10. Sınıf Coğrafya Sayfa 74-75 Cevapları MEB 2026-2027

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 74-75 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027, kayaç özellikleri ve iklim koşullarının ayrışma türü ile ayrışma hızına etkisini değerlendiren Ayrışma Süreçleri etkinliğinin cevaplarını içermektedir.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 74 Cevapları MEB Yayınları

Bu etkinlikte öğrencilerden farklı kayaçların ayrışma hızlarını karşılaştırmaları, iklim bölgelerinde öne çıkan ayrışma türünü belirlemeleri ve sıcaklık-yağış özellikleriyle ayrışma arasındaki ilişkiyi kurmaları istenmektedir.

Etkinlik – Ayrışma Süreçleri

Soru: 2. Adım – 1. Yeryüzünde bulunan farklı türdeki kayaçların (magmatik, tortul, başkalaşım) ayrışma hızlarındaki farklılıkların nedenleri nelerdir? Cevap: Kayaçların ayrışma hızları mineral bileşimleri, sertlikleri, çözünürlükleri, çatlaklı yapıları ve dış etkenlere karşı dirençleri farklı olduğu için değişir. Ayrışmaya dirençli kayaçlar daha yavaş, direnci düşük kayaçlar ise daha hızlı ayrışır.

Soru: 2. Adım – 2. İklim özellikleri kayaçların ayrışma hızında ne tür bir etkiye sahiptir? Cevap: Sıcaklık ve yağış koşulları ayrışmanın türünü ve hızını belirler. Sıcak ve nemli iklimlerde kimyasal çözünme daha hızlı gerçekleşirken kurak veya çok soğuk bölgelerde fiziksel ayrışma daha belirgin olur.

Soru: 3. Adım: Aşağıda verilen iklim bölgelerinde, aynı özelliğe sahip kayaçlarda hangi ayrışma türünün daha ön planda olduğunu tablodaki ilgili alana işaretleyiniz. Cevap:

İklim Bölgesi	Daha Etkili Ayrışma Türü
Step	Fiziksel ayrışma
Muson	Kimyasal çözünme
Tundra	Fiziksel ayrışma
Okyanusal	Kimyasal çözünme
Ekvatoral	Kimyasal çözünme
Sert Karasal	Fiziksel ayrışma
Akdeniz	Kimyasal çözünme

Soru: 4. Adım: Haritadaki numaralanmış alanlarda bulunan kayaçlarda daha etkin olan ayrışma türü ile ayrışmanın hızı hakkında çıkarım yapınız. Örnek Cevap: 1 numaralı alan: Yazları sıcak ve kurak, kışları yağışlı koşullar görülür. Kimyasal çözünme özellikle yağışlı dönemde etkili olabilir; ayrışma hızı orta düzeydedir.
2 numaralı alan: Yıl boyunca yağışlı ve ılıman koşullar nedeniyle kimyasal çözünme daha etkilidir.
3 numaralı alan: Yağışın az ve sıcaklık farklarının fazla olması nedeniyle fiziksel ayrışma daha belirgindir.
4 numaralı alan: Yıl boyunca yüksek sıcaklık ve bol yağış nedeniyle kimyasal çözünme çok hızlıdır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 75 Cevapları MEB Yayınları

5. Adım – Soru Oluşturma

Soru: Grup olarak yaptığınız çıkarımlardan yararlanarak iklim özellikleri ile kayaçların ayrışma türü ve ayrışma hızı arasındaki ilişkiyi ortaya koyan bir soru oluşturunuz. Örnek Cevap: Sıcak ve yağışlı bir iklim bölgesi ile soğuk ve kurak bir iklim bölgesinde aynı tür kayaçların ayrışma biçimi ve hızı nasıl farklılık gösterir?

Değerlendirme

Soru: 1. İklim özellikleri ayrışma sürecinde nasıl bir rol oynar? Cevap: İklim, ayrışmanın türünü ve hızını belirleyen temel etkenlerden biridir. Sıcaklık, yağış ve nem arttıkça kimyasal çözünme hızlanabilir; kurak ve soğuk koşullarda ise fiziksel ayrışma daha etkili olabilir.

Soru: 2. Haritada belirlenmiş yerlerde hangi ayrışma türü daha etkili olur? Cevap: 1, 2 ve 4 numaralı alanlarda kimyasal çözünme; 3 numaralı alanda ise fiziksel ayrışma daha belirgindir. Kimyasal çözünmenin en hızlı olması beklenen alan, sıcaklık ve yağışın yıl boyunca yüksek olduğu 4 numaralı alandır.

Soru: 3. Ayrışma ürünü olan toprak, dünyada hangi iklim bölgelerinde daha kolay oluşabilmektedir? Cevap: Toprak oluşumu genel olarak sıcak ve nemli iklim bölgelerinde daha hızlı gerçekleşebilir. Yüksek sıcaklık ve bol yağış kayaçların kimyasal çözünmesini ve organik faaliyetleri hızlandırır.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 sayfasında inceleyebilirsiniz.

Açıklamalar ve Örnek Cevaplar

Sıcaklık ve yağış grafiğinden ayrışma türü nasıl tahmin edilir?

Sıcaklığın ve yağışın yüksek olduğu yerlerde genellikle kimyasal çözünme; yağışın az, sıcaklık farklarının belirgin olduğu veya sıcaklıkların çok düşük olduğu yerlerde ise fiziksel ayrışma daha etkilidir.

Aynı kayaç farklı iklimlerde farklı hızlarda ayrışabilir mi?

Evet. Kayaç aynı olsa bile sıcaklık, yağış ve nem koşulları değiştiğinde ayrışmanın türü ve hızı da değişebilir.

Toprak neden sıcak ve nemli bölgelerde daha hızlı oluşabilir?

Sıcaklık ve suyun fazla olması kimyasal çözünmeyi ve biyolojik faaliyetleri hızlandırdığı için kayaçların toprak oluşturacak malzemeye dönüşmesi kolaylaşabilir.

10. Sınıf Coğrafya Sayfa 74-75 Cevapları MEB – Ayrışma Süreçleri