Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Ders Kitabı MEB Yayınları sayfa 101-106 cevapları, “Tasarrufta Ölçümüz” konusundaki hazırlık sorularını, etkinliği ve değerlendirme çalışmalarını kapsamaktadır. Bu bölümde nimetleri bilinçli kullanma, şükretme, kanaatkâr olma ve israftan kaçınma üzerinde durulmaktadır. Kişisel görüş gerektiren sorular için örnek cevaplar verilmiştir.
İçindekiler
- Sayfa 101 Cevapları (Konuya Başlarken)
- Sayfa 102 Konu Özeti (Şükür, Kanaat ve İsraf)
- Sayfa 103 Konu Özeti (Tasarrufta Ölçü)
- Sayfa 104 Cevapları (3. Etkinlik: Tasarrufta Ölçü)
- Sayfa 105 Cevapları (Değerlendirme)
- Sayfa 106 Cevapları (Sıra Sizde ve Kontrol Noktası)
Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 101 Cevapları
Tasarrufta Ölçümüz – Konuya Başlarken
1. Soru: Günlük hayatınızda hangi alanlarda tasarrufa dikkat ediyorsunuz? Örnek vererek açıklayınız. Kısa Örnek Cevap: Dişlerimi fırçalarken musluğu kapatır, kullanmadığım odanın ışığını söndürürüm. Tabağıma yiyebileceğim kadar yemek alır, okul eşyalarımı özenli kullanırım.
2. Soru: Tasarrufun önemiyle ilgili cümleyi uygun şekilde tamamlayınız. Kısa Örnek Cevap: Tasarruf benim için önemlidir çünkü nimetleri boşa harcamamamı, aile bütçesine katkıda bulunmamı ve doğal kaynakları korumamı sağlar.
Tasarruf ve Nimet
Bu konuda tasarruf, sahip olduğumuz imkânları bilinçli ve ölçülü kullanmayı ifade eder. Nimet ise Allah’ın insanlara verdiği iyilik ve imkânları kapsar. Sağlık, zaman, yiyecek, su ve sahip olduğumuz diğer imkânları sorumluluk bilinciyle değerlendirmeliyiz.
Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 102 Konu Özeti
Nimetler Emanettir: Şükür, Kanaat ve İsraf
Sahip olduğumuz nimetler Allah’ın bize emanetidir. Bu emanete sahip çıkmak; çevreyi korumayı, kaynakları dikkatli kullanmayı ve nimetlerin değerini bilmeyi gerektirir.
| Kavram | Anlamı | Günlük Hayattan Örnek |
|---|---|---|
| Şükür | Nimetlerin Allah’tan geldiğini bilmek, O’na teşekkür etmek ve nimetleri doğru kullanmaktır. | Yemekten sonra Allah’a hamdetmek ve yiyecekleri ziyan etmemek. |
| Kanaat | Elindekinin değerini bilmek ve gereksiz isteklerde aşırıya kaçmamaktır. | Kullanılabilir çantası varken sırf yeni bir model çıktığı için çanta almamak. |
| İsraf | Nimetleri gereksiz yere tüketmek ve harcamalarda ölçüyü aşmaktır. | Musluğu açık bırakmak veya yenebilecek yiyecekleri çöpe atmak. |
Ortak kaynakları korumak da sorumluluğumuzdur. Okul eşyalarına zarar vermek ve ortak kullanılan suyu ya da elektriği boşa harcamak başkalarının haklarını da etkiler.
Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 103 Konu Özeti
Tasarrufta Ölçü
| Olumlu Tutum | Kaçınılması Gereken Tutum | Temel Fark |
|---|---|---|
| Kanaat | Hırs ve açgözlülük | Kanaat elindekinin değerini bilmeyi, açgözlülük ise sürekli daha fazlasını istemeyi ifade eder. |
| Şükür | Nankörlük | Şükür nimetin kıymetini bilmektir; nankörlük yapılan iyiliği ve verilen nimetleri önemsememektir. |
| Tutumlu olmak | İsraf | Tutumluluk gereksiz tüketimden kaçınmaktır; israf para, zaman ve emek gibi imkânları boşa harcamaktır. |
| Cömertlik | Cimrilik | Cömertlik imkânlarını paylaşmaktır; cimrilik gerekli harcamalardan ve yardımdan kaçınmaktır. |
Peygamberimizin Sade Yaşantısı
Peygamberimiz sade ve mütevazı yaşamış, kendisini arkadaşlarından üstün görmemiştir. Elindeki imkânları ihtiyaç sahipleriyle paylaşmış, insanlara mal hırsından uzak durmayı öğütlemiştir. Onun hayatı şükür, kanaat, cömertlik ve ölçülü yaşama konusunda örnektir.
Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 104 Cevapları
Etkinlik 3: Tasarrufta Ölçü – Ön Hazırlık
Yönerge: Verilen ayetlerin meallerini Diyanet kaynaklarından bulunuz ve tasarrufta ölçüyle ilgili kavramları belirleyiniz. Aşağıda ayetlerin anlamları özetlenmiştir; ayet adlarına tıklayarak tam meallerine ulaşabilirsiniz.
| Ayet | Ayetin Anlamı – Özet | İlgili Kavramlar |
|---|---|---|
| A’râf suresi 31. ayet | İbadete uygun biçimde giyinmek, yiyip içerken israftan uzak durmak öğütlenir; Allah’ın israf edenleri sevmediği bildirilir. | Ölçülü tüketim, israftan kaçınma. |
| En’âm suresi 141. ayet | Çeşitli bahçe ve ürünleri yaratanın Allah olduğu belirtilir; ürünlerden yararlanırken hasat zamanında hak sahiplerinin payını vermek ve israftan kaçınmak istenir. | Nimet, paylaşma, hak gözetme, israftan kaçınma. |
| İsrâ suresi 26. ayet | Akrabaların, yoksulların ve yolcuların haklarını gözetmek; malı gereksiz yere harcamamak emredilir. | Yardımlaşma, cömertlik, savurganlıktan kaçınma. |
| Bakara suresi 172. ayet | Müminlerin kendilerine verilen temiz rızıklardan yararlanmaları ve kulluk ettikleri Allah’a şükretmeleri istenir. | Temiz rızık, nimet, şükür. |
| Mâide suresi 88. ayet | Allah’ın verdiği helal ve temiz rızıklardan yararlanmak ve O’na karşı sorumluluk bilinci taşımak öğütlenir. | Helal ve temiz rızık, sorumluluk. |
| Bakara suresi 152. ayet | Allah’ı anmak, O’na şükretmek ve nankörlükten uzak durmak emredilir. | Şükür, Allah’ı anma, nankörlükten kaçınma. |
Ayetleri Kanaat ve İsraf Çerçevesinde Sınıflandırma
1. Soru: Belirlediğiniz kavramları kanaat ve israf çerçevesinde sınıflandırarak ilgili ayet numaralarını yazınız. Kısa Örnek Cevap: Kanaatle ilişkilendirilebilecek ayetler: Bakara 172, Mâide 88 ve Bakara 152. İsraftan kaçınmayı doğrudan vurgulayan ayetler: A’râf 31, En’âm 141 ve İsrâ 26.
Açıklama: Kanaat grubundaki ayetlerde kanaat kelimesi doğrudan geçmez; nimetlerden helal biçimde yararlanma ve şükretme mesajları kanaatle ilişkilendirilmiştir.
2. Soru: Ayetlerden hareketle kanaatkâr olma, şükretme ve israftan kaçınma konularında birer temel kural belirleyiniz. Kısa Örnek Cevap:
- Kanaat: Elindekinin değerini bil ve gereksiz isteklerde aşırıya kaçma.
- Şükür: Nimetlerin Allah’tan geldiğini unutma ve onları doğru kullan.
- İsraftan kaçınma: Kaynakları ihtiyacın kadar tüket, boşa harcama.
3. Soru: Belirlediğiniz kuralları günlük hayatınıza nasıl yansıtabilirsiniz? Birer örnek vererek açıklayınız. Kısa Örnek Cevap:
- Kanaat: Kullanılabilir ayakkabım varken gereksiz yere yenisini istemem.
- Şükür: Yemeğimi yerken nimetlerin değerini bilir, Allah’a hamdederim.
- İsraftan kaçınma: Ellerimi sabunlarken musluğu kapatırım.
Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 105 Cevapları
Tasarrufta Ölçü Etkinliği – Değerlendirme
1. Soru: İnsan sahip olduğu nimetleri nasıl kullanmalıdır? Açıklayınız. Kısa Cevap: İnsan nimetleri bilinçli, ölçülü ve sorumlulukla kullanmalıdır. İsraftan kaçınmalı, ihtiyaç sahiplerinin haklarını gözetmelidir.
2. Soru: Nimetlerin değerini bilen biri bunu nasıl ortaya koyar? Kısa Cevap: Allah’a şükreder, nimetleri korur ve gereksiz tüketimden uzak durur. İmkânlarını ihtiyaç sahipleriyle paylaşır.
3. Soru: İsraftan uzak duran bir insan günlük hayatta nasıl davranır? Bir örnekle açıklayınız. Kısa Örnek Cevap: Alışveriş yapmadan önce gerçekten neye ihtiyacı olduğunu düşünür. Örneğin evinde kullanılmamış defterleri varsa yeni defter almak yerine onları kullanır.
İstek ve İhtiyaç Arasındaki Fark
İhtiyaç, hayatımızı sürdürmek ve gerekli işlerimizi yapmak için gereken şeydir; istek ise sahip olmayı arzuladığımız şeydir. Harcamalarda israf ile cimrilik arasında denge kurmak, ihtiyaçlarımızı karşılayıp gereksiz tüketimden kaçınmaktır.
Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 106 Cevapları
Sıra Sizde – Semra’nın Defter Alışverişi
Olay: Semra, ihtiyacı olan kalemi aldıktan sonra rengini beğendiği bir defteri de satın almıştır. Oysa evinde benzer özelliklerde kullanmadığı birkaç defter bulunmaktadır.
Soru: Semra’nın bu deftere gerçekten ihtiyacı var mıydı? Sen olsaydın nasıl davranırdın? Kısa Örnek Cevap: Semra’nın yeni deftere ihtiyacı yoktu; çünkü evinde kullanmadığı benzer defterler vardı. Ben olsaydım yalnızca ihtiyacım olan kalemi alır, önce evdeki defterlerimi kullanırdım.
Düşün – Eşleş – Yaz: Önce cevabınızı düşününüz, ardından sıra arkadaşınızla değerlendiriniz ve ulaştığınız ortak görüşü sınıfınızla paylaşınız.
Kontrol Noktası – Nimetleri Ölçülü Kullanma
Hadisin mesajı: Peygamberimiz, abdest sırasında akan bir nehirden yararlanılsa bile suyun israf edilmemesi gerektiğini belirtmiştir.
Soru: Hadisten hareketle günlük hayatınızda nimetlerden faydalanırken nelere dikkat etmeniz gerektiğini örneklerle açıklayınız. Kısa Örnek Cevap: Kaynaklar bol olsa bile onları ihtiyacım kadar kullanmalı, israftan kaçınmalıyım. Abdest alırken suyu gereğinden fazla akıtmam, tabağıma yiyebileceğim kadar yemek alır ve gereksiz ışıkları söndürürüm.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer sayfalardaki etkinlik ve değerlendirmeler için Ortaokul Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Tasarruf ile cimrilik arasındaki fark nedir?
Tasarruf, kaynakları bilinçli kullanmak ve gereksiz harcamalardan kaçınmaktır. Cimrilik ise gerekli harcamalardan ve paylaşmaktan kaçınmaktır.
Kanaatkâr olmak ne demektir?Elindeki nimetlerin değerini bilmek, gereksiz isteklerde aşırıya kaçmamak ve başkalarının sahip olduklarına göz dikmemektir.
Kaynakların bol olması israfı haklı çıkarır mı?Hayır. Sayfa 106’daki hadis, su bol olsa bile gereksiz tüketimden kaçınılması gerektiğini öğretir.