11. Sınıf Fizik Sayfa 21-22 Cevapları MEB 2026-2027

11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki 2. Etkinlik - Serbest Düşme Hareketi ile İlgili Veri Setleri çalışmasını kapsamaktadır. Etkinlikte ilk hızı sıfır olan ve ilk hızı sıfırdan farklı olan cisimlerin düşey hareketleri karşılaştırılmaktadır.

11. Sınıf Fizik Sayfa 21-22 Cevapları MEB

2. Etkinlik - Serbest Düşme Hareketi ile İlgili Veri Setleri

Not: Etkinlikte oluşturulan sayısal değerler, simülasyonda seçilen yükseklik ve başlangıç hızına göre değişebilir. Aşağıdaki tablolar g = 10 m/s² alınarak hazırlanmış örnek veri setleridir.

Soru: 1. Yandaki karekoddan yararlanarak “Düşey Eksende Serbest Düşen Cisimlerin Hareketi” isimli simülasyona ulaşınız. Kısa Cevap: Karekod okutularak simülasyon açılır ve cismin düşey doğrultudaki hareketi incelenir.

Soru: 2. Ekranın solunda yer alan ok işaretini yukarı doğru çekerek topun yüksekliğini artırınız. Kısa Cevap: Topun başlangıç yüksekliği artırılır. Yükseklik arttıkça cismin yere ulaşma süresi ve çarpma hızı artar.

Soru: 3. Ekranın sağ kısmında yer alan namlu aşağı butonuna tıklayarak namluyu yere dik olacak konuma getiriniz. Kısa Cevap: Namlu düşey aşağı konuma getirilerek topun ilk hızı sıfır olacak şekilde serbest düşmesi sağlanır.

Soru: 4. Topun konumunu değiştirerek hız, ivme, yer değiştirme ve zaman değişkenleri ile ilgili veri setleri oluşturunuz. Kısa Cevap: Farklı yüksekliklerden ilk hızsız bırakılan top için aşağıdaki örnek veri seti oluşturulabilir.

Veri Seti	I. Veri	II. Veri	III. Veri
Yükseklik (m)	5	10	20
Başlangıç hızı (m/s)	0	0	0
Yere düşme süresi (s)	1,00	1,41	2,00
Yere çarpma hızı (m/s)	10,00	14,14	20,00
Yer çekimi ivmesi (m/s²)	10	10	10

Kontrol: İlk hız sıfır olduğunda düşme süresi t = √(2h/g), yere çarpma hızının büyüklüğü ise v = √(2gh) bağıntısıyla bulunur.

Soru: 5. İvmeli hareket grafiklerini dikkate alarak oluşturduğunuz veri setleri üzerinden hız-zaman, ivme-zaman ve konum-zaman grafiklerini aşağıdaki alana çiziniz. Kısa Cevap: Yukarı yön pozitif kabul edildiğinde hız-zaman grafiği negatif eğimli doğru, ivme-zaman grafiği -10 m/s² değerinde yatay doğru, konum-zaman grafiği ise azalan parabol şeklindedir. Detaylı Cevap: İlk hız sıfır olduğundan v = -10t, a = -10 m/s² ve y = h - 5t² bağıntıları kullanılır. Cismin hızı zamanla doğrusal olarak değişirken ivmesi sabit kalır ve yüksekliği parabolik olarak azalır.

Soru: 6. Simülasyon ekranının sol alt köşesinde yer alan oku kullanarak topun yere inmesini sağlayınız. Kısa Cevap: Simülasyon çalıştırıldığında top, yer çekiminin etkisiyle hızlanarak yere ulaşır.

Soru: 7. Ekranın sağ kısmında yer alan namlu yukarı butonuna tıklayarak namluyu yere dik olacak konuma getiriniz. Kısa Cevap: Namlu düşey yukarı konuma getirilerek topun yukarı yönlü bir başlangıç hızıyla hareket etmesi sağlanır.

Soru: 8. Cismin başlangıç hızını değiştirerek ivme, yer değiştirme ve zaman değişkenleri ile ilgili veri setleri oluşturunuz. Kısa Cevap: Aynı yükseklikte farklı başlangıç hızları verilerek aşağıdaki örnek veri seti oluşturulabilir.

Veri Seti	I. Veri	II. Veri	III. Veri
Yükseklik (m)	10	10	10
Başlangıç hızı (m/s)	5	10	15
Yere düşme süresi (s)	2,00	2,73	3,56
Yere çarpma hızı (m/s)	15,00	17,32	20,62
Yer çekimi ivmesi (m/s²)	10	10	10

Başlangıç hızı arttıkça top daha yükseğe çıkar ve yere ulaşması daha uzun sürer. Ancak yer çekimi ivmesinin büyüklüğü değişmez.

Soru: 9. İvmeli hareket grafiklerini dikkate alarak oluşturduğunuz veri setleri üzerinden hız-zaman, ivme-zaman ve konum-zaman grafiklerini aşağıdaki alana çiziniz. Kısa Cevap: Hız-zaman grafiği negatif eğimli doğru, ivme-zaman grafiği sabit yatay doğru, konum-zaman grafiği ise aşağı doğru açılan parabol şeklindedir. Detaylı Cevap: Yukarı yön pozitif seçildiğinde v = v₀ - 10t olur. Top yükselirken hızı azalır, en yüksek noktada v = 0 olur ve ardından aşağı doğru hızlanır. Konumu y = h + v₀t - 5t² bağıntısına göre değişirken ivmesi hareket boyunca -10 m/s² olarak kalır.

Soru: 10. Elde ettiğiniz verilerden ve çizmiş olduğunuz grafiklerden yararlanarak düşey doğrultuda serbest düşen bir cismin hareketini açıklayınız. Açıklamalarınızı yazarken serbest düşmenin sadece yer çekimi etkisindeki hareketlerin ortak adı olduğunu unutmayınız. Kısa Cevap: Serbest düşme, cismin yalnızca yer çekiminin etkisi altında yaptığı harekettir. Hava direnci ihmal edildiğinde cismin ivmesi sabittir. Detaylı Cevap: İlk hızı sıfır olan bir cisim bırakıldığında aşağı doğru hızlanır. İlk hızı sıfırdan farklı olan bir cisim ise başlangıçta yukarı veya aşağı hareket edebilir. Yukarı atılan cisim yükselirken yavaşlar, en yüksek noktada hızı sıfır olur ve daha sonra aşağı doğru hızlanır. Her durumda cismin hareketini belirleyen sabit yer çekimi ivmesidir.

Değerlendirme

Soru: Düşey düzlemde ilk hızı sıfır ve ilk hızı sıfırdan farklı serbest düşen cisimlerin hareketini açıklayan kısa bir rapor hazırlayınız. Örnek Cevap: Hava direncinin ihmal edildiği ortamda serbest düşen cisimler yalnızca yer çekiminin etkisinde hareket eder. İlk hızı sıfır olan cisim bırakıldığı anda aşağı doğru hızlanır. Yukarı yönlü ilk hıza sahip cisim ise önce yavaşlayarak yükselir, en yüksek noktada hızı sıfır olur ve ardından aşağı doğru hızlanır. Her iki harekette de yer çekimi ivmesi sabittir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Serbest düşme nedir?

Serbest düşme, hava direnci ihmal edildiğinde bir cismin yalnızca yer çekiminin etkisi altında yaptığı harekettir.

Serbest düşmede yer çekimi ivmesi değişir mi?

Hayır. Dünya yüzeyine yakın bölgelerde ve hava direncinin ihmal edildiği modelde yer çekimi ivmesi sabit kabul edilir. Bu etkinlikte g = 10 m/s² alınmıştır.

Yükseklik arttıkça düşme süresi nasıl değişir?

Yükseklik arttıkça cismin yere ulaşma süresi artar. Ancak düşme süresi yükseklikle doğrusal olarak artmaz.

Yukarı atılan cismin en yüksek noktadaki hızı kaçtır?

Cisim en yüksek noktaya ulaştığı anda düşey hızı kısa bir an için 0 m/s olur. Yer çekimi ivmesi ise sıfır olmaz.

Etiketler :