9. Sınıf Matematik 2. Ders Kitabı Sayfa 154-155 Cevapları Meb Yayınları

9. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 154-155 Cevapları (MEB Yayınları)

Konuya Başlarken Tek Nicel Değişkenli Veri Cevapları

Soru 1: Küresel ortalama sıcaklık değerlerindeki sapmaların hangi değerlerde yoğunlaştığını görebilmek için hangi veri özetleme araçlarına ihtiyaç duyulur?

Kısa Cevap: Ortalama, ortanca ve tepe değer gibi veri özetleme araçları kullanılır.

Verilerin hangi değerlerde yoğunlaştığını belirlemek için:

• Aritmetik ortalama → Genel eğilimi gösterir
• Ortanca (medyan) → Verilerin ortasında bulunan değeri verir
• Tepe değer (mod) → En sık görülen değeri gösterir

Bu ölçüler sayesinde sıcaklık sapmalarının hangi değerlerde yoğunlaştığı anlaşılır.

Soru 2: 1850 ile 2023 yılları arasında sıcaklık sapma değerleri arasındaki fark belirlendiğinde sıcaklık farkının neden olacağı olumsuz etkiler açısından hangi veri özetleme değerlerine bakılması gerekir?

Kısa Cevap: Açıklık ve standart sapma gibi yayılma ölçülerine bakılmalıdır.

Sıcaklık değişimlerinin etkilerini incelemek için sadece ortalama yeterli değildir. Bu nedenle:

• Açıklık (en büyük – en küçük değer farkı)
• Standart sapma (verilerin ortalamadan uzaklığı)

gibi ölçüler incelenmelidir.

Bu değerler, sıcaklıkların ne kadar değiştiğini ve iklim üzerindeki riskleri gösterir.

Soru 3: Dağılımın merkezine yığılan küresel ortalama sıcaklık değerlerindeki sapmalar hangi aralıklarda yoğunlaştığını görebilmek için hangi veri görselleştirme araçları kullanılabilir?

Kısa Cevap: Histogram ve nokta grafiği kullanılabilir.

Verilerin hangi aralıkta yoğunlaştığını görmek için:

• Histogram (sütun grafiği) → Belirli aralıklardaki yoğunluğu gösterir
• Nokta grafiği → Verilerin dağılımını açıkça gösterir

Bu grafikler, sıcaklık sapmalarının hangi değerlerde toplandığını görmeyi sağlar.

Soru 4: Küresel ortalama sıcaklık değerlerindeki sapmaların dağılımına göre çok düşük ya da çok yüksek sapma değerleri olup olmadığını görebilmek için hangi veri görselleştirme aracı kullanılabilir?

Kısa Cevap: Kutu grafiği (boxplot) kullanılabilir.

Aykırı (uç) değerleri belirlemek için en uygun grafik:

Kutu grafiği (boxplot)

Bu grafik sayesinde:

• En küçük ve en büyük değerler
• Ortanca
• Aykırı değerler

kolayca görülür.

Soru 5: Belirli zaman aralığında sıcaklık değerlerinin sapmalarındaki değişimi görebilmek için hangi veri görselleştirme aracı kullanılabilir?

Kısa Cevap: Çizgi grafiği kullanılmalıdır.

Zamana bağlı değişimi incelemek için:

Çizgi grafiği (line graph) kullanılır.

Bu grafik:

• Yıllara göre değişimi gösterir
• Artış veya azalış eğilimini ortaya koyar

Küresel ısınmanın yıllara göre nasıl arttığını en iyi bu grafikle görebiliriz.

Genel Değerlendirme: Bu bölümde tek nicel değişkenli verilerin analizi ve yorumlanması öğrenilmektedir. Grafikler ve özetleme değerleri sayesinde veriler daha anlamlı hâle gelir ve doğru kararlar alınabilir.