Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 68-75 Cevapları MEB Yayınları, Sanatın Dili temasının 23 ölçme ve değerlendirme sorusunu kapsamaktadır. Açık uçlu sorularda örnek cevaplar verilmiş, kapalı uçlu cevaplar MEB cevap anahtarıyla karşılaştırılmıştır.
İçindekiler
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 68 Cevapları
1. Tema Ölçme ve Değerlendirme – Yapay Zekâ ve Şiir
1. Soru: Mehmet, yapay zekânın yazdığı ilk metni neden estetik bulmamış olabilir? Örnek Cevap: İmgeleri ve söyleyişi yeterince özgün ve etkileyici bulmamış olabilir. Detaylı Cevap: Metinde yıldız, gözyaşı ve güneş gibi alışılmış çağrışımlar kullanılmıştır. Mehmet, bunların daha kişisel ve güçlü bir hayalle birleştirilmesini beklemiş olabilir.
2. Soru: Yapay zekâ, Mehmet’in “sanatsal dil” beklentisine tuval, fırça, melodi gibi kelimeler içeren bir metinle karşılık vermiştir. Yapay zekâ “sanatsal dil” kavramını doğru algılayabilmiş midir? Gerekçeleriyle açıklayınız. Örnek Cevap: Tam olarak algılayamamıştır. Sanatla ilgili kelimeler kullanmak, tek başına sanatsal dil oluşturmaz. Detaylı Cevap: Sanatsal dil; özgün imgeler, çağrışımlar, ahenk ve etkili söyleyişle oluşur. İkinci metin sanatı konu edinmiştir; ancak bu, estetik açıdan güçlü olduğu anlamına gelmez.
3. Soru: Yapay zekâ gerçek anlamda bir şiir yazabilir mi? Sanat ve hayal gücü ilişkisi bağlamında düşüncelerinizi açıklayınız. Örnek Cevap: Bence yapay zekâ şiir biçiminde etkileyici metinler üretebilir; fakat insanın kişisel yaşantısına dayanan yaratma süreciyle aynı şekilde üretmez. Detaylı Cevap: İnsan, duygularını ve deneyimlerini hayal gücüyle yeniden yorumlar. Yapay zekânın ürettiği metnin şiir sayılıp sayılmayacağı ise şiiri nasıl tanımladığımıza bağlıdır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 69 Cevapları
Şiir Yazma ve Dil Teknikleri
4. Soru: Sanatsal dilin niteliklerini dikkate alarak “insan olmak” konulu bir dörtlük yazınız. Örnek Cevap:
Bir kırık dal için içimde orman ağlar,
Bir çocuğun gülüşü karanlığı aralar.
İnsan olmak, avucunda bir ışık saklamak,
Üşüyen bir kalbe sessizce bırakmak.
5. Soru: Sanatçıların eserlerinde lipogram, palindrom gibi kısıtlayıcı tekniklere başvurmalarının nedenleri neler olabilir? Sanatın dili bağlamında açıklayınız. Örnek Cevap: Sanatçılar dilin imkânlarını araştırmak, özgün söyleyişler oluşturmak ve yaratıcılıklarını geliştirmek için bu teknikleri kullanabilir. Detaylı Cevap: Bir kısıtlamaya uymak, sanatçıyı alışılmış kelime ve anlatımların dışına çıkmaya yöneltir. Böylece dil, anlamın yanında biçim ve ses bakımından da sanatın malzemesi olur.
6. Soru: Lebdeğmez tekniğini kullanarak yaşadığınız yerin güzelliklerini anlatan bir dörtlük yazınız. Örnek Cevap:
Sarı ışık iner dağlara
Gül açar sessiz kıyılarda
Serin sular akar taşlara
Huzur doğar ıssız yollarda
Kontrol: Dörtlükte b, f, p, m, v harfleri kullanılmamıştır.7. Soru: Elif, hazırlamak istediği bilgi görseli için içeriğe uygun bir font (yazı tipi) seçecektir. Font sitelerinde örnek bir cümle üzerinden çeşitli fontların görünümünü elde etmeyi amaçlayan Elif, özellikle yazı tipinin Türkçe karakter desteği olmasına dikkat etmektedir. Kendinizi Elif’in yerine koyarak pangram tekniği ile örnek bir cümle oluşturunuz. Örnek Cevap: Pijamalı hasta yağız şoföre çabucak güvendi. Açıklama: Bu cümle Türk alfabesindeki 29 harfin tamamını içerir. Türkçeye özgü ç, ğ, ı, ö, ş ve ü harflerinin görünümü de kontrol edilebilir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 70 Cevapları
Palindrom Kelimeler
8. Soru: Aşağıdaki şiirlerde yer alan palindrom kelimeleri tespit ederek tabloya yazınız. Kısa Cevap: Kırık, küçük, neden, nâlân, milim, sülüs, kapak.
Açıklama: Palindrom kelimeler iki yönden okunduğunda aynı harf dizilişini verir. Cevap anahtarında yer alan “nâlân” kelimesinde düzeltme işaretleri ayırt edilmeden harf sırası esas alınmıştır.
| Şair | Palindrom Kelime |
|---|---|
| Arif Nihat Asya | kırık |
| Cahit Zarifoğlu | küçük |
| Yahya Kemal Beyatlı | neden |
| Yunus Emre | nâlân |
| Cemal Süreya | milim |
| Faruk Nafiz Çamlıbel | sülüs |
| Necip Fazıl Kısakürek | kapak |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 71 Cevapları
Şiirin Diğer Sanatlarla İlişkisi
9. Soru: Metinde “müzikten istifade etmek” ifadesiyle şiir türünün hangi yönü vurgulanmaktadır? Açıklayınız. Kısa Cevap: Şiirin ahenk unsurları vurgulanmaktadır. Detaylı Cevap: Ritim, ölçü, uyak ve ses tekrarları şiirin müzikal yönünü oluşturur. Bunlar şiirin duygusal etkisini güçlendirir.
10. Soru: Şiir, diğer sanat dallarından nasıl yararlanabilir? Açıklayınız. Örnek Cevap: Şiir; müzikten ritim ve ses, resimden görsellik, mimari ve heykelden biçim ve düzen bakımından yararlanabilir. Detaylı Cevap: Örneğin kelimelerin sayfadaki yerleşimi yağmuru veya bir nesneyi çağrıştırabilir. Böylece şiirin görünüşü de anlamına katkıda bulunur.
11. Soru: “Birtakım plastik dalaverelerle şiirin atmosferine sokmak” ifadesini şiirde imgenin oluşumu ve işlevi bağlamında yorumlayınız. Örnek Cevap: Kelimelerin görsel düzeni, okuyucunun zihninde görüntü ve çağrışımlar oluşturarak şiirin atmosferini hissettirir. Detaylı Cevap: Yağmur konulu şiirin dizelerinin aşağı doğru yerleştirilmesi yağışı çağrıştırır. Görsel biçim, imgenin kurulmasına ve duygunun etkili aktarılmasına yardımcı olur.
12. Soru: Orhan Veli’nin verilen dizelerini sanatın dili bağlamında yorumlayınız. Örnek Cevap: Şair, duygu ve acısını ses ve dokunma çağrışımlarıyla somutlaştırmıştır. Detaylı Cevap: Dizeler aracılığıyla sesi duyurmak ve gözyaşına dokunulmasını istemek, günlük dilin sınırlarını aşan bir anlatımdır. Şair böylece anlaşılma isteğini etkili biçimde ifade eder.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 72 Cevapları
Sanatta Gelenek ve Güncellik
13. Soru: Yazarın yakındığı durumu açıklayınız. Kısa Cevap: Sanatçıların eski konuları tekrarlayıp güncel yaşamı eserlerine yeterince yansıtmamasından yakınmaktadır. Detaylı Cevap: Yazar, sanatın geleneğin kalıplarıyla sınırlanmamasını ve çağın nesnelerini, sorunlarını ve duyarlılıklarını da anlatmasını istemektedir.
14. Soru: Cihat Burak’ın “at resmi her zaman yapılacaktır” ifadesinden yararlanarak sanat eserlerinde güncelliğini her zaman koruyacağını düşündüğünüz tema, konu ve nesnelere örnekler veriniz. Örnek Cevap: Sevgi, ölüm, özlem, yalnızlık ve özgürlük temaları; aile ilişkileri ve doğa konuları; ağaç, deniz ve at gibi varlıklar güncelliğini koruyabilir.
15. Soru: Yaşadığımız zaman diliminde “güncel duyarlığı” yakalayabilmek için sanat eserlerinde ele alınması gerektiğini düşündüğünüz tema, konu ve nesneler nelerdir? Açıklayınız. Örnek Cevap: Dijital yalnızlık, çevre sorunları, göç ve yapay zekâ ele alınabilir. Telefonlar, ekranlar ve kalabalık şehirler de günümüz yaşamını yansıtan unsurlardır. Detaylı Cevap: Sanat, bu unsurlar üzerinden insanların değişen ilişkilerini ve kaygılarını görünür kılabilir.
16. Soru: Metinde sanata dair ön plana çıkan iki temel yaklaşım nedir? Kısa Cevap: Geleneğe bağlılık ve yenilikçilik. Detaylı Cevap: Bir yaklaşım geçmişten gelen konuları sürdürürken diğeri güncel yaşamın ve yeni konuların sanata taşınmasını savunur.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 73 Cevapları
Çocukluk Anıları ve Edebiyat
17. Soru: Verilen şiirlerden yararlanarak çocukluk anılarının edebî metinlerin oluşumuna katkısını açıklayınız. Örnek Cevap: Çocukluk anıları, edebî metinlere konu, duygu, imge ve kişisel ayrıntılar kazandırır. Detaylı Cevap: Diyalog şiirinde kedi geçmişi hatırlatır. Çocukluğumuz şiirinde ise anne ve babayla ilgili hatıralar, şairin duygu ve değer dünyasını yansıtır.
18. Soru: “Anı bahçelerinde üşümek sıcaktı.” dizesinde şairin anılarla ilgili vurgulamak istediği nedir? Açıklayınız. Örnek Cevap: Anılar, hüzün verse de insana yakınlık, huzur ve duygusal sıcaklık hissettirebilir. Detaylı Cevap: “Üşümek” ve “sıcak” karşıtlığı, geçmişi hatırlamanın hem acı hem de teselli veren yönünü anlatır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 74 Cevapları
İmge, Yaşantı ve Söyleşi
19. Soru: Bursa’da Zaman şiirinden alınan mısralardaki imgeyi tespit ederek bu imgenin oluşumunu açıklayınız. Kısa Cevap: İmge, “Çinilere sinmiş Kur’an sesi” ifadesidir. Detaylı Cevap: İşitilen Kur’an sesi, çinilere işlemiş gibi düşünülmüştür. MEB anahtarındaki açıklamayla sesin zaman içinde çinilerdeki yazıya dönüşmesi hayal edilerek işitsel ve görsel unsurlar birleştirilmiştir.
20. Soru: Bu paragrafta iki eser üzerinden vurgulanmak istenen durum nedir? Açıklayınız. Örnek Cevap: Sanatçıların yaşadıkları yerlerin ve kişisel deneyimlerinin eserlerine kaynaklık ettiği vurgulanmaktadır. Detaylı Cevap: Faruk Nafiz’in yolculuğu ile Necip Fazıl’ın memuriyet nedeniyle bulunduğu çevre, şiirlerinin oluşmasına katkı sağlamıştır.
21. Soru: Verilen söyleşi metniyle ilgili yargılardan hangilerine ulaşılabilir? Kısa Cevap: A) I, II ve III. Detaylı Cevap: Metin soru-cevap biçimindedir, sanatın tanımı yapılmıştır ve açık bir dil kullanılmıştır. Temel amaç karşılaştırma yapmak değildir; ayrıntılı açıklamalardan çok kısa cevaplara yer verilmiştir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 75 Cevapları
Sinema Dili ve Kültürel Aidiyet
22. Soru: Bu metinle ilgili ulaşılabilecek en genel yargı aşağıdakilerden hangisidir? Kısa Cevap: B) Aidiyet hissi sanatta özgün olmanın şartlarından biridir. Detaylı Cevap: Ozu’nun Japon kültüründeki oturma biçimini ve estetik unsurları sinemasına taşıması, kendine özgü bir sanat dili oluşturmasını sağlamıştır.
23. Soru: Selim’in çekeceği kısa filmde özgün bir sanat dili oluşturmak için yapması gerekenler neler olabilir? Örnek Cevap: Selim, kendi kültürünü ve gözlemlerini kişisel bakış açısıyla yorumlamalı; görüntü, ses ve anlatımda kendine uygun tercihler yapmalıdır. Detaylı Cevap: Başka yönetmenlerden yararlanabilir; ancak onları aynen taklit etmemelidir. Yaşadığı çevrenin mekânlarını, insanlarını ve değerlerini filmin konusuyla uyumlu biçimde kullanabilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer sayfaların cevaplarına Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Lebdeğmez şiirde hangi harfler kullanılmaz?
b, f, p, m ve v harfleri kullanılmaz.
Pangram nedir?Bir alfabenin bütün harflerini içeren cümle veya metindir.
Palindrom kelimeye örnekler nelerdir?Kırık, küçük, neden, milim, sülüs ve kapak örnek verilebilir.
21 ve 22. soruların cevapları nelerdir?MEB cevap anahtarına göre 21. soru A, 22. soru B seçeneğidir.