Tilavet Secdesi Nedir?
Soru: Tilavet secdesi nedir, ne zaman ve nasıl yapılır? Kısa Cevap: Tilavet secdesi, Kur’an-ı Kerim’deki secde ayetlerinden biri okunduğunda veya işitildiğinde yapılan secdedir. Hanefî mezhebine göre gerekli şartlar sağlanarak tekbirle bir defa secde edilir, ardından tekrar tekbirle kalkılır. Detaylı Cevap: Tilavet, Kur’an okumak anlamına gelir. Tilavet secdesi, secde ayetinin okunması veya işitilmesiyle bağlantılı bir ibadettir; namazdaki bir yanılmayı düzeltmek için yapılmaz. Hanefî mezhebinde dinen sorumlu olan okuyucu ve dinleyici için vacip kabul edilir. Aşağıdaki yapılış açıklaması, namaz dışında gerçekleştirilen tilavet secdesine aittir.
Tilavet Secdesi Nasıl Yapılır?
Hanefî mezhebine göre namaz dışında tilavet secdesinin yapılışı şöyledir:
- Hazırlık yapılır: Abdestli olunur; beden, elbise ve secde edilecek yerin dinen temizliğine dikkat edilir. Örtülmesi gereken yerler örtülür.
- Kıbleye dönülür ve niyet edilir: Tilavet secdesi yapmaya kalben niyet edilir. Niyetin mutlaka sesli söylenmesi gerekmez.
- Secdeye gidilir: Eller kaldırılmadan “Allahü ekber” denilerek bir defa secde yapılır.
- Tesbih söylenir: Secdede üç defa “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denilir.
- Secdeden kalkılır: Yeniden “Allahü ekber” denilerek kalkılır. Tahiyyat okunmaz ve selam verilmez.
Tilavet secdesi iki rekâtlık bir namaz değildir. Namaz dışındaki bu uygulamada kıyamda Fâtiha veya başka bir sure okuma bölümü bulunmaz.
Tilavet Secdesi Ne Zaman Yapılır?
Namaz dışında secde ayeti okunduğunda veya işitildiğinde, uygun şartlar varsa secdenin yerine getirilmesi güzel olur. Hanefî mezhebinde hemen yapmak zorunlu olmamakla birlikte unutulacak kadar ertelenmemesine dikkat edilmelidir. Secde, namaz kılmanın yasak olduğu kerahat vakitlerinde yapılmaz. Kur’an sayfasındaki secde işaretini yalnızca görmek ise tilavet secdesini gerektirmez. İşaret, ilgili secde yerini fark etmeyi kolaylaştırır.
Namazda Secde Ayeti Okunursa Ne Yapılır?
Namaz içindeki uygulama, namaz dışındakinden farklıdır. Hanefî mezhebine göre kıraate devam edilecekse ayrıca bir tilavet secdesi yapılıp ayağa kalkılarak okumaya devam edilir. Secde ayetinden sonra en fazla üç ayet okunup rükûya gidilecekse, tilavet secdesine niyet edilerek yapılan rükû da bu görevi karşılayabilir. Cemaatle namaz kılan kişi, tilavet secdesinde de imama uyar. Namazdaki uygulama, namaz dışında yapılan secdeyle karıştırılmamalıdır.