Tırnak İşareti Nerelerde Kullanılır?
Soru: Tırnak işareti nerelerde kullanılır? Örnekler veriniz. Kısa Cevap: Tırnak işareti (“ ”), bir kişinin sözünü değiştirmeden aktarırken, cümle içinde eser adlarını belirtirken ve bazı ifadeleri özel olarak vurgularken kullanılır. Öğretmenimiz “Arkadaşlarınıza yardım edin.” dedi. cümlesinde öğretmenin sözü tırnak içine alınmıştır. Detaylı Cevap: Tırnak işareti, belirtilmek istenen sözün başına ve sonuna konur. Başkasının söylediği bir cümle aynen aktarılıyorsa o cümle tırnak içine alınır. Kitap ve hikâye adları ile bölüm başlıkları da cümle içinde tırnakla gösterilebilir. Ayrıca bir sözcüğe veya ifadeye özellikle dikkat çekmek için tırnak kullanılabilir.
1. Başkasının Sözünü Aynen Aktarırken Kullanılır
Bir kişinin söylediği söz değiştirilmeden aktarılıyorsa başına ve sonuna tırnak işareti konur.
- Annem “Yemeğe başlamadan önce ellerini yıka.” dedi.
- Öğretmenimiz “Bugün birlikte bir şiir okuyacağız.” dedi.
- Arkadaşım “Ben de sizinle oynamak istiyorum.” dedi.
- Dedem “Bahçedeki çiçekleri birlikte sulayalım.” dedi.
Dikkat: Söylenen söz kendi cümlelerimizle anlatılıyorsa doğrudan alıntı yapılmış olmaz. Örneğin Annem, yemeğe başlamadan önce ellerimi yıkamamı söyledi. cümlesinde tırnak kullanılmaz.
2. Eser Adlarını ve Bölüm Başlıklarını Belirtir
Cümle içerisinde geçen kitap, hikâye ve şiir adları ile bölüm başlıkları tırnak içine alınabilir.
- Ömer Seyfettin’in “Kaşağı” adlı hikâyesini okudum.
- Bugün “Büyüklerim” adlı şiiri inceledik.
- Kitabın “İçindekiler” bölümüne baktım.
Eser adları ve başlıklar, tırnak yerine eğik yazıyla da gösterilebilir. Eser adlarının yazımını pekiştirmek için büyük harflerin kullanıldığı yerler yazısını inceleyebilirsiniz.
3. Özel Olarak Vurgulanan İfadelerde Kullanılır
Bir sözcük veya söz grubuna özellikle dikkat çekilmek istendiğinde tırnak işaretinden yararlanılabilir.
- Bugünkü çalışmamızın anahtar sözcüğü “dayanışma” oldu.
- Öğretmenimiz “sorumluluk” kavramının üzerinde durdu.
Nokta, Soru İşareti ve Ünlem Tırnağın İçinde mi Kalır?
Alıntılanan cümleye ait noktalama işareti, kapanış tırnağından önce yazılır.
| Alıntının Anlamı | Örnek Cümle |
|---|---|
| Bildirme | Babam “Birazdan yola çıkacağız.” dedi. |
| Soru | Öğretmenim “Kitabını getirdin mi?” diye sordu. |
| Sevinç | Kardeşim “Yaşasın, kedimiz bulundu!” diye seslendi. |
Alıntıdan önce konuşmayı haber veren bir cümle kullanıldığında iki noktadan da yararlanılabilir: Öğretmenimiz şöyle dedi: “Birbirinizi dikkatle dinleyin.” Bu kullanımı iki noktanın kullanıldığı yerler yazısındaki örneklerle karşılaştırabilirsiniz.
Tırnak İçindeki Eser Adına Ek Nasıl Getirilir?
Tırnak içine alınan sözlere getirilen ekler ayrıca kesme işaretiyle ayrılmaz.
Doğru: Ömer Seyfettin’in “Kaşağı”sını okudum.
Yanlış: Ömer Seyfettin’in “Kaşağı”’sını okudum.
Deftere Yazılabilecek Örnek Cevap
Örnek Cevap: Tırnak işareti, başkasının sözünü aynen aktarırken kullanılır. Cümle içindeki eser adları ve özel olarak vurgulanan sözler de tırnak içine alınabilir. Öğretmenimiz “Kitaplarınızı açın.” dedi. cümlesi buna örnektir.
Diğer etkinlikler için 2. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 1. ve 2. Kitap sayfasını inceleyebilirsiniz.