10. Sınıf MEB Fizik Sayfa 29-32 Çalışma Yaprağı Cevapları

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 29-32 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvet ve Hareket ünitesindeki Sabit Hızlı Hareket konusuna ait Çalışma Yaprağı sorularını kapsamaktadır. Hız, sürat, yer değiştirme, alınan yol, konum-zaman ve hız-zaman grafikleri kısa cevaplar ve açıklamalı çözümlerle ele alınmıştır.

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları

Çalışma Yaprağı – 1. Soru

Soru: a) Ayla ve Burak kaç s sonra karşılaşır? Kısa Cevap: Ayla ve Burak 40 saniye sonra karşılaşır. Detaylı Cevap: Ayla ve Burak birbirlerine doğru hareket ettiğinden aralarındaki uzaklık her saniye 5 + 7 = 12 m azalır. Karşılaşma süresi, başlangıçtaki uzaklığın yaklaşma hızına bölünmesiyle bulunur.
t = 480 / (5 + 7) = 480 / 12 = 40 s

Soru: b) Ayla ve Burak'ın hareketinin x-t grafiğini karşılaşma anına kadar çiziniz. Kısa Cevap: Ayla'nın grafiği (0, 0) ile (40, 200); Burak'ın grafiği (0, 480) ile (40, 200) noktalarını birleştiren doğrulardır. Detaylı Cevap: K noktası başlangıç konumu, K'den L'ye doğru yön pozitif kabul edilir. Ayla'nın başlangıç konumu 0 m, hızı +5 m/s olduğundan x_A = 5t olur. Burak'ın başlangıç konumu 480 m, hızı −7 m/s olduğundan x_B = 480 − 7t olur.
Ayla: x_A = 5 × 40 = 200 m
Burak: x_B = 480 − 7 × 40 = 200 m
Ayla'nın grafiği pozitif, Burak'ın grafiği negatif eğimlidir. Grafiklerin t = 40 s ve x = 200 m noktasında kesişmesi, aynı anda aynı konumda bulunduklarını gösterir. Ayla ve Burak'ın karşılaşma anına kadar konum-zaman grafikleri

Ayla ve Burak'ın karşılaşma anına kadar konum-zaman grafikleri

Çalışma Yaprağı – 2. Soru

Soru: a) Koşu bandı üzerindeki bir noktanın (0-240) s aralığında aldığı yol kaç m'dir? Kısa Cevap: Koşu bandı üzerindeki nokta toplam 1080 m yol alır. Detaylı Cevap: Her zaman aralığında alınan yol, sürat ile sürenin çarpılmasıyla hesaplanır. Sonra bu yollar toplanır.
İlk 120 s: Alınan yol = 3 × 120 = 360 m
Sonraki 120 s: Alınan yol = 6 × (240 − 120) = 720 m
Toplam alınan yol = 360 + 720 = 1080 m

Soru: b) Sporcunun (120-240) s aralığındaki yer değiştirmesinin büyüklüğü kaç m'dir? Kısa Cevap: Sporcunun yer değiştirmesinin büyüklüğü 0 m olur. Detaylı Cevap: Sporcu koşmasına rağmen odaya göre aynı konumda kalmaktadır. Yer değiştirme, son konum ile ilk konum arasındaki farktır. Bu iki konum aynı olduğundan Δx = x_son − x_ilk = 0 m olur.

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları

Çalışma Yaprağı – 3. Soru

Aracın zamana bağlı konum değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Zaman (s)	0	1	2	3	4	5
Konum (m)	10	20	30	40	50	60

Soru: a) Aracın x-t ve v-t grafiklerini çiziniz. Kısa Cevap: Konum-zaman grafiği (0, 10) noktasından başlayan, eğimi 10 m/s olan bir doğrudur. Hız-zaman grafiği 10 m/s seviyesinde yataydır. Detaylı Cevap: Araç her saniyede 10 m yer değiştirdiği için hızı sabittir.
v = Δx / Δt = (20 − 10) / (1 − 0) = 10 m/s
Başlangıç konumu 10 m olduğundan konum denklemi x = 10 + 10t olur.
x-t grafiği: (0, 10), (1, 20), (2, 30), (3, 40), (4, 50) ve (5, 60) noktaları işaretlenerek bir doğruyla birleştirilir.
v-t grafiği: Hız değişmediği için 0–5 s boyunca 10 m/s seviyesinde zaman eksenine paralel bir çizgi çizilir. Sabit 10 m/s hızla hareket eden aracın konum-zaman ve hız-zaman grafikleri

Sabit 10 m/s hızla hareket eden aracın konum-zaman ve hız-zaman grafikleri

Soru: b) Aracın (2-5) s zaman aralığında aldığı yol kaç m olur? Kısa Cevap: Araç bu zaman aralığında 30 m yol alır. Detaylı Cevap: Aracın 2. saniyedeki konumu 30 m, 5. saniyedeki konumu 60 m'dir. Araç yön değiştirmediğinden alınan yol, yer değiştirme büyüklüğüne eşittir.
Alınan yol = 60 − 30 = 30 m
Aynı sonuç sürat ve süre kullanılarak da bulunur: 10 × (5 − 2) = 30 m.

Soru: c) x-t grafiğinde sabit hızla hareket eden bir aracın grafiği hangi özelliğe sahip olmalıdır? Kısa Cevap: Konum-zaman grafiği eğimi sabit bir doğru olmalıdır. Detaylı Cevap: Sabit hızla hareket eden araç, eşit zaman aralıklarında eşit yer değiştirmeler yapar. Konum-zaman grafiğinin eğimi hızı gösterdiğinden hız sabitken eğim de sabittir. Pozitif yöndeki harekette doğru yükselir, negatif yöndeki harekette alçalır. Bu araç pozitif yönde hareket ettiği için grafiği yükselen bir doğrudur.

Soru: ç) Araç hareket durumunu değiştirmeden devam ederse 6. saniyedeki konumu kaç m olur? Kısa Cevap: Aracın 6. saniyedeki konumu 70 m olur. Detaylı Cevap: Araç 10 m konumundan başlayarak 10 m/s sabit hızla hareket etmektedir. Konumu bulmak için başlangıç konumuna yer değiştirme eklenir.
x = x₀ + vt = 10 + 10 × 6 = 70 m

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 31 Cevapları

Çalışma Yaprağı – 4. Soru

Kılıç balığının su sıcaklığına göre tahminî hız aralıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Suyun Sıcaklığı (°C)	5–10	10–15	15–20	20–25
Tahminî Hız Aralığı (m/s)	14–20	20–25	25–30	30–33

Hareket verileri tablosundaki değerler, her zaman aralığında yapılan yer değiştirmeyi göstermektedir.

Zaman Aralığı (s)	0–3	3–5	5–9	9–12	12–14
Yer Değiştirme (m)	45	46	112	96	44

Soru: a) Kılıç balığının (0-14) s aralığında yaptığı yer değiştirme büyüklüğünü ve aldığı yolu hesaplayınız. Kısa Cevap: Yer değiştirme büyüklüğü ve alınan yol 343 m olur. Detaylı Cevap: Toplam yer değiştirme, zaman aralıklarındaki yer değiştirmelerin toplanmasıyla hesaplanır.
Δx = 45 + 46 + 112 + 96 + 44 = 343 m
Kılıç balığı doğrusal hareketi boyunca yön değiştirmediğinden aldığı yol da yer değiştirme büyüklüğüne eşittir: Alınan yol = 343 m.

Soru: b) Veri tablosundan yararlanarak kılıç balığının hareketine ait x-t grafiğini çiziniz. Kısa Cevap: Grafik (0, 0), (3, 45), (5, 91), (9, 203), (12, 299) ve (14, 343) noktalarının sırayla doğru parçalarıyla birleştirilmesiyle çizilir. Detaylı Cevap: Başlangıç konumu 0 m kabul edilir. Her yeni konum, önceki konuma ilgili zaman aralığındaki yer değiştirme eklenerek bulunur. Örneğin 3–5 s aralığındaki 46 m, bu aralıkta yapılan yer değiştirmedir; 5. saniyedeki konum ise 45 + 46 = 91 m olur.

Zaman (s)	Konumun Hesaplanması	Konum (m)
0	Başlangıç konumu	0
3	0 + 45	45
5	45 + 46	91
9	91 + 112	203
12	203 + 96	299
14	299 + 44	343

Yatay eksende zaman, düşey eksende konum gösterilir. Her aralıkta sabit hız kabul edilerek noktalar doğru parçalarıyla birleştirilir. Parçaların eğimleri farklı olduğundan balığın hızı aralıklar arasında değişmektedir. Kılıç balığının 0-14 saniye arasındaki konum-zaman grafiği

Kılıç balığının 0-14 saniye arasındaki konum-zaman grafiği

Soru: c) Kılıç balığının (5-9) s arasındaki hız büyüklüğünü ve süratini bulunuz. Kısa Cevap: Kılıç balığının hız büyüklüğü ve sürati 28 m/s olur. Detaylı Cevap: Bu aralıkta yer değiştirme 112 m, geçen süre 9 − 5 = 4 s olur.
Hız büyüklüğü = 112 / 4 = 28 m/s
Balık yön değiştirmediği için aldığı yol da 112 m'dir.
Sürat = Alınan yol / Süre = 112 / 4 = 28 m/s

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 32 Cevapları

Çalışma Yaprağı – 4. Sorunun Devamı

Soru: ç) Kılıç balığına ait çizdiğiniz x-t grafiğinden yararlanarak v-t grafiğini çiziniz. Kısa Cevap: Hız-zaman grafiğinde 0–3, 3–5, 5–9, 9–12 ve 12–14 s aralıklarında sırasıyla 15, 23, 28, 32 ve 22 m/s seviyelerinde yatay çizgiler çizilir. Detaylı Cevap: Konum-zaman grafiğinin eğimi hızı verir. Her parçanın hızı, parçanın son ve ilk konumları arasındaki farkın geçen süreye bölünmesiyle bulunur: v = Δx / Δt.

Zaman Aralığı	Yer Değiştirme (m)	Geçen Süre (s)	Hız (m/s)
0–3 s	45 − 0 = 45	3 − 0 = 3	45 / 3 = 15
3–5 s	91 − 45 = 46	5 − 3 = 2	46 / 2 = 23
5–9 s	203 − 91 = 112	9 − 5 = 4	112 / 4 = 28
9–12 s	299 − 203 = 96	12 − 9 = 3	96 / 3 = 32
12–14 s	343 − 299 = 44	14 − 12 = 2	44 / 2 = 22

Örneğin 3–5 s aralığında hesaplama 91 / 2 şeklinde yapılmaz. 91 m, 5. saniyedeki konumdur. Bu aralıktaki yer değiştirme 91 − 45 = 46 m olduğundan hız 46 / 2 = 23 m/s bulunur. Her aralıkta hız sabit kabul edildiği için grafik parçaları yatay çizilir. Kılıç balığının 15, 23, 28, 32 ve 22 m/s hız değerlerini gösteren hız-zaman grafiği

Kılıç balığının 15, 23, 28, 32 ve 22 m/s hız değerlerini gösteren hız-zaman grafiği

Soru: d) Tabloda verilen zaman aralıklarına göre kılıç balığının hangi su sıcaklıklarında hareket ettiğini tahmin ediniz. Kısa Cevap: Su sıcaklığı sırasıyla 5–10 °C, 10–15 °C, 15–20 °C, 20–25 °C ve 10–15 °C aralıklarında tahmin edilir. Detaylı Cevap: Önce her zaman aralığındaki hız hesaplanır. Ardından bu hızın, su sıcaklığı tablosundaki hangi tahminî hız aralığında bulunduğuna bakılır. Örneğin 15 m/s, tabloda 5–10 °C için verilen 14–20 m/s aralığında bulunduğundan ilk zaman aralığındaki su sıcaklığı 5–10 °C olarak tahmin edilir.

Zaman Aralığı	Hesaplanan Hız	Tablodaki Uygun Hız Aralığı	Tahmin Edilen Su Sıcaklığı
0–3 s	15 m/s	14–20 m/s	5–10 °C
3–5 s	23 m/s	20–25 m/s	10–15 °C
5–9 s	28 m/s	25–30 m/s	15–20 °C
9–12 s	32 m/s	30–33 m/s	20–25 °C
12–14 s	22 m/s	20–25 m/s	10–15 °C

Tablo, sıcaklığın kesin değerini değil bulunabileceği aralığı gösterir. Son aralıkta hız 22 m/s'ye düştüğü için su sıcaklığı yeniden 10–15 °C aralığında tahmin edilir.

Çalışma Yaprağı – 5. Soru

Soru: a) Ali'nin evden okula ve okuldan eve giderken sahip olduğu hızlarının büyüklüğünü m/s cinsinden bulunuz. Kısa Cevap: Ali'nin hız büyüklüğü evden okula giderken 1 m/s, okuldan eve dönerken 0,5 m/s olur. Detaylı Cevap: Ev ile okul arasındaki uzaklık 600 m'dir. Hız büyüklüğünü m/s cinsinden bulmak için süreler saniyeye çevrilir.
Evden okula: 10 dk = 10 × 60 = 600 s
Hız büyüklüğü = 600 / 600 = 1 m/s
Okuldan eve: 20 dk = 20 × 60 = 1200 s
Hız büyüklüğü = 600 / 1200 = 0,5 m/s
Ali dönüşte aynı uzaklığı daha uzun sürede aldığı için dönüşteki hız büyüklüğü daha küçüktür.

Soru: b) Ali okula giderken ilk 3 dakikada kaç m yer değiştirmiştir? Kısa Cevap: Ali ilk 3 dakikada okul yönünde 180 m yer değiştirir. Detaylı Cevap: Ali okula 1 m/s sabit hız büyüklüğüyle gitmektedir. Önce süre saniyeye çevrilir, ardından hız ile süre çarpılır.
3 dk = 3 × 60 = 180 s
Yer değiştirme büyüklüğü = 1 × 180 = 180 m

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Konum-zaman grafiğinden hız nasıl bulunur?

Grafiğin eğimi hesaplanır. İki nokta arasındaki konum farkı, zaman farkına bölünür: v = Δx / Δt.

Kılıç balığının hız-zaman grafiğindeki değerler nelerdir?

0–3, 3–5, 5–9, 9–12 ve 12–14 s aralıklarındaki hızlar sırasıyla 15, 23, 28, 32 ve 22 m/s olur.

Kılıç balığının 5. saniyedeki konumu neden 91 metredir?

Balık ilk 3 saniyede 45 m, sonraki 2 saniyede 46 m yer değiştirir. Başlangıç konumu 0 m kabul edildiğinde 5. saniyedeki konumu 45 + 46 = 91 m olur.

Kılıç balığının bulunduğu suyun sıcaklığı nasıl tahmin edilir?

Hesaplanan hız, sıcaklık tablosundaki hız aralıklarıyla karşılaştırılır. Örneğin 28 m/s, 25–30 m/s aralığında bulunduğundan su sıcaklığı 15–20 °C olarak tahmin edilir.

Kılıç balığının toplam yer değiştirmesi kaç metredir?

Yer değiştirmeler toplanır: 45 + 46 + 112 + 96 + 44 = 343 m. Balık yön değiştirmediği için aldığı yol da 343 m'dir.

10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 29-32 Cevapları MEB Yayınları - Çalışma Yaprağı