5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 64-68 Cevapları MEB 2026-2027

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 64-68 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvet ve Kuvvetin Ölçülmesi bölümündeki pekiştirme sorularını ve dinamometre tasarlama çalışmasını kapsar. Ölçüm sorularında önce bir bölmenin değerini bulabilir, ardından görünen bölme sayısıyla çarparak sonuca ulaşabilirsiniz.

İçindekiler

Sayfa 64: Pekiştirme İstasyonu-1
Sayfa 65: Pekiştirme İstasyonu-2
Sayfa 66: Kendi Dinamometremizi Yapıyoruz
Sayfa 67: Modeli Geliştirme ve Değerlendirme
Sayfa 68: Pekiştirme İstasyonu-3

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 64 Cevapları

Pekiştirme İstasyonu-1

Dinamometrelerin ölçebileceği en büyük kuvvetler: K: 100 N, L: 50 N, M: 5 N, N: 25 N.

1. Soru: Hangi dinamometreler, 3 N büyüklüğündeki bir kuvveti en hassas şekilde ölçer? Kısa Cevap: M dinamometresi. Açıklama: Görseldeki dinamometreler arasında bölme değeri en küçük olan M’dir. Bu nedenle 3 N’lık kuvveti en hassas şekilde ölçer.

2. Soru: Dinamometrelerdeki yayların cinsi aynı olduğuna göre en kalın yay hangi dinamometrededir? Kısa Cevap: K dinamometresindedir. Açıklama: Verilen dinamometreler arasında en büyük kuvveti ölçebilen K’dir. Bu karşılaştırmada en kalın yay K dinamometresinde bulunur.

3. Soru: Hangi dinamometreler 30 N’lık kuvveti ölçmek için kullanılabilir? Kısa Cevap: K ve L dinamometreleri. Açıklama: K’nin ölçüm sınırı 100 N, L’nin ise 50 N’dır. Her ikisinin ölçüm sınırı da 30 N’dan büyüktür.

4. Soru: Hangi dinamometrelere 70 N’lık kuvvet uygulandığında içlerindeki yayın esneklik özelliği bozulur? Kısa Cevap: L, M ve N dinamometreleri. Açıklama: 70 N; L’nin 50 N, M’nin 5 N ve N’nin 25 N olan ölçüm sınırlarını aşar.

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 65 Cevapları

Pekiştirme İstasyonu-2

Soru: 10 bölmeden oluşan dinamometrelerin görsellerine göre ölçüm sonuçlarını tabloya yazınız. Kısa Cevap: Sırasıyla 8 N, 20 N, 6 N ve 9 N.

Ölçüm	En Büyük Değer	Bir Bölmenin Değeri	Görünen Bölme	Sonuç
1. Ölçüm	40 N	40 ÷ 10 = 4 N	2	2 × 4 = 8 N
2. Ölçüm	50 N	50 ÷ 10 = 5 N	4	4 × 5 = 20 N
3. Ölçüm	20 N	20 ÷ 10 = 2 N	3	3 × 2 = 6 N
4. Ölçüm	90 N	90 ÷ 10 = 9 N	1	1 × 9 = 9 N

Çözüm yöntemi: Bir bölmenin değeri = En büyük kuvvet değeri ÷ Toplam bölme sayısı. Ölçülen kuvvet = Bir bölmenin değeri × Görünen bölme sayısı.

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 66 Cevapları

Performans İstasyonu: Kendi Dinamometremizi Yapıyoruz

Örnek çalışma: Aşağıdaki plan ve değerlendirmeleri kendi modelinize göre düzenleyebilirsiniz.

Görev: Grubunuzla belirlediğiniz malzemeleri kullanarak mühendislik tasarım döngüsüne uygun, özgün bir dinamometre modeli yapınız. Örnek Cevap: Bir yayın kuvvet etkisiyle uzamasından yararlanan, karton üzerine yerleştirilmiş basit bir dinamometre modeli yapabiliriz.

Çalışma Planı

Veri toplama: Ders kitabından ve öğretmenimizin önerdiği güvenilir kaynaklardan dinamometrenin çalışma şeklini araştırırız.
Hedef: Küçük kuvvetleri gösterebilen ve yük kaldırıldığında başlangıç konumuna dönen bir model oluştururuz.
Süre: Örnek olarak iki ders saati ayırırız; ilkinde modeli yapar, ikincisinde deneyip geliştiririz.
Görev paylaşımı: Araştırma, malzeme hazırlama, model yapımı ve sonuçları kaydetme görevlerini paylaşırız.
Tasarım: Yayı dik konumda sabitler, yanına ölçüm şeridi yerleştiririz.
Değerlendirme: Aynı yükle tekrarlanan ölçümlerin tutarlı olup olmadığını kontrol ederiz.

Bölüm: Malzemeler Örnek Cevap: Küçük esnek yay, sert karton, ataş, ip, bant, cetvel, kalem, hafif yükler ve ölçeği işaretlemek için bir okul dinamometresi.

Bölüm: Tasarımın Çizimi Çizim Önerisi: Dikey bir karton çizin. Üst kısmına bağlı bir yay, yayın altına bir kanca ve yanına ölçüm şeridi ekleyin. Kancaya küçük bir yük çizerek parçaları yay, gösterge, ölçüm şeridi ve kanca olarak adlandırın.

Yapım Aşamaları — Örnek Cevap

Yayın üst ucunu sert kartonun üst bölümüne sağlamca sabitleriz.
Alt ucuna ataştan bir kanca takar, kancanın yanına küçük bir gösterge yerleştiririz.
Yayın yanına ölçüm şeridini koyar, yük yokken göstergenin yerini 0 olarak işaretleriz.
Öğretmenimizin yardımıyla okul dinamometresinde ölçtüğümüz küçük yükleri modelimize sırayla asarız.
Her yük için göstergenin yerini işaretleyerek karşılık gelen Newton değerini yazarız.
Yükleri kaldırıp yayın başlangıç konumuna dönmesini ve aynı yükün aynı değeri göstermesini kontrol ederiz.

Not: Cetveldeki santimetre değerleri doğrudan Newton değildir. Kuvvet ölçeği, büyüklüğü bilinen kuvvetlerle karşılaştırılarak oluşturulur.

Bölüm: Değerlendirme Aşamaları-1: Yaptığınız testler ve karşılaştırmalar sonucunda düzeltilmesi gerekenler Örnek Cevap: Ölçüm şeridinin kayabildiğini ve göstergenin yerinin zor okunduğunu fark ettik. Şeridi daha sağlam sabitlemeli ve göstergeyi belirginleştirmeliyiz.

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 67 Cevapları

Düzeltme ve Değişiklikler

Bölüm: Düzeltme ve Değişiklikler Örnek Cevap: Ölçüm şeridini bantla sabitledik. Göstergeyi renkli kartondan yaptık ve kancayı sağlamlaştırdık. Modelin dik durması için kartonu sert bir destekle güçlendirdik.

Değerlendirme Aşamaları-2

Bölüm: Yaptığınız testler ve karşılaştırmalar sonucunda düzeltilmesi gerekenler Örnek Cevap: İkinci denemede göstergenin ölçüm şeridine sürtündüğünü fark ettik. Göstergenin serbestçe hareket etmesini sağlayacak şekilde aradaki boşluğu artırmalıyız.

Görev: Düzeltmeleriniz sonucunda modelinizin geliştirilmiş son hâlini aşağıya çiziniz. Çizim Önerisi: Önceki çiziminize sağlam bir destek ve belirgin bir gösterge ekleyin. Ölçüm şeridindeki 0 noktası ile deneyde belirlediğiniz Newton değerlerini gösterin. Gösterge ile şerit arasında boşluk bırakın.

Değerlendirme Aşamaları-3

Görev: Modelinizin son hâlini değerlendirerek diğer grupların modelleriyle karşılaştırınız. Örnek Cevap: Modelimizin göstergesi daha kolay okunuyor ve ölçüm şeridi kaymıyor. Aynı yükle yaptığımız tekrar ölçümlerinde yakın sonuçlar elde ettik. Diğer modellerle karşılaştırdığımızda sağlamlık, okunabilirlik ve ölçümlerin tutarlılığının önemli olduğunu gördük.

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 68 Cevapları

Pekiştirme İstasyonu-3

1. Soru: Aşağıdaki ifadelerin doğru ya da yanlış olduğuna karar verip ilgili oklar yönünde ilerleyiniz. Etkinlik hatasız olarak tamamlandığında hangi çıkışa ulaşılır? Kısa Cevap: 1. çıkışa ulaşılır. Çözüm: “Kuvveti ölçen aletin adı dinamometredir.” ifadesi doğrudur. Ardından “Kuvvetin birimi Newton’dır.” ifadesi de doğru seçilir. İzlenen yol: Doğru → Doğru → 1. Çıkış.

2. Soru: K, L ve M cisimleri özdeş dinamometreler ile ölçülüyor. L cismi ile yapılan ölçüm sonucu aşağıda verildiğine göre diğer cisimlerle yapılan ölçümlerin sonuçlarını ilgili alanlara yazınız. Kısa Cevap: K = 20 N, M = 10 N. Çözüm: L’de 3 bölme 15 N olduğundan bir bölme 15 ÷ 3 = 5 N değerindedir. K’de 4 bölme vardır: 4 × 5 = 20 N. M’de 2 bölme vardır: 2 × 5 = 10 N.

3. Soru: En fazla 80 N ölçebilen 10 bölmeli bir dinamometre ile yapılan ölçüm aşağıda gösterilmiştir. Buna göre ölçüm sonucu kaç N’dır? Kısa Cevap: 32 N. Çözüm: Bir bölmenin değeri 80 ÷ 10 = 8 N olur. Görselde 4 bölme bulunduğundan ölçülen kuvvet 4 × 8 = 32 N olarak hesaplanır.

5. SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTABI CEVAPLARI

Diğer etkinliklerin ve ünitelerin cevaplarına 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları (1 ve 2. Kitap) sayfasından ulaşabilirsiniz.

Açıklamalar ve Örnek Cevaplar

Dinamometrede bir bölmenin değeri nasıl bulunur?

En büyük kuvvet değeri, toplam bölme sayısına bölünür. Örneğin 40 N ölçebilen 10 bölmeli dinamometrede bir bölme 4 N’dır.

Görseldeki renkli bölmeler nasıl sayılmalıdır?

Gövdenin dışına çıkan ölçüm çubuğundaki her eşit renkli şerit ayrı bir bölmedir. İki farklı renk birlikte tek bölme sayılmaz.

Performans çalışmasındaki değerlendirmeleri aynen yazmalı mıyım?

Bu bölümdeki cevaplar örnektir. Kendi modelinizde karşılaştığınız sorunları, yaptığınız değişiklikleri ve ölçüm sonuçlarını yazmalısınız.

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 64-68 Cevapları MEB Yayınları - Dinamometre Ölçümleri ve Kendi Dinamometremiz