarak Türk adını devlet ismi olarak kullanan ilk siyasi teşkilatı oluşturdu.
• 553 – Mukan Kağan’ın Tahta Çıkışı: Mukan Kağan, güçlü ordu ve fetihlerle devleti genişletti; Türk boylarını birleştirerek siyasi bütünlüğü sağladı.
• 557 – Ak Hun Devleti’nin Yıkılması: İstemi Yabgu, Sâsânîlerle ittifak kurarak Ak Hun Devleti’ni yıktı; İpek Yolu’nun denetimi Göktürklerin eline geçti.
• 567 – Doğu Roma’ya Elçi Gönderilmesi: İstemi Yabgu’nun İstanbul’a elçi göndermesi, Türk–Bizans diplomasisinin başlangıcı oldu ve Göktürklerin uluslararası saygınlığını artırdı.
• 582 – Devletin İkiye Ayrılması: Taht kavgaları ve Çin entrikaları sonucu Doğu ve Batı Göktürk Devletleri ortaya çıktı; merkezî güç zayıfladı.
• 630 – Çin Hâkimiyeti: Doğu Göktürk Devleti, Çin tarafından yıkıldı; Türkler esaret ve fetret dönemine girdi.
• 682 – II. Göktürk Devleti’nin Kuruluşu: Kutluk (İlteriş) Kağan, bağımsızlık mücadelesiyle Türk siyasi birliğini yeniden kurdu.
• 745 – Göktürklerin Yıkılışı: Karluk, Basmıl ve Uygur baskıları sonucu Göktürk hâkimiyeti sona erdi; Uygur Devleti tarih sahnesine çıktı.

Soru 2: Metin ve Kaynak Ö’yü inceleyerek Uygur Devleti’nin siyasi ve askerî gelişmelerini gösteren bir tarih şeridi hazırlayınız.

Cevap (Tarih Şeridi – Özet):

• 744: Kutluğ Bilge Kül Kağan, Ötüken merkezli Uygur Devleti’ni kurdu.
• 747: Moyen-Çor Kağan tahta çıktı, devlet güçlendi ve isyanlar bastırıldı.
• 759: Bögü Kağan döneminde Çin ile ekonomik ilişkiler gelişti.
• 764: Maniheizm resmî din olarak kabul edildi, yerleşik hayata geçiş hızlandı.
• 821: Uygurlar gerileme dönemine girdi.
• 840: Kırgız saldırıları sonucu Uygur Devleti yıkıldı.
• 911: Turfan Uygur Devleti bağımsız oldu, sanat ve ticarette ilerleme sağlandı.
• 1955: Uygur Özerk Bölgesi kuruldu.