Kıkırdak Nedir, Nerelerde Bulunur?
Soru: Kıkırdak nedir? İnsan vücudunda kıkırdak bulunan yapılara örnek veriniz.
Kısa Cevap: Kıkırdak, kemik kadar sert olmayan, dayanıklı ve esnek bir destek dokusudur. Kulak kepçesinde, burnun bazı bölümlerinde, soluk borusunda ve kemiklerin eklem yüzeylerinde bulunur.
Kulak kepçemizin biçimini koruması, burnumuzun desteklenmesi ve eklemlerimizin rahat hareket etmesi farklı kıkırdak yapıların görev aldığı durumlardır. Kıkırdağın görevi, bulunduğu yere göre değişir.
Kıkırdak Vücutta Nerelerde Bulunur?
| Bulunduğu yapı | Başlıca katkısı |
|---|---|
| Kulak kepçesi | Biçimini korurken esnek olmasını sağlar. |
| Burun | Burnun bazı bölümlerine destek ve şekil verir. |
| Soluk borusu | Hava yolunun açık kalmasına yardımcı olur. |
| Oynar eklemlerdeki kemik yüzeyleri | Sürtünmenin azalmasına ve yükün karşılanmasına katkı sağlar. |
| Kaburgaların ön uçları | Göğüs kafesine esneklik kazandırır. |
| Omurlar arasındaki diskler | Yükün dağıtılmasına ve sınırlı hareketlere katkıda bulunur. |
Kıkırdağın Görevleri Nelerdir?
- Destek sağlar: Burun ve kulak kepçesi gibi yapıların biçimini korumasına yardımcı olur.
- Esneklik kazandırır: Bulunduğu yapının belirli ölçüde esneyebilmesini sağlar.
- Eklem hareketini kolaylaştırır: Kemiklerin eklem yüzeylerini örter ve sürtünmenin azalmasına katkıda bulunur.
- Yükü karşılamaya yardımcı olur: Eklem ve disklerde basıncın dağıtılmasına katılır.
- Boyuna büyümeye katılır: Çocuklarda uzun kemiklerin büyüme bölgelerindeki kıkırdak, kemiğin uzamasında görev alır.
Eklem Yüzeylerinde Neden Kıkırdak Bulunur?
Diz gibi oynar eklemlerde kemik uçlarının birbirine bakan yüzeyleri kıkırdakla kaplıdır. Pürüzsüz eklem kıkırdağı ve eklem sıvısı, hareket sırasında sürtünmenin düşük olmasına yardımcı olur. Kıkırdak ayrıca ekleme binen yükün karşılanmasına katkı sağlar.
Kemik ile Kıkırdak Arasındaki Fark Nedir?
| Özellik | Kemik | Kıkırdak |
|---|---|---|
| Genel yapı | Daha sert ve mineral bakımından zengindir. | Kemiğe göre daha esnektir. |
| Kan damarı | Dokusunda kan damarları bulunur. | Dokusunun içinde kan damarı bulunmaz. |
| Görev örneği | İskeleti destekler, organları korur. | Esnek destek sağlar, eklem yüzeylerini örter. |
İkisi de canlı dokudur. Kıkırdağın kemikten daha esnek olması, cansız olduğu anlamına gelmez.
Kulak Memesinde Kıkırdak Var mıdır?
Kulak memesinde kıkırdak bulunmaz. Kulak kepçesinin büyük bölümünde kıkırdak vardır; alt taraftaki yumuşak kulak memesi ise farklı yapıdadır. Bu nedenle “kulağın her yeri kıkırdaktır” denilmemelidir.
Deftere Yazılabilecek Kısa Cevap
Örnek cevap: Kıkırdak, kemikten daha esnek bir destek dokusudur. Kulak kepçesi, burun, soluk borusu ve kemiklerin eklem yüzeylerinde bulunur. Destek ve esneklik sağlar, eklemlerde sürtünmenin azalmasına yardımcı olur.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Destek ve hareket sistemi etkinliklerine 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları (1 ve 2. Kitap) sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Kıkırdak yalnızca eklemlerde mi bulunur?
Hayır. Kulak kepçesi, burun ve soluk borusu gibi yapılarda da kıkırdak bulunur.
Kıkırdak canlı mıdır?Evet. Kıkırdak, hücrelerden ve hücreler arası maddeden oluşan canlı bir dokudur.
Soluk borusundaki kıkırdak ne işe yarar?Soluk borusunu destekleyerek hava yolunun açık kalmasına yardımcı olur.