Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 89-94 Cevapları MEB Yayınları, tiyatronun yapı unsurlarını, Reis Bey’in yaşadığı çatışmayı ve monolog-diyalog çalışmalarını kapsamaktadır. Yeniden yazma ve değerlendirme etkinliklerinde örnek cevaplar verilmiştir.
İçindekiler
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 89 Cevapları
Sıra Sizde – Seyirciyi Etkileyebilecek İfadeler
Görev: Gruplar olarak Reis Bey metninde seyircinin en çok beğeneceğini düşündüğünüz söz ve ifadeleri belirleyiniz. Grup sözcüleriniz aracılığıyla düşüncelerinizi gerekçelendirerek açıklayınız. Örnek Cevap: “Ağladıkça anlıyorum, ağladıkça anlıyorum.” ifadesini seçtik. Çünkü insanın başkalarının acısını hissettikçe onları daha iyi anlayabileceğini etkili biçimde anlatıyor. Diğer Örnek: “Merhamet, merhamet; gerisine paydos!..” sözü de merhametin karakter için kazandığı önemi güçlü bir tekrarla vurguladığından seyirciyi etkileyebilir.
Öğretmeninizin rehberliğinde dört gruba ayrılınız. Grup sözcülerinizi belirleyiniz. Sınıfın ortasındaki çembere yerleştirilen sandalyede sözcüleriniz aracılığıyla görüşlerinizi paylaşınız.
Yorumluyorum – Dramatik Örgü
1. Soru: Göstermeye bağlı edebî türlerde olay örgüsünün dramatik örgü olarak adlandırılmasının nedenini açıklayınız. Kısa Cevap: Olaylar anlatılmak yerine sahnede kişiler ve çatışmalar aracılığıyla canlandırıldığı için dramatik örgü olarak adlandırılır. Detaylı Cevap: Tiyatroda olayların gelişimi; konuşmalar, hareketler ve çatışmalarla seyirciye gösterilir. “Dramatik” sözü, olayların bu canlandırmaya dayanan kuruluşunu belirtir.
2. Soru: Dramatik örgünün ortaya çıkmasında kişi, mekân ve zaman unsurlarının etkisi nedir? Kısa Cevap: Kişiler olayları yaşar; mekân ve zaman ise olayların gerçekleşme koşullarını belirler. Detaylı Cevap: Kişilerin amaçları ve davranışları çatışmayı oluşturur. Olayların geçtiği yer ve dönem, kişilerin karşılaşmalarını ve seçimlerini etkileyerek dramatik örgüyü biçimlendirir.
3. Soru: Bu sorulara verdiğiniz cevaplardan yola çıkarak dramatik örgü hakkında tahminlerde bulununuz. Örnek Cevap: Dramatik örgünün, kişilerin belirli bir yer ve zamanda yaşadığı çatışmaların birbirine bağlı biçimde gelişmesiyle oluştuğunu düşünüyorum.
4. Soru: Tahminlerinizden hareketle birer dramatik örgü tanımı yapınız. Örnek Cevap: Dramatik örgü, tiyatrodaki olay ve çatışmaların mantıksal bir bütünlük içinde düzenlenmesidir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 90 Cevapları
Çalışma Yaprağı – Reis Bey’in Yapı Unsurları
Çalışma: Reis Bey metninin yapı unsurlarını çalışma yaprağındaki ilgili alanlara yazınız. Örnek Cevap:
| Yapı Unsuru | Örnek Cevap |
|---|---|
| Kişiler | Reis Bey, Otel Kâtibi, Köylü Müşteri, Taşralı Müşteri, Mahkûm, avukatlar, savcı, tanıklar ve diğer mahkeme görevlileri. |
| Mekân | Başlıca mekânlar otel ve mahkeme salonudur. |
| Zaman | Kesin bir takvim tarihi verilmez. Geceye ilişkin ifadeler ve farklı sahnelere geçişler bulunur. |
| Çatışma | Katı ve merhametsiz yaklaşım ile merhamet ve vicdan arasındaki çatışma; Reis Bey’in kendi içinde yaşadığı hesaplaşma. |
| Dramatik Örgü | Reis Bey’in oteldeki sert davranışları, mahkemedeki suçlayıcı yaklaşımı ve ardından geçmiş tutumlarını sorgulayarak merhameti savunması. |
Yorumluyorum – Vicdan Azabı
Sayfanın devamında Reis Bey’in vicdan azabını ve merhamet anlayışını anlattığı parça bulunmaktadır. Bu parçaya ilişkin sorular 91. sayfada cevaplandırılmıştır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 91 Cevapları
Yorumluyorum – Reis Bey’in İç Çatışması
1. Soru: Bu bölümde Reis Bey’in yaşadığı çatışmanın sebebi nedir? Açıklayınız. Kısa Cevap: Geçmişteki katı tutumuyla bugünkü vicdanı ve merhamet anlayışı arasındaki karşıtlık çatışmaya yol açmaktadır. Detaylı Cevap: Reis Bey, geçmişte yaptıklarının sorumluluğunu ağır biçimde hisseder. Başkalarına merhamet göstermek isterken kendisini bağışlayamaz; bu durum iç çatışmasını derinleştirir.
2. Soru: Reis Bey’i “Bana acımayarak acıyın!” şeklindeki bir ifadeye yönlendiren temel motivasyon ne olabilir? Örnek Cevap: Reis Bey, vicdan azabından kaçmak yerine sorumluluğuyla yüzleşmek ve acısını yaşamak istemektedir. Detaylı Cevap: Onu teselli ederek acısını hafifletmeye çalışmak, yaşadığı hesaplaşmayı kesintiye uğratabilir. Bu nedenle kendisine gerçekten acıyanların bu süreci yaşamasına izin vermesini ister.
3. Soru: Kişilerin yaşadığı çatışmalardaki tercihlerinde ahlaki değerlerin etkisini “dürüstlük” bağlamında açıklayınız. Örnek Cevap: Dürüstlük, insanı çıkarına uygun olanı değil, doğru olduğunu bildiği davranışı seçmeye yöneltir. Detaylı Cevap: Kişi hata yaptığında bunu gizlemek isteyebilir. Dürüst davranmak ise hatayı kabul etmeyi ve sorumluluk almayı gerektirir. Böylece ahlaki değerler, çatışma anındaki seçimi etkiler.
Sıra Sizde – Monolog ve Diyalog Örneklerini Belirleme
Görev: Öğretmeninizin rehberliğinde iki gruba ayrılınız ve metinlerden monolog ve diyalog örnekleri tespit ediniz. Kısa Cevap: Reis Bey’deki Otel Kâtibi ile Köylü Müşteri’nin konuşması diyalogdur. Kösem Sultan’daki “iç sesi” açıklamasıyla verilen konuşmalar monolog örnekleridir.
Diyalog Örneği: Otel Kâtibi’nin “Ne makinesi?” sorusuna Köylü Müşteri’nin “Traktör...” cevabını vermesi karşılıklı konuşmadır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 92 Cevapları
Kösem Sultan – Monolog ve Diyalog
Bu sayfada Turan Oflazoğlu’nun Kösem Sultan adlı metni bulunmaktadır. Önceki sayfada başlayan monolog-diyalog belirleme çalışması bu metinle sürmektedir.
| Teknik | Metinden Örnek | Açıklama |
|---|---|---|
| Monolog | Kösem’in iç sesiyle söylediği: “Gözlerindeki kurnaz parıltı derinliklerime işliyor...” | Kösem, karşısındakine duyurmadığı düşüncelerini dile getirir. |
| Monolog | Turhan’ın iç sesiyle söylediği: “Onun yok etme tutkusunu direnme tutkusuyla karşılayacağım ben.” | Turhan’ın gizli düşüncesi ve amacı seyirciye açılır. |
| Diyalog | Kösem’in “Mehmet’ini öldürebilir misin, Turhan?” sorusuna Turhan’ın “Tanrı esirgesin!” cevabını vermesi. | İki kişi karşılıklı konuşmaktadır. |
Kısa Yorum: Kişilerin dışarıya söyledikleriyle iç sesleri arasındaki fark, güvensizliği ve güç mücadelesini görünür kılar.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 93 Cevapları
Monolog ve Diyalogları Yeniden Yazma
1. Soru: Reis Bey ve Kösem Sultan adlı metinlerde tespit ettiğiniz monolog ve diyalogları metnin bağlamından ayrılmadan kendi cümlelerinizle yeniden oluşturarak aşağıdaki tabloya yazınız. Örnek Cevap: Aşağıdaki metinler, etkinlik için yeniden yazılmış örneklerdir.
| Teknik | Yeniden Yazılmış Örnek |
|---|---|
| Monolog – Kösem Sultan | Kösem (iç sesiyle): Bana sevgi gösteriyor ama bakışlarında başka bir hesap var. Onun bu hâlinde kendimi görüyorum. Güvenimi kazanmaya çalışırken beni ortadan kaldırmayı düşünüyor olabilir. |
| Monolog – Kösem Sultan | Turhan (iç sesiyle): Karşısında güçsüz görünmeyeceğim. Gerçek düşüncelerimi saklamalı, onun yöntemlerini anlayarak kendimi korumalıyım. |
| Diyalog – Reis Bey | Otel Kâtibi: Kızınız nasıl yaralandı? Köylü Müşteri: Traktörden düştü. Yarın ameliyat için doktora götüreceğiz. Otel Kâtibi: Bir odamız var ama sessiz olmanız gerekiyor. Köylü Müşteri: Dikkat ederiz. Bize yardımcı olduğunuz için sağ olun. |
2. Yönerge: Oluşturduğunuz monolog ve diyalogları sınıfta canlandırınız. Örnek Uygulama: Rolleri paylaşarak kısa bir prova yapabiliriz. Monologlarda kişinin iç dünyasını, diyaloglarda ise karşılıklı etkileşimi vurgu, tonlama, jest ve mimiklerle yansıtabiliriz.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 94 Cevapları
Öz Değerlendirme Formu
Formu, kendi metninizi ve canlandırmanızı düşünerek Evet, Kısmen veya Hayır seçenekleriyle doldurunuz.
- Metinden amacıma uygun bir diyalog/monolog seçtim.
- Metindeki bağlama uygun olarak kendi metnimi oluşturdum.
- Metnimde yay ayraç içerisinde yönerge ve ifadelere yer verdim.
- Oluşturduğum metni canlandırdım.
- Canlandırmada beden dilini etkili kullandım.
- Canlandırmada tonlama ve vurguya dikkat ettim.
- Canlandırmada kelimeleri doğru telaffuz ettim.
Akran Değerlendirme Formu
Kimlik ve tarih alanlarını doldurunuz. Arkadaşınıza gözlemlerinize dayanan, nesnel ve yapıcı geri bildirim veriniz.
A: Bu çalışmanın en iyi yanı Örnek Cevap: Karakterin iç çatışmasını ses tonuyla etkili biçimde yansıtması.
B: Bu çalışmada beğendiğim diğer üç yön Örnek Cevap:
- Metnin bağlamına uygun yazması.
- Sahne yönergelerini kullanması.
- Kelimeleri anlaşılır biçimde söylemesi.
C: Bu çalışmada geliştirilmesi gerektiğini düşündüğüm üç yön Örnek Cevap:
- Bazı bölümlerde daha yavaş konuşabilir.
- Jestlerini daha doğal kullanabilir.
- Konuşmalar arasındaki duraklamaları daha iyi ayarlayabilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer etkinliklerin cevaplarına Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Dramatik örgü nedir?
Tiyatrodaki olay ve çatışmaların bir bütün oluşturacak şekilde düzenlenmesidir.
Monolog ile diyalog arasındaki fark nedir?Monolog kişinin kendi kendine konuşması, diyalog kişilerin karşılıklı konuşmasıdır.
Reis Bey’in iç çatışmasının temelinde ne vardır?Geçmişteki katı tutumuyla bugünkü merhamet ve vicdan anlayışı arasındaki karşıtlık vardır.