10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 18-24 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 - Marmara Gölü

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 18-24 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027, Marmara Gölü'nde yaşanan kuruma olayını doğal ve beşerî nedenleriyle inceleyen etkinlik, değerlendirme ve performans çalışmalarını kapsamaktadır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 18-24 Cevapları MEB Yayınları

Bu bölümde Marmara Gölü'nün konumu, gölü besleyen su kaynakları, göl alanında ve hacminde yıllar içinde meydana gelen değişimler ile 2012 ve 2017 su bütçeleri karşılaştırılmaktadır. Veriler, gölü besleyen su miktarı azalırken sulama amacıyla kullanılan suyun yüksek kalmasının göl üzerindeki baskıyı artırdığını göstermektedir.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 18-21 Cevapları

Etkinlik - Marmara Gölü'nde Yaşanan Kuruma

Sayfa 18-21'de doğrudan cevaplanacak soru bulunmamaktadır. Bu sayfalardaki harita, grafik, tablo ve açıklamalar 22. sayfadaki soruların cevaplandırılmasında kullanılmaktadır.

Verilerden çıkarılabilecek temel sonuçlar:

• Marmara Gölü, Manisa'da Salihli, Gölmarmara ve Ahmetli ilçeleri arasında bulunan bir alüvyon set gölüdür.
• Göl alanı 2011'den sonra hızla küçülmüş ve 2011-2018 arasında 2.116 hektar azalmıştır.
• 2018'de gölün su derinliği yaklaşık 1,18 metreye düşmüştür.
• 2012 yılında su bütçesi +7,72 × 10⁶ m³ iken 2017 yılında -79,98 × 10⁶ m³ olmuştur.
• Gölü besleyen su miktarının ciddi biçimde azalmasına rağmen sulama amacıyla gölden alınan su miktarı yüksek kalmıştır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları

1. Verilen tarih aralığında Marmara Gölü'nün su seviyesinin azalmasında etkili olan doğal ve beşerî unsurlar nelerdir?

Örnek cevap: Doğal unsurlar arasında yağışların azalması, kurak dönemler ve buharlaşma yoluyla yaşanan su kayıpları bulunmaktadır. Beşerî unsurlar ise tarımsal sulama için yoğun su kullanılması, gölü besleyen su kaynaklarının azalması, havzadaki suyun farklı amaçlarla kullanılması ve yer altı sularından yoğun biçimde yararlanılmasıdır.

2012'de gölün su bütçesi pozitifken 2017'de yaklaşık 79,98 milyon m³ açık vermesi, göle giren su ile gölden çıkan su arasındaki dengenin ciddi biçimde bozulduğunu göstermektedir.

2. Marmara Gölü'nde yıllar itibarıyla artarak devam eden kuruma gölün yakın çevresinde yaşayan insanların sosyoekonomik hayatında ne tür değişimlere neden olmuş olabilir?

Örnek cevap: Gölün küçülmesi özellikle balıkçılık ve tarımla geçinen insanların gelirlerini azaltabilir. Balıkçılığın gerilemesi iş kaybına, sulama suyunun azalması ise tarımsal üretimde verim düşüşüne yol açabilir. Geçim imkânlarının azalması bölgeden başka yerlere göçü de artırabilir.

3. Marmara Gölü'nde yaşanan kurumanın önüne geçebilmek için ne tür önlemler alınabilir?

Örnek cevap:

• Gölü besleyen su kaynakları havza ölçeğinde planlı kullanılmalıdır.
• Tarımsal sulamada damla ve yağmurlama gibi su tasarrufu sağlayan yöntemler yaygınlaştırılmalıdır.
• Gölden çekilecek su miktarı gölün su bütçesi dikkate alınarak sınırlandırılmalıdır.
• Yer altı ve yüzey sularının kullanımı düzenli olarak izlenmelidir.
• Gölün sulak alan özelliğini korumaya ve doğal yapısını iyileştirmeye yönelik çalışmalar yapılmalıdır.

4. Yaşanan kurumanın etkisiyle zamanla yok olan göl, yakın çevresinde başka hangi tür olay ya da olguların yaşanmasına neden olmuş olabilir?

Örnek cevap: Gölün yok olması sulak alan canlılarının yaşam alanlarının kaybolmasına, biyolojik çeşitliliğin azalmasına, göl tabanının kuruyarak toz ve tuz taşınımının artmasına neden olabilir. Ayrıca tarımsal üretim zorlaşabilir, balıkçılık sona erebilir, ekonomik faaliyetler azalabilir ve bölgeden göç yaşanabilir.

Değerlendirme

Verilen örnek olay incelemesinden yola çıkarak coğrafi bir olay ya da olguya coğrafi bakış açısıyla yaklaşmanın önemini tartışınız.

Örnek cevap:

• Doğayı koruma: Bir çevre sorununun nedenlerini ve sonuçlarını birlikte görerek doğru koruma önlemleri geliştirmeyi sağlar.
• Canlıların yaşam hakkı: Sulak alanların yalnızca insanlar için değil bütün canlılar için yaşam alanı olduğunu fark ettirir.
• İnsana ve doğaya karşı duyarlılık: İnsan faaliyetlerinin çevrede oluşturabileceği etkileri görerek daha sorumlu davranmayı sağlar.
• Doğal varlıkları koruma: Göl, dağ, akarsu ve diğer doğal varlıkların korunmasının gelecekteki yaşam için gerekli olduğunu gösterir.
• Sürdürülebilir kaynak kullanımı: Su ve diğer doğal kaynakların ihtiyaçlar doğrultusunda fakat tükenmeyecek şekilde kullanılması gerektiğini öğretir.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 22-23 Gelecek Derse Hazırlık ve Performans Çalışması

Gelecek Derse Hazırlık

1. Merak ettiğiniz bir coğrafi olay ya da olguyu belirleyiniz.

Örnek cevap: Kuraklığın tarımsal üretim üzerindeki etkileri.

2. Belirlediğiniz coğrafi olay ya da olgu hakkında bilgi toplayınız.

Örnek cevap: Kuraklık; yağışların uzun süre normal değerlerin altında kalması sonucu ortaya çıkabilir. Su kaynaklarının azalması tarımsal sulamayı zorlaştırır, ürün verimini düşürür ve üretim maliyetlerini artırabilir. Su tasarrufu sağlayan sulama yöntemleri ve kuraklığa uygun ürünlerin tercih edilmesi olumsuz etkileri azaltabilir.

3. Topladığınız bilgileri yazacağınız makaleye göre düzenleyiniz.

Örnek makale taslağı:

Başlık: Kuraklığın Tarımsal Üretime Etkileri

Kuraklık, tarımsal üretimi doğrudan etkileyen önemli coğrafi olaylardan biridir. Yağışların azalması ve su kaynaklarının yetersiz kalması, bitkilerin ihtiyaç duyduğu suya ulaşmasını zorlaştırır. Bunun sonucunda ürün verimi düşebilir ve çiftçilerin üretim maliyetleri artabilir.

Kuraklığın etkisini azaltmak için su kaynaklarının planlı kullanılması gerekir. Damla sulama gibi tasarruflu yöntemlerin yaygınlaştırılması, uygun ürünlerin yetiştirilmesi ve su kayıplarının azaltılması tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlayabilir.

Performans Çalışması - Makale Yazma

1. Adım: Öğretmeninizin rehberliğinde makale yazma ölçütlerini belirleyiniz.

Örnek cevap: Makalenin konusu açık olmalı, konu ile mekân arasında bağlantı kurulmalı, olayın nedenleri ve etkileri sorgulanmalı, güvenilir bilgiler kullanılmalı ve metin anlaşılır bir dille yazılmalıdır.

2. Adım: Ders öncesinde edindiğiniz ve düzenlediğiniz bilgileri kullanarak sınıf ortamında kısa bir makale yazınız.

Örnek cevap: Yukarıdaki “Kuraklığın Tarımsal Üretime Etkileri” başlıklı makale bu çalışma için kullanılabilir. Öğrenci farklı bir coğrafi olay veya olgu seçerek kendi makalesini de hazırlayabilir.

3. Adım: Yazdığınız makaleyi sınıf ortamında arkadaşlarınızla paylaşınız.

Örnek cevap: Hazırlanan makale sınıfta okunur; arkadaşların görüşleri dinlenerek eksik veya geliştirilebilecek bölümler belirlenir.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları

Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı

Bu bölümde doğrudan cevaplanacak soru bulunmamaktadır. Performans çalışması öğretmen tarafından konum ve ilişki belirleme, etki sorgulama ve makale yazma ölçütleri üzerinden değerlendirilmektedir. Puanlama anahtarının toplamı 100 puandır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 24 Cevapları

Öz Değerlendirme Formu

Bu bölüm öğrencinin kendi çalışmasını değerlendirmesine yöneliktir. İşaretlemeler öğrenciden öğrenciye değişebileceği için aşağıdaki seçimler örnek cevap olarak verilmiştir.

Açıklama - Örnek cevap:

Çalışmam sırasında öğrendiğim bilgiler: Coğrafi olayların yalnızca doğal nedenlerle değil, insan faaliyetlerinin etkisiyle de değişebildiğini ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanılmasının önemli olduğunu öğrendim.

Çalışmam sırasında zorlandığım yerler: Grafik ve tablolardaki farklı yıllara ait verileri karşılaştırırken zorlandım.

Çalışmayı yeniden yapacak olsaydım dikkat edeceğim hususlar: Daha fazla güvenilir kaynaktan yararlanır, sayısal verileri daha düzenli karşılaştırır ve neden-sonuç ilişkilerini daha açık açıklardım.