Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Ders Kitabı Sayfa 78 Cevapları – MEB Yayınları
Bu sayfada İslam’da hüküm verme yöntemi, ahlaki ölçüler, hukukun sınırları ve insan haklarının korunması ele alınmaktadır. Sorular, İslam hukukunun dayandığı esasları kavratmayı amaçlar.
5. Muaz bin Cebel’in (ra) anlattığına göre Allah Resulü, onu Yemen’e vali olarak gönderirken aralarında şöyle bir konuşma geçmiştir:
Sana bir dava geldiğinde nasıl hüküm vereceksin? - Allah’ın kitabına göre hüküm vereceğim. - Allah’ın kitabında bir hüküm bulamazsan? - Resulullah’ın sünneti ile karar vereceğim. - Resulullah’ın sünnetinde de yoksa? - Kendi görüşümle içtihat ederek bir karara varacak ve ona göre hüküm vereceğim. Bunun üzerine Hz. Peygamber, “Resulü’nün elçisini (Resulü’nün arzuladığı cevabı vermeye) muvaffak kılan Allah’a hamdolsun.” buyurmuştu. (Tirmizi, “Ahkâm”, 3)
Soru: Verilen rivayette aşağıdakilerden hangisi açıklanmaktadır?
A) İslam hukukunda suçun şahsiliği ilkesi
B) İslam’da hüküm verirken kişisel görüşün önemi
C) İslam’da hüküm verirken takip edilmesi gereken yöntem
D) İslam hukukunun evrensel bir mahiyette olması
E) İslam hukukunda hâkimlere sınırsız bir yetki verilmesi
Cevap: C) İslam’da hüküm verirken takip edilmesi gereken yöntem
Açıklama: Bu rivayette hüküm verirken önce Kur’an’a, sonra sünnete, ardından akıl ve içtihada başvurulması gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Bu durum, İslam hukukunun kaynaklara dayalı, sistemli ve ölçülü bir yöntem izlediğini göstermektedir.
Paylaşalım
Soru: Peygamberimizin bu hadisinde verilmek istenen mesaj nedir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Bu hadiste verilmek istenen mesaj; iyiliğin insanın iç huzurunu artırdığı, kötülüğün ise vicdanı rahatsız ettiği gerçeğidir. Peygamberimiz (s.a.v.), insanın kalbine danışarak, vicdanını ölçü alarak doğruyu bulabileceğini vurgulamıştır. Böylece Müslümanların, davranışlarında ahlaki duyarlılık, samimiyet ve iç denetim ile hareket etmeleri gerektiği öğretilmiştir.
Değerlendirelim
Soru: “Müslüman, dilinden ve elinden insanların selamette olduğu kişidir.” hadisinden hareketle ahlak ile insanların haklarını korumak arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.
Cevap: Bu hadis, ahlak ile insan hakları arasında güçlü bir bağ olduğunu göstermektedir. Ahlaklı bir insan, başkalarına zarar vermemeye özen gösterir; diliyle kırmaz, eliyle incitmez. Bu tutum, insanların can, mal ve onur güvenliğini korur. Böylece ahlak, hukuk kurallarına gerek kalmadan bile toplumsal huzurun sağlanmasına katkı sunar. Bu yönüyle ahlak, insan haklarının korunmasında temel bir güvencedir.