Teyemmüm, su bulunmadığında veya geçerli bir sebeple kullanılamadığında abdest ya da gusül yerine yapılan dinî temizliktir. Temiz toprak veya toprak cinsinden uygun bir madde kullanılarak yüz ve kollar mesh edilir.
Teyemmüm Nasıl Yapılır?
Soru: Teyemmüm nasıl yapılır?Kısa Cevap: Abdest veya gusül yerine teyemmüm etmeye niyet edilir; eller temiz toprağa ya da toprak cinsinden uygun bir maddeye sürülerek yüzün tamamı mesh edilir. Eller ikinci kez aynı yüzeye sürülür ve önce sağ, ardından sol kol dirseklerle birlikte mesh edilir.
Detaylı Cevap: Teyemmüm, suyla yıkanmanın yerine belirli şartlarda uygulanabilen hükmî temizliktir. Bu işlemde bütün bedenin toprakla kaplanması veya yüzün toz içinde bırakılması gerekmez. Aşağıdaki uygulama, ders kitabında yer verilen Hanefi anlatımına göredir.
Adım Adım Teyemmümün Yapılışı
- Niyet edilir. Abdest veya gusül yerine teyemmüm yapılacağı kalben belirlenir.
- Eller temiz yüzeye sürülür. Parmaklar açık tutularak eller temiz toprağa ya da teyemmüme uygun bir yüzeye temas ettirilir.
- Fazla toz hafifçe silkelenir. Ellerin aşırı tozlu olması gerekmez.
- Yüz mesh edilir. Ellerin içiyle yüzün tamamı bir defa mesh edilir.
- Eller ikinci kez yüzeye sürülür. Aynı işlem tekrarlanır.
- Kollar mesh edilir. Sol elin içiyle sağ kol, sağ elin içiyle sol kol dirsekler dâhil mesh edilir.
Teyemmüm Hangi Durumlarda Yapılır?
- Abdest veya gusül için yeterli su bulunamadığında.
- Su bulunduğu hâlde ona güvenli biçimde ulaşma imkânı olmadığında.
- Suyun kullanılmasına engel olan geçerli bir sağlık mazereti bulunduğunda.
Suyu kullanma imkânı varken yalnızca kolay olduğu için teyemmüm tercih edilmez. Su kesintisi yaşanması da tek başına yeterli değildir; abdest veya gusül için kullanılabilecek başka suyun bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Teyemmümün Farzları Nelerdir?
| Farz | Açıklaması |
|---|---|
| Niyet etmek | Abdest veya gusül yerine teyemmüm yapmaya kalben yönelmektir. |
| Yüzü ve kolları mesh etmek | Elleri temiz toprağa veya uygun bir maddeye sürerek yüzü ve dirseklerle birlikte kolları mesh etmektir. |
Kitaptaki görselli uygulamayı 5. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 62-69 Cevapları bölümünden takip edebilirsiniz.
Teyemmüm Gusül Yerine Geçer mi?
Evet. Gerekli şartlar oluştuğunda teyemmüm hem normal abdest hem de gusül yerine yapılabilir. Kişi hangi temizlik için teyemmüm ettiğine niyet eder. Gusül yerine teyemmümde de bütün beden değil, yüz ve kollar mesh edilir.
Teyemmüm ile Abdest Arasındaki Fark Nedir?
Normal abdest suyla alınır; belirli organlar yıkanır ve baş mesh edilir. Teyemmümde su kullanılmaz; temiz toprak veya uygun bir maddeyle yüz ve kollar mesh edilir. Teyemmüm, suyun bulunmaması ya da kullanılamaması gibi mazeretlere bağlıdır.
İbadete hazırlığın diğer şartlarını Namazın Farzları Nelerdir? yazısından inceleyebilirsiniz.
Teyemmümü Bozan Durumlar Nelerdir?
- Abdesti bozan durumlar: Tuvalet ihtiyacını gidermek ve yellenmek gibi olaylar teyemmümü de bozar.
- Yeterli ve kullanılabilir suya ulaşmak: Su yokluğu sebebiyle yapılan teyemmümün mazereti sona erer.
- Suyu kullanmaya engel mazeretin ortadan kalkması: Kişi suyla temizlenebilir hâle geldiğinde teyemmümün geçerliliği sona erer.
Önemli ayrım: Su mevcut olsa bile onu kullanmaya engel olan geçerli mazeret devam ediyorsa yalnızca suyun görülmesiyle mazeret ortadan kalkmış olmaz.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer konu ve etkinliklere 5. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Teyemmümde ayaklar mesh edilir mi?
Hayır. Teyemmümde yüz ve dirseklerle birlikte kollar mesh edilir.
Gusül yerine teyemmüm nasıl yapılır?Gusül yerine teyemmüme niyet edilerek yüz ve kollar mesh edilir. Bütün bedenin toprakla mesh edilmesi gerekmez.
Teyemmümde yüzü tozla kaplamak gerekir mi?Hayır. Temiz ve uygun yüzeye temas eden ellerle mesh yapılır; yüzün tozla kaplanması gerekmez.
Su varken teyemmüm yapılabilir mi?Suyu kullanmaya engel olan geçerli bir mazeret varsa yapılabilir. Suya ulaşılabiliyor ve kullanılabiliyorsa yalnızca kolaylık amacıyla teyemmüm yapılmaz.