Sehiv Secdesi Nedir?
Soru: Sehiv secdesi nedir? Hangi durumlarda ve nasıl yapılır? Kısa Cevap: Sehiv secdesi, namazda unutma veya yanılma sonucu oluşan belirli eksiklik ve yanlışlıkları telafi etmek için yapılan iki secdedir. Hanefî mezhebine göre bir vacibin unutularak terk edilmesi veya bir farzın geciktirilmesi gibi durumlarda gerekir. Detaylı Cevap: “Sehiv” kelimesi yanılma, unutma ve dalgınlık anlamlarına gelir. Sehiv secdesi, namazın sonunda belirli bir usulle yerine getirilir. Ancak namazdaki her hata sehiv secdesiyle giderilemez; yapılmayan bir farzın yerini yalnızca sehiv secdesi tutmaz. Aşağıdaki açıklamalar Hanefî mezhebindeki uygulamaya göredir.
Hangi Durumlarda Sehiv Secdesi Gerekir?
Namazdaki bir vacibin unutularak yapılmaması veya geciktirilmesi, sehiv secdesini gerektirebilir. Bir rüknün yanılarak geciktirilmesi ya da tekrarlanması da bu kapsamda değerlendirilir.
- Vacibin unutulması: Fâtiha okunması gereken yerde Fâtiha’nın unutularak terk edilmesi.
- Vacibin geciktirilmesi: Yerinde yapılması gereken bir vacibin yanılarak sonraya bırakılması.
- Rüknün tekrarlanması: Aynı rekâtta yanlışlıkla iki defa rükû yapılması.
Bir uygulamanın farz, vacip veya sünnet olması, unutulduğunda ne yapılacağını etkiler. Bu nedenle her unutma için aynı hüküm verilmez.
Sehiv Secdesi Nasıl Yapılır?
Hanefî mezhebine göre yaygın uygulama şu şekildedir:
- Namazın son oturuşunda Ettehiyyâtü okunur ve sağ tarafa selam verilir.
- Ara vermeden “Allahü ekber” denilerek secdeye gidilir. Secdede üç defa “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denilir.
- Tekbirle oturulur, ardından yeniden tekbirle ikinci secde yapılır. Aynı tesbih üç defa söylenir.
- Tekrar oturularak Ettehiyyâtü, Allahümme salli, Allahümme bârik ve Rabbenâ duaları okunur.
- Sağa ve sola selam verilerek namaz tamamlanır.
Sehiv Secdesi Her Hatayı Düzeltir mi?
Hayır. Sehiv secdesi, namazın bütün eksikliklerini gideren bir uygulama değildir. Örneğin yapılmadan bırakılan bir rükûnun yerine yalnızca iki sehiv secdesi yapmak yeterli olmaz. Eksikliğin nasıl giderileceği, hatanın ne zaman fark edildiğine göre değerlendirilir. Sübhaneke duasını unutmak gibi sünnetin terk edildiği durumlarda ise sırf bu sebeple sehiv secdesi gerekmez. Namaz sırasında başka düşüncelerin akla gelmesi de tek başına sehiv secdesi sebebi değildir. Namazın bozulması ile sehiv secdesi gerektiren yanılmalar birbirinden ayrılmalıdır.