Soru : İzhar kuralı nedir ve nasıl uygulanır?
Ödev cevabı kısaca : İzhar, sakin nûn veya tenvinden sonra أ، ح، خ، ع، غ، هـ harflerinden biri geldiğinde nûn sesinin gizlenmeden, değiştirilmeden ve açıkça okunmasıdır.
Sözlükte izhar, “ortaya çıkarmak, açıklamak ve açık okumak” anlamına gelir. Tecvid ilminde ise harfi kendi mahrecinden açık şekilde okumak demektir. Sakin nûn veya tenvinden sonra izhar harflerinden biri gelirse nûn sesi idgam edilmez, iklaba çevrilmez ve ihfa ile gizlenmez. Bu durumda nûn veya tenvin açık ve net okunur.
İzhar harfleri 6 tanedir: أ - ح - خ - ع - غ - هـ
Türkçe okunuşlarıyla: Hemze, Hâ, Hı, Ayn, Gayn, He
İzharın yapılma sebebi, sakin nûn veya tenvin ile izhar harflerinin mahreçlerinin birbirinden uzak olmasıdır. Bu uzaklık nedeniyle harfler birbirine katılmaz, nûn sesi açıkça duyurulur.
Örnekler:
مِنْهُ kelimesinde sakin nûndan sonra هـ harfi geldiği için izhar yapılır.
عَلِيمًا حَكِيمًا ifadesinde tenvinden sonra ح harfi geldiği için tenvin açık okunur.
Ayrıca izharın farklı türleri de vardır. Sakin mîm, bâ ve mîm dışındaki harflerden önce gelirse buna izhâr-ı şefevî denir. Harf-i tarif olan ال takısından sonra kamerî harflerden biri gelirse lâm açık okunur; buna da izhâr-ı kameriyye adı verilir.
Kısaca izhar kuralı, sakin nûn, tenvin veya bazı durumlarda sakin mîm sesini mahrecinden açıkça okumaktır.