Su kaynakları nelerdir? Nasıl sınıflandırılır?
Soru: Başlıca su kaynakları nelerdir? Hangi ölçütlere göre sınıflandırılır?
Kısa Cevap: Başlıca su kaynakları okyanuslar, denizler, göller, akarsular, buzullar, sulak alanlar ve yer altı sularıdır. Bu kaynaklar bulundukları yere, kimyasal özelliklerine ve fiziksel hâllerine göre sınıflandırılabilir.
1. Bulundukları yere göre su kaynakları
- Yer üstü suları: Okyanus, deniz, göl, akarsu ve buzullar gibi yeryüzünde bulunan sulardır.
- Yer altı suları: Sızan suların yer altındaki kayaç ve tortulların gözenekleri ile çatlaklarında birikmesiyle oluşur.
2. Kimyasal özelliklerine göre su kaynakları
Sular, içerdikleri çözünmüş maddelerin miktarı ve türüne göre farklı özellikler gösterir.
- Tatlı sular: Çözünmüş tuz miktarı düşük olan sulardır. Beyşehir ve Eğirdir gölleri örnektir.
- Tuzlu sular: Denizler ve Tuz Gölü gibi kaynaklarda bulunur.
- Acı sular: Tuzluluk ve mineral özellikleri bakımından tatlı sulardan farklılaşan sulardır.
- Sodalı sular: Soda oluşturan tuzlar bakımından zengin sulardır. Van Gölü örnektir.
Bu adlandırmalar her zaman birbirini tamamen dışlayan gruplar değildir. Örneğin bir göl hem tuzlu hem de sodalı özellik gösterebilir.
3. Fiziksel hâllerine göre su kaynakları
- Sıvı hâlde bulunanlar: Denizler, göller, akarsular ve yer altı suları.
- Katı hâlde bulunanlar: Buzullar.
Açıklama: Su döngüsünde atmosferdeki su buharı da yer alır. Ancak burada ele alınan yeryüzündeki su kaynakları sınıflandırmasında sıvı sular ve buzullar öne çıkar.
Aynı kaynak farklı gruplarda bulunabilir mi?
Evet. Örneğin Beyşehir Gölü; bulunduğu yere göre yer üstü suyu, kimyasal özelliğine göre tatlı su, fiziksel hâline göre sıvı sudur. Kullanılan ölçüt değiştiğinde kaynağın yer aldığı grup da değişir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer etkinliklere 11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bütün göller tatlı su kaynağı mıdır?
Hayır. Göllerin suları, bulundukları ortamın koşullarına göre tatlı, tuzlu, acı veya sodalı özellik gösterebilir.
Buzullar su kaynağı sayılır mı?Evet. Buzullar, suyun katı hâlde depolandığı önemli tatlı su rezervleridir.
Tatlı su doğrudan içilebilir mi?Tatlı su ifadesi, çözünmüş tuz miktarının düşük olduğunu belirtir. Suyun içilebilir olması için ayrıca uygun kalite koşullarını sağlaması gerekir.