11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 47-53 Cevapları Hisar Yayınları

1. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Soruları ve Cevapları

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Hisar Yayınları Sayfa 47

A) Aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadenin başındaki kutucuğa “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

Kısa Cevap: 1-D, 2-Y, 3-Y, 4-D, 5-Y, 6-Y, 7-D, 8-D, 9-Y, 10-D

1. (D) Felsefenin gelişiminde yalnızca Yunan değil, diğer İlk Çağ medeniyetleri de etkilidir.
2. (Y) İlk filozoflar bilgiyi pratik faydadan çok anlama ve açıklama amacıyla ele almıştır.
3. (Y) İlk Çağ’da bilim ve felsefe ayrışmamıştır.
4. (D) İlk neden çoğunlukla somut bir varlığa dayandırılmıştır.
5. (Y) Değişimi savunan Herakleitos’tur; Parmenides değişimi reddeder.
6. (Y) Başlangıçta doğa ağırlıklı olsa da insan ve ahlak da ele alınmıştır.
7. (D) Sofistler görecelik görüşünü savunur.
8. (D) Lao Tse evren ve değişim üzerine düşünceler geliştirmiştir.
9. (Y) Aristoteles ideaları tamamen reddetmez; ayrı bir idealar dünyasını reddeder.
10. (D) Bu ifade nihilist anlayışı temsil eder.

B) Aşağıdaki kutucuklarda verilen kavramları filozofların ilk neden açıklamalarıyla eşleştirerek boşluklara yazınız.

1. Thales → su
2. Anaksimandros → apeiron
3. Anaksimenes → hava
4. Empedokles → dört öge
5. Demokritos → atom
6. Herakleitos → ateş
7. Parmenides → bir olan

Özgün Açıklama: Filozoflar evrenin temelini farklı ilkelerle açıklamıştır. Kimi somut maddeleri, kimi ise soyut ilkeleri temel almıştır.

C. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Soru 1: İlk medeniyetlerin felsefenin ortaya çıkmasındaki en önemli katkıları nelerdir?

Kısa Cevap: Yazı, düşünce birikimi, ahlak ve evren anlayışı felsefenin temelini oluşturmuştur.

Özgün Açıklama: İlk medeniyetler, felsefi düşüncenin gelişmesi için gerekli zemini hazırlamıştır. Mezopotamya’da yazının icadı, bilginin kuşaklara aktarılmasını sağlamıştır. Mısır’da ölüm ve erdem anlayışı, ahlaki düşünceleri etkilemiştir. Çin’de Konfüçyüs ve Lao Tse, ahlak ve düzen üzerine önemli fikirler geliştirmiştir. Hint medeniyetinde Vedalar ve Upanişadlar, varlık ve bilgi sorunlarını ele almıştır. İran’da Zerdüşt düşüncesi, iyi–kötü ve ahlak anlayışına katkı sunmuştur. Bu birikimler, sistemli felsefenin doğuşunu mümkün kılmıştır.

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Hisar Yayınları Sayfa 48

Soru 2: İlk filozofların ilk neden yaklaşımlarındaki benzerlik nedir?

Kısa Cevap: Evrenin temelini açıklama çabası ortak noktadır.

Özgün Açıklama: İlk Çağ filozofları evrenin kökenini ve düzenini açıklamak için ilk neden (arkhe) arayışına yönelmiştir. Bu düşünürler, evreni genellikle doğada bulunan bir ilkeye veya maddeye dayandırarak akılcı açıklamalar geliştirmiştir.

Soru 3: Herakleitos ve Parmenides’in değişim anlayışları arasındaki fark nedir?

Kısa Cevap: Herakleitos değişimi, Parmenides değişmezliği savunur.

Özgün Açıklama: Herakleitos’a göre evrende her şey sürekli değişim içindedir ve bu durum varlığın temel özelliğidir. Parmenides ise gerçek varlığın değişmez, bölünmez ve durağan olduğunu savunur. Bu iki görüş, felsefede değişim problemine yönelik temel karşıtlığı oluşturur.

Soru 4: Sokrates’in diyalog yönteminin özellikleri nelerdir?

Kısa Cevap: Sorgulama ve karşılıklı tartışmaya dayanır.

Özgün Açıklama: Diyalog yönteminde farklı görüşler ortaya konur, soru–cevap yoluyla düşünceler sınanır. Amaç, tartışmayı kazanmak değil, ortak ve doğru bilgiye ulaşmaktır. Bu süreçte eleştirel düşünme ve akıl yürütme ön plandadır.

Soru 5: Sofistlerin bilgi anlayışının temel özellikleri nelerdir?

Kısa Cevap: Bilgi görecelidir.

Özgün Açıklama: Sofistlere göre bilgi, bireyin algılarına ve koşullara bağlıdır. Aynı gerçeklik farklı kişilere farklı görünebilir. Bu nedenle mutlak doğruyu reddeder, bilginin kişiye ve duruma göre değiştiğini savunurlar.

Soru 6: Platon’un varlık ve bilgi anlayışının temel özellikleri nelerdir?

Kısa Cevap: Gerçek varlık idealar, gerçek bilgi akılsaldır.

Varlık Anlayışı: Platon’un varlık görüşü İdealar Kuramına dayanır. Duyularla algılanan nesneler değişken ve geçicidir. Gerçek varlık ise ezelî ve değişmeyen idealardır.

Bilgi Anlayışı: Platon’a göre duyular yalnızca görünüşün bilgisini verir. Gerçek bilgi, akıl ve düşünce yoluyla ideaların kavranmasıyla elde edilir. Böylece bilgi, duyusal değil akıl temelli bir süreçtir.

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Hisar Yayınları Sayfa 49

Soru 7: Aristoteles’in varlık ve bilgi anlayışının temel özellikleri nelerdir?

Kısa Cevap: Aristoteles’e göre gerçek varlık tekil nesnelerdir; bilgi duyular ve akıl ile elde edilir.

Varlık Anlayışı: Aristoteles, Platon’un ileri sürdüğü ayrı bir idealar dünyasını kabul etmez. Ona göre gerçeklik, duyularla algılanabilen tekil varlıklardan oluşur. Madde–form kuramında, form nesneden bağımsız değil, nesnenin içinde bulunan özdür.

Bilgi Anlayışı: Bilgi yalnızca duyusal algıya dayanmaz. İnsan, duyularla edindiği verileri akıl yoluyla genelleştirir. Böylece bilgi, deneyim + akıl yürütme süreciyle oluşur.

Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

Soru 1: Hangisi yanlıştır?

Kısa Cevap: D şıkkı

Özgün Açıklama: Herakleitos değişimi savunur; değişmeyen ilk neden anlayışı Parmenides’e aittir.

Soru 2: Metne göre bilgelik nedir?

Kısa Cevap: E şıkkı – Bilmediğinin farkında olmak

Özgün Açıklama: Bilgelik, kişinin bilgi sınırlarını bilmesi ve bilmediğini kabul edebilmesidir.

Soru 3: Erdemli eylem hangisidir?

Kısa Cevap: A şıkkı – Cesurluk

Özgün Açıklama: Aristoteles’e göre erdem, aşırılıklar arasında altın ortadır. Cesurluk, korkaklık ile gözü karalık arasındaki dengedir.

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Hisar Yayınları Sayfa 50

Soru 4: Değerler ile ilgili hangi görüş benimsenmiştir?

Kısa Cevap:
C) Değerler toplumlara göre farklılaşır.

Özgün Açıklama:
Metinde güzel, adil veya doğru kabul edilen şeylerin toplumun kabullerine bağlı olduğu vurgulanmaktadır. Bu anlayış, değerlerin göreceli olduğu ve toplumdan topluma değişebileceği görüşünü ifade eder.

Soru 5: Altı çizili söz ile anlatılmak istenen nedir?

Kısa Cevap: D) İyi ideasının en yüksek öğrenme konusu olduğunu kavramak

Özgün Açıklama: Metinde insanın yüzünü ışığa çevirmesi, Platon’un bilgi anlayışında en yüksek gerçekliğe ulaşmayı simgeler. Bu, idealar içinde en üstün olan iyi ideasının kavranmasıdır.

Soru 6: Metinden hangisine ulaşılamaz?

Kısa Cevap: B) Evrendeki değişim tesadüflerin sonucudur.

Özgün Açıklama: Metinde evrende düzen, amaç ve evrensel akıl vurgulanmaktadır. Tesadüf anlayışı metnin içeriğiyle çelişmektedir.

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Hisar Yayınları Sayfa 51

Soru 7: Bu metne göre felsefe ile ilgili hangisi söylenebilir?

Kısa Cevap: C) Felsefe insanın anlama isteğinin ürünüdür.

Özgün Açıklama: Metinde felsefenin, insanın bilme, anlama ve sorgulama ihtiyacından doğduğu vurgulanmaktadır. Bu nedenle felsefe, insanın hakikati kavrama arzusunun doğal sonucudur.

Soru 8: Metinden hangi sonuca ulaşılabilir?

Kısa Cevap: E) İnsanların anlama çabası felsefe öncesinde de vardır.

Özgün Açıklama: Metinde Yunan öncesi toplulukların düşünce üretiminden söz edilmesi, insanların felsefe ortaya çıkmadan önce de evreni ve yaşamı anlamaya çalıştığını gösterir.

Soru 9: Aristoteles ile ilgili hangisi söylenemez?

Kısa Cevap: A) Platon’un varlık anlayışını sürdürmüştür.

Özgün Açıklama: Metinde Aristoteles’in Platon’un idealar kuramını eleştirdiği ve reddettiği belirtilmektedir. Bu nedenle Platon’un varlık anlayışını sürdürdüğü söylenemez.

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Hisar Yayınları Sayfa 52

Soru 10: Parçaya göre hangisi söylenemez?

Kısa Cevap: B) Ah Yalan Dünya türküsünün sözlerinin Platon’dan çok Aristoteles’in görüşlerine uygun olması beklenir.

Özgün Açıklama: Parçada öğrencilerin yorumları filozofların temel görüşleriyle ilişkilendirilmektedir. Gülsüm’ün ifadeleri görecelik anlayışını yansıtır ve sofist düşünceyle uyumludur. Ahmet’in yaklaşımı akılcıdır, bu nedenle rasyonalisttir. Emine’nin yorumu Platon’un varlık anlayışıyla ilişkilidir. Ancak B seçeneğinde kurulan ilişki, metindeki felsefi bağlamla örtüşmez.

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Hisar Yayınları Sayfa 53

Soru 11: Kavram haritasına göre doğru seçenek hangisidir?

Kısa Cevap: D) İlk Neden, Değişim, Thales

Özgün Açıklama: Kavram haritasında Doğa Felsefesi’nin temel problemi ilk neden (arkhe) olarak gösterilmektedir. Herakleitos ve Parmenides’in yer aldığı bölüm ise değişim problemi ile ilgilidir. “Su” ile ilişkilendirilen filozof ise Thales olduğundan doğru eşleştirme bu şekilde yapılır.