3. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Soruları ve Cevapları
Türk Sosyal Hayatında Aile Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları
1. sorudaki tabloda verilen tanımları kavramlarla eşleştiriniz. Eşleşen harfleri yay ayracın içine yazınız.
Soru 1: Verilen tanımları kavramlarla eşleştiriniz.
Kısa Cevap: I-Ç, II-B, III-E, IV-G, V-C, VI-A
- I. Kentleşme
- II. Değer
- III. Maddi kültür
- IV. Sorumluluk
- V. Ebeveyn tutumu
- VI. Akrabalık
2-6. soruların cevaplarını kutucuklardaki numaraları kullanarak yazınız. (Aynı kutucuğu birden fazla soru için kullanabilirsiniz.)
Soru 2: Modernleşmenin ortaya çıkabilmesi için gerçekleşmesi beklenen değişimleri ifade eden kavramlar hangileridir?
Kısa Cevap: 6, 8 ve 11: Yaşam tarzı, değerler ve inanışlar
Detaylı Cevap: Modernleşme yalnızca teknolojik yeniliklerden oluşmaz. Toplumun yaşam tarzında, değerlerinde ve inanışlarında meydana gelen değişimleri de kapsar.
Soru 3: Kültürü oluşturan temel ögeleri ifade eden kavramlar hangileridir?
Kısa Cevap: 1, 2, 3, 6, 7, 8 ve 11
Detaylı Cevap: Kültür; teknoloji, sanat eserleri, gelenek, yaşam tarzı, görenek, değerler ve inanışlardan meydana gelir.
Soru 4: Maddi kültür ögelerini ifade eden kavramlar hangileridir?
Kısa Cevap: 1, 2 ve 9: Teknoloji, sanat eserleri ve araç gereç
Detaylı Cevap: Toplum tarafından üretilen ve somut olarak görülebilen teknolojik ürünler, sanat eserleri ve araç gereçler maddi kültür ögeleridir.
Soru 5: Aile bireylerini ifade eden kavramlar hangileridir?
Kısa Cevap: 5 ve 12: Ebeveyn ve genç yetişkin
Detaylı Cevap: Anne ve babayı karşılayan ebeveyn ile yetişkinliğe geçiş aşamasındaki genç yetişkin, aile bireylerini ifade eden kavramlardır.
Soru 6: Çocukların gelişimini etkileyen ebeveyn tutumlarını ifade eden kavramlar hangileridir?
Kısa Cevap: 4 ve 10: Otoriter ve demokratik
Detaylı Cevap: Otoriter ve demokratik yaklaşımlar, ebeveynlerin çocuklarını yetiştirirken sergiledikleri temel tutumlar arasında yer alır.
Türk Sosyal Hayatında Aile Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları
7-14. soruların cevaplarını altlarında yer alan boşluklara yazınız.
Soru 7: Mübeccel Belik Kıray ve İbrahim Yasa’nın literatüre kazandırdığı “tampon aile” nedir?
Kısa Cevap: Tampon aile, köyden kente göç eden ve geleneksel değerlerle modern yaşam arasında köprü kuran aile yapısıdır.
Detaylı Cevap: Tampon aile, kırsal yaşamdan kent hayatına geçiş sırasında ortaya çıkar. Bu aileler köyden getirdikleri akrabalık, dayanışma ve geleneksel değerleri korurken kentin ekonomik ve toplumsal şartlarına uyum sağlamaya çalışır. Böylece eski ile yeni yaşam biçimleri arasında dengeleyici bir geçiş mekanizması oluşturur.
Soru 8: İnternet ve dijital teknolojilerin aile yapısı üzerindeki uzun vadeli etkileri neler olabilir?
Kısa Cevap: Dijital teknolojiler iletişimi kolaylaştırabilir; ancak yüz yüze iletişimin azalması, bağımlılık, mahremiyet sorunları ve kuşak çatışması oluşturabilir.
Detaylı Cevap: İnternet, uzakta yaşayan aile bireylerinin iletişim kurmasını ve bilgiye ulaşmasını kolaylaştırır. Eğitim, çalışma ve gündelik işlerin hızlı yürütülmesine yardımcı olur.
Buna karşılık kontrolsüz kullanım, aile bireylerinin aynı ortamda bulunmalarına rağmen birbirlerinden uzaklaşmasına neden olabilir. Sosyal medya bağımlılığı, yanlış bilgi, özel hayatın paylaşılması ve tüketim baskısı da aileyi olumsuz etkileyebilir. Teknolojinin bilinçli kullanılması ve aile içi iletişimin korunması gerekir.
Soru 9: Günümüz Türkçesindeki “uygar” ve “uygarlık” kelimelerinin Uygurlarla ilişkisi nedir?
Kısa Cevap: “Uygar” ve “uygarlık” kelimeleri, yerleşik yaşam ve kültürel gelişmeyle öne çıkan Uygur Türklerinin adından türetilmiştir.
Detaylı Cevap: Uygurlar yerleşik hayata geçmiş; şehirler kurmuş, matbaayı kullanmış, kitap basmış ve sanat alanında gelişmiştir. Bu nedenle Uygur adı zamanla yerleşik, gelişmiş ve medeni yaşamı çağrıştırmıştır. Günümüzde kullanılan “uygar” ve “uygarlık” kelimeleri de bu tarihsel birikimle ilişkilidir.
Türk Sosyal Hayatında Aile Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları
Soru 10: A ve B ailelerinin yaklaşımlarını karşılaştırınız. Hangisi yetişen bireylerin sorumluluk sahibi olabileceğini gerekçeleriyle açıklayınız?
Kısa Cevap: B ailesinin yaklaşımı, çocuğun sorumluluk sahibi bir birey olarak yetişmesine daha uygundur.
Detaylı Cevap: A ailesi, çocuğun görevlerini ödül karşılığında yapmasını istemekte ve aile kararlarında görüş belirtmesini engellemektedir. Bu yaklaşım, sorumlulukların yalnızca çıkar karşılığında yerine getirilmesine neden olabilir.
B ailesi ise yatağını toplamak ve ödevlerini yapmak gibi görevlerin çocuğun kişisel sorumluluğu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca çocuğun aile kararlarına katılmasını sağlamaktadır. Böylece çocuk görev bilinci, öz denetim, karar verme ve sorumluluk alma becerileri kazanır.
Soru 11: Ebeveyn tutumlarının çocuğun ilerleyen yaşlardaki sosyal ilişkilerine etkileri nasıl olur?
Kısa Cevap: Ebeveyn tutumları çocuğun öz güvenini, iletişimini, karar verme becerisini ve insanlarla kurduğu ilişkileri etkiler.
Detaylı Cevap: Demokratik aile ortamında yetişen çocuklar düşüncelerini ifade edebilir, sorumluluk alabilir ve sağlıklı ilişkiler kurabilir. Otoriter tutum, çocuğun çekingen veya saldırgan olmasına neden olabilir.
İlgisiz tutum çocuğun kendisini değersiz hissetmesine; aşırı hoşgörülü tutum kurallara uymakta zorlanmasına yol açabilir. Tutarsız davranışlar ise çocukta güvensizlik ve kararsızlık oluşturabilir. Bu nedenle sevgiye dayalı, tutarlı ve demokratik tutum çocuğun sosyal gelişimini daha olumlu etkiler.
Türk Sosyal Hayatında Aile Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları
Soru 12: Akraba zenginliğinin kişiye ne gibi faydaları olabilir?
Kısa Cevap: Akraba zenginliği kişiye sevgi, güven, aidiyet, yardımlaşma ve kültürel öğrenme imkânı sağlar.
Detaylı Cevap: Çok sayıda akrabayla ilişki kuran birey, farklı kuşakların bilgi ve deneyimlerinden yararlanabilir. Hastalık, düğün, cenaze ve ekonomik güçlük gibi dönemlerde maddi ve manevi destek görebilir.
Akrabalık ilişkileri kişinin kendisini bir topluluğa ait hissetmesini, gelenekleri öğrenmesini ve sosyal iletişim becerilerini geliştirmesini sağlar. Ancak ilişkilerin sağlıklı olması için karşılıklı saygı ve kişisel sınırlara dikkat edilmesi gerekir.
Soru 13: Eski mahallelerdeki komşuluk ilişkileriyle apartmanlardaki komşuluk ilişkilerini olumlu ve olumsuz yönleriyle değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Eski mahallelerde ilişkiler daha samimi ve güçlü; apartmanlarda ise daha sınırlı fakat mahremiyete daha fazla önem veren bir yapıdadır.
Detaylı Cevap: Eski mahallelerde insanlar birbirlerini yakından tanır, ihtiyaç zamanlarında yardımlaşır ve ortak etkinliklere katılırdı. Bu durum güçlü bir dayanışma sağlarken bazen özel hayata fazla müdahale edilmesine yol açabilirdi.
Apartmanlarda farklı aileler bir arada yaşasa da ilişkiler çoğunlukla selamlaşma ve ortak alanların kullanımıyla sınırlı kalabilir. Mahremiyet daha iyi korunurken yalnızlık ve iletişimsizlik görülebilir. Apartman toplantıları ve ortak etkinlikler düzenlenerek dayanışma ile mahremiyet arasında denge kurulabilir.
Soru 14: Ailenizin maddi ve manevi kültürün çocuklara öğretilmesindeki etkili yöntemleri nelerdir?
Kısa Cevap: Kültürel değerler örnek olma, birlikte uygulama, anlatma, ziyaretler ve sorumluluk verme yollarıyla aktarılabilir.
Detaylı Cevap: Aile büyükleri çocuklara bayramlaşma, misafir ağırlama, yardımlaşma ve büyüklere saygı gibi değerleri davranışlarıyla göstermelidir. Masal, destan, türkü ve aile hatıraları anlatılarak manevi kültür aktarılabilir.
Tarihî yerleri ve müzeleri ziyaret etmek, geleneksel yemekleri birlikte hazırlamak, el sanatlarını öğretmek ve Türkçeyi doğru kullanmak da kültürel aktarımı güçlendirir. Çocukların bu etkinliklere aktif olarak katılması, öğrendiklerinin kalıcı olmasını sağlar.
Türk Sosyal Hayatında Aile Ders Kitabı Sayfa 112 Cevapları
15-24. çoktan seçmeli soruların doğru cevabını işaretleyiniz.
Soru 15: Kırsal kesimden kentlere doğru gerçekleşen büyük ölçekli göçlerin nedenlerinden biri değildir?
Kısa Cevap: A) Küreselleşme sürecinin başlaması
Detaylı Cevap: İş gücü fazlalığı, toprakların miras yoluyla küçülmesi, nüfus artışı ve tarımda makineleşme kırdan kente göçün nedenleridir. Küreselleşme ise bu göçün doğrudan temel nedeni değildir.
Soru 16: Hangisi toplumsal bir değer değildir?
Kısa Cevap: D) Menfaat
Detaylı Cevap: Dürüstlük, eşitlik, hoşgörü ve saygı toplumsal birlikteliği güçlendiren değerlerdir. Menfaat, kişisel çıkar anlamına geldiğinden toplumsal değer olarak kabul edilmez.
Soru 17: Aile bireylerinin sorumluluklarını yerine getirmesi çocuklarda hangi özelliği ortaya çıkarabilir?
Kısa Cevap: C) Bağımsız karar alma becerilerinin gelişmesi
Detaylı Cevap: Sorumlulukların yerine getirildiğini gören ve kendisi de görev alan çocuk, davranışlarının sonuçlarını öğrenerek bağımsız karar verme becerisi kazanır.
Soru 18: Bayramların kutlanması millî kültürün aktarılmasındaki hangi rolü açıklar?
Kısa Cevap: E) Kuşaklar arası bağları güçlendirir ve kültürel mirası aktarır.
Detaylı Cevap: Bayramlarda gerçekleştirilen ziyaretler ve geleneksel uygulamalar, kültürel değerlerin büyüklerden çocuklara aktarılmasını ve kuşakların yakınlaşmasını sağlar.
Soru 19: Tarihî kahramanların anlatılması çocuklar üzerinde nasıl bir etki oluşturur?
Kısa Cevap: E) Tarih bilincini artırır ve kültürel köklerine bağlılık sağlar.
Detaylı Cevap: Tarihî kahramanlar ve olaylar, çocukların geçmişlerini öğrenmelerini ve millî kimliklerini geliştirmelerini sağlar.
Soru 20: Demokratik ebeveyn tutumları çocuklarda hangi davranışın ortaya çıkmasını etkili kılar?
Kısa Cevap: A) Hoşgörü
Detaylı Cevap: Demokratik ailelerde çocukların görüşleri dinlenir ve farklı düşüncelere saygı gösterilir. Bu ortamda yetişen çocuklar hoşgörülü davranmayı öğrenir.
Türk Sosyal Hayatında Aile Ders Kitabı Sayfa 113 Cevapları
Soru 21: Ebeveynlerin yerine getirdiği sorumluluklar çocukların hangi gelişim alanına doğrudan etki eder?
Kısa Cevap: B) Aile dışındaki etkinliklere olan ilgisinin artması
Detaylı Cevap: Çocuğun beslenme, bakım ve eğitim ihtiyaçlarının karşılanması, kendisini güvende hissetmesini ve çevresindeki sosyal etkinliklere daha istekli katılmasını sağlar.
Soru 22: Aşırı otoriter ebeveyn tutumu çocuklarda hangi soruna neden olabilir?
Kısa Cevap: D) Kendi başlarına karar alamaz ve inisiyatif kullanamazlar.
Detaylı Cevap: Sürekli baskı ve kontrol altında tutulan çocuklar bağımsız davranmayı öğrenemez. Karar verirken başkalarının yönlendirmesine ihtiyaç duyabilirler.
Soru 23: Akrabalık ilişkileriyle ilgili metinden hangisi çıkarılamaz?
Kısa Cevap: C) Bir tartışma esnasında durumu ne olursa olsun akrabayı korumak
Detaylı Cevap: Akrabalık bağı bayramlaşma, yardımlaşma ve iletişim kurmayı gerektirir. Ancak haksız durumda bulunan bir akrabayı koşulsuz biçimde savunmak adalet ve doğruluk ilkelerine aykırıdır.
Soru 24: Verilen hadislerin ortak değeri hangisidir?
Kısa Cevap: E) Yardımlaşma
Detaylı Cevap: Hadislerde komşunun aç bırakılmaması ve ihtiyaçlarının karşılanması öğütlenmektedir. Bu ifadelerin ortak değeri yardımlaşma ve dayanışmadır.