11. Sınıf Fizik Sayfa 53-55 Cevapları MEB

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 53-55 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki 5. Etkinlik – Serbest Cisim Diyagramı çalışmalarının öğrenci odaklı cevaplarını içermektedir. Bu bölümde cisimlere etki eden kuvvetler belirlenerek Newton’ın Hareket Yasalarıyla ilişkilendirilmektedir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları

5. Etkinlik – Serbest Cisim Diyagramı

Soru 1: Örnekten yararlanarak görsellerdeki cisimlere etki eden tüm kuvvetleri belirleyiniz ve serbest cisim diyagramlarını çiziniz. Kısa Cevap: Serbest cisim diyagramında yalnızca incelenen cismin üzerine etki eden dış kuvvetler gösterilir. Soruda sürtünmeler ihmal edildiği için sürtünme kuvveti eklenmez.

Eğik düzlemde iple bağlı cisim: Cisme etki eden kuvvetleri belirleyiniz. Kısa Cevap: Cisme ağırlık (G), normal kuvvet (N) ve ip gerilmesi (T) etki eder. Detaylı Cevap: G: Düşey aşağı yönlüdür.
N: Eğik düzleme dik ve dışarı yönlüdür.
T: İp doğrultusunda, eğik düzlem boyunca yukarı yönlüdür. Çizim gerekli: Cismin merkezinden G düşey aşağı, N düzleme dik, T ise ip doğrultusunda yukarı yönlü çizilmelidir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 54 Cevapları

5. Etkinlik – Serbest Cisim Diyagramı Devamı

1. Görsel: Kabloya bağlı kişiye etki eden kuvvetleri belirleyiniz. Kısa Cevap: Kişiye ağırlık ve kablonun iki kolunun uyguladığı gerilme kuvvetleri etki eder. Detaylı Cevap: G: Düşey aşağı yönlüdür.
T₁ ve T₂: Kablonun iki tarafı boyunca, bağlantı noktasından kablonun uçlarına doğru yönelir. Çizim gerekli: G aşağı; T₁ ve T₂ kablonun iki kolu doğrultusunda çizilmelidir.

2. Görsel: Masa üzerindeki kitaba elle bastırıldığında kitaba etki eden kuvvetleri belirleyiniz. Kısa Cevap: Kitaba ağırlık (G), elin uyguladığı kuvvet (F) ve normal kuvvet (N) etki eder. Detaylı Cevap: G: Aşağı yönlüdür.
F: El tarafından aşağı yönlü uygulanır.
N: Masa tarafından yukarı yönlü uygulanır. Çizim gerekli: N yukarı; G ve F aşağı yönlü gösterilmelidir.

3. Görsel: Yatay zemindeki otomobile etki eden kuvvetleri belirleyiniz. Kısa Cevap: Verilen koşullarda otomobile ağırlık (G) ve normal kuvvet (N) etki eder. Detaylı Cevap: Soruda sürtünmeler ihmal edildiği ve ayrıca yatay yönde uygulanan başka bir kuvvet belirtilmediği için serbest cisim diyagramında G aşağı, N yukarı gösterilir. Çizim gerekli: G düşey aşağı, N düşey yukarı yönlü çizilmelidir.

4. Görsel: Tavana asılı lambaya etki eden kuvvetleri belirleyiniz. Kısa Cevap: Lambaya ağırlık (G) ve gerilme kuvveti (T) etki eder. Detaylı Cevap: Ağırlık aşağı, askının uyguladığı gerilme kuvveti yukarı yönlüdür. Lamba dengede olduğundan kuvvetlerin büyüklükleri eşittir. Çizim gerekli: T yukarı, G aşağı yönlü çizilmelidir.

5. Görsel: İple çekilen kızağa etki eden kuvvetleri belirleyiniz. Kısa Cevap: Kızağa ağırlık (G), normal kuvvet (N) ve ip gerilmesi (T) etki eder. Detaylı Cevap: G: Düşey aşağı yönlüdür.
N: Düşey yukarı yönlüdür.
T: İpin doğrultusunda ileri ve yukarı yönlüdür.
Sürtünme ihmal edildiği için diyagrama sürtünme kuvveti eklenmez. Çizim gerekli: G aşağı, N yukarı ve T ipin doğrultusunda çizilmelidir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 55 Cevapları

5. Etkinlik – Newton’ın Hareket Yasaları

Soru 2-1: Bir kişi tekneden rıhtıma atladığında tekne bu durumdan nasıl etkilenir? Kısa Cevap: Tekne, kişinin atlama yönünün tersine doğru hareket eder. Detaylı Cevap: Kişi rıhtıma doğru atlarken tekneye ters yönde kuvvet uygular. Tekne de kişiye eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvet uygular. Bu durum Newton’ın III. Hareket Yasası ile açıklanır.

Soru 2-2: Dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde kalan bir cismin hareketini yorumlayınız. Kısa Cevap: Bileşke kuvvet sıfırdır. Duran cisim durur, hareket eden cisim sabit hızla doğrusal hareketini sürdürür.

Soru 2-3: Sabit hızla doğu yönünde 10 m/s hızla ilerleyen 2 kg kütleli bir araca kaç N bileşke kuvvet etki eder? Kısa Cevap: 0 N Çözüm: Araç sabit hızla hareket ettiğinden:
a = 0
F_net = m·a
F_net = 2·0
F_net = 0 N

Soru 2-4: Yukarıya doğru fırlatılan bir top maksimum yüksekliğe çıktığı anda herhangi bir kuvvetin etkisinde kalır mı? Açıklayınız. Kısa Cevap: Evet. Topa yer çekimi kuvveti etki etmeye devam eder. Detaylı Cevap: Maksimum yükseklikte topun anlık hızı sıfırdır ancak ağırlığı sıfır değildir. İvmesi hâlâ aşağı yönlü ve g büyüklüğündedir.

Soru 2-5: Yukarı yönde düzgün hızlanarak ilerleyen bir asansörün içinde ağırlığınızda bir değişim hisseder misiniz? Açıklayınız. Kısa Cevap: Evet, kendimizi daha ağır hissederiz. Çözüm: N - mg = ma
N = m(g + a)
Asansör yukarı doğru ivmelendiği için N > mg olur. Hissedilen ağırlık normal kuvvete bağlı olduğundan kişi kendisini daha ağır hisseder.

Soru 2-6: Sürtünmesi ihmal edilen, hareketsiz bir kamyonet kasasında duran kutunun araç harekete geçtiği andaki hareketini yorumlayınız. Kısa Cevap: Kutu yere göre durgunluk durumunu korumaya çalışır; kamyonete göre geriye doğru hareket ediyormuş gibi görünür. Detaylı Cevap: Sürtünme olmadığından kutuya kamyonetin hareket yönünde yatay kuvvet etki etmez. Bu nedenle kutu eylemsizlik nedeniyle başlangıçtaki hareket durumunu korur.

Soru 2-7: Yangın hortumundan tazyikli su sıkmaya başlayan bir itfaiye eri bu durumdan nasıl etkilenir? Kısa Cevap: İtfaiye eri geriye doğru bir tepki kuvveti hisseder. Detaylı Cevap: Hortum suyu ileri doğru iterken su da hortuma ve itfaiye erine eşit büyüklükte ve zıt yönde kuvvet uygular.

Soru 2-8: Kuvvetölçerin iki ucu zıt yönlerde F kuvvetiyle çekildiğinde kuvvetölçer kaç F değerini gösterir? Kısa Cevap: F Detaylı Cevap: Kuvvetölçer ipteki gerilme kuvvetini ölçer. Her iki taraftan F uygulanması gerilmeyi F yapar; gösterge 2F olmaz.

Soru 3: Newton’ın Hareket Yasalarını kendi cümlelerinizle ifade ediniz. Örnek Cevap: I. Hareket Yasası: Net kuvvet sıfırsa cismin hareket durumu değişmez.
II. Hareket Yasası: Cismin ivmesi net kuvvetle doğru, kütlesiyle ters orantılıdır; F_net = m·a.
III. Hareket Yasası: İki cisim birbirine eşit büyüklükte ve zıt yönlü kuvvetler uygular.

Soru 4: Serbest cisim diyagramının net kuvvet hesaplamaya yönelik problemlerin çözümündeki rolünü tartışınız. Örnek Cevap: Serbest cisim diyagramı, incelenen cisme etki eden bütün dış kuvvetleri ve yönlerini açık biçimde görmemizi sağlar. Böylece kuvvetleri uygun eksenlere ayırabilir, bileşke kuvveti doğru hesaplayabilir ve Newton’ın II. Hareket Yasası ile cismin ivmesini bulabiliriz.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait güncel cevap ve çözümleri 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından inceleyebilirsiniz.