Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 39-42 Cevapları MEB Yayınları, Sanatın Dili temasında edebî ve öğretici metinlerin amaç, gerçeklik, dil ve anlatım özelliklerini karşılaştırmaya yönelik çalışmaları kapsamaktadır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Sayfa 39-42 Cevapları MEB - Öğretici Metinler
Bu sayfalarda öğrenciler önce Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Bir Kıssa Bir Hisse adlı metninden hareketle sanat anlayışındaki değişimi değerlendirmektedir. Ardından şiir, anı ve hikâye örneklerinde gerçekliğin nasıl ele alındığı karşılaştırılmaktadır. Bölümün sonunda öğretici metinlerin türleri, temel özellikleri ve edebî metinlerden ayrılan yönleri belirlenmektedir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları
Konuya Başlarken - Bir Kıssa Bir Hisse
Soru: 1. Bu metnin yazılma amacı ne olabilir? Örnek cevap: Yazar, gençlik yıllarında Fecr-i Âtî topluluğuna katılışını, “Sanat şahsî ve muhteremdir.” anlayışına bağlılığını ve daha sonra yaşadığı değişimi anlatmak istemiş olabilir. Kendi hayatından bir kesiti aktarırken sanat anlayışının hangi olaylardan etkilendiğini de göstermektedir.
Soru: 2. Metinde nasıl bir üslup kullanılmıştır? Örnek cevap: Metinde samimi, kişisel, canlı ve yer yer konuşma diline yaklaşan bir üslup kullanılmıştır. Yazar olayları birinci kişi ağzından aktararak heyecanını, hayranlığını ve daha sonraki düşünce değişimini doğrudan hissettirmektedir.
Soru: 3. Yazarın hayatında dönüm noktası olan olayların onun sanat anlayışı üzerindeki etkileri neler olabilir? Metinden yararlanarak açıklayınız. Örnek cevap: Yazar başlangıçta sanatın kişisel ve kendi başına değerli olduğu düşüncesini güçlü biçimde savunmaktadır. Ancak Balkan Savaşı sırasında yaşanan millî felaketler, ona hayatta sanat tartışmalarından daha önemli toplumsal meselelerin de bulunduğunu düşündürmüştür. Bu durum sanat ve toplum ilişkisine bakışının değişmesinde etkili olmuş olabilir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları
Metinleri İnceleyelim
Bu sayfada soruların cevaplanmasında kullanılacak üç metin verilmeye başlanmaktadır. Geçen Zaman şiirinde geçmişe ve çocukluğa duyulan özlem, İzmir'in İşgali adlı metinde yaşanmış tarihî bir olay ve kişinin bu olay karşısındaki duyguları anlatılmaktadır. Manevra adlı metinde ise balıkçıların denizde yaşadığı tehlikeli bir olay sanatlı ve betimleyici bir anlatımla sunulmaktadır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları
Metin Tahlili - Gerçekliğin Ele Alınışı
Soru: 1. Metinleri gerçekliğin ele alınışı bakımından yorumlayınız. Örnek cevap:
Geçen Zaman: Gerçeklik, şairin özlem, hatıra ve duygularıyla yeniden yorumlanmıştır. Çocukluk ve geçmiş, öznel ve şiirsel bir anlatımla verilmiştir.
İzmir'in İşgali: Gerçek bir tarihî olay, olayı yaşamış kişinin gözlemleri, hatıraları ve duyguları üzerinden aktarılmıştır. Yaşanmış gerçekliğe dayanmaktadır.
Manevra: Balıkçıların denizde yaşadığı olay, betimlemeler, benzetmeler ve sanatlı ifadeler kullanılarak edebî bir gerçekliğe dönüştürülmüştür.
Geçen Zaman: Gerçeklik, şairin özlem, hatıra ve duygularıyla yeniden yorumlanmıştır. Çocukluk ve geçmiş, öznel ve şiirsel bir anlatımla verilmiştir.
İzmir'in İşgali: Gerçek bir tarihî olay, olayı yaşamış kişinin gözlemleri, hatıraları ve duyguları üzerinden aktarılmıştır. Yaşanmış gerçekliğe dayanmaktadır.
Manevra: Balıkçıların denizde yaşadığı olay, betimlemeler, benzetmeler ve sanatlı ifadeler kullanılarak edebî bir gerçekliğe dönüştürülmüştür.
Soru: 2. Metinlerin yazılış amaçları hakkındaki düşüncelerinizi açıklayınız. Örnek cevap:
Geçen Zaman: Geçmişe, çocukluğa ve yaşanmış güzel günlere duyulan özlemi estetik bir biçimde anlatmak amacıyla yazılmıştır.
İzmir'in İşgali: Yazarın yaşadığı tarihî bir olayı ve o dönemdeki duygu ve düşüncelerini tanıklık yoluyla aktarmak amacı taşımaktadır.
Manevra: Balıkçıların yaşadığı tehlikeli bir olayı okuyucuda merak ve heyecan uyandıracak sanatlı bir anlatımla aktarmayı amaçlamaktadır.
Geçen Zaman: Geçmişe, çocukluğa ve yaşanmış güzel günlere duyulan özlemi estetik bir biçimde anlatmak amacıyla yazılmıştır.
İzmir'in İşgali: Yazarın yaşadığı tarihî bir olayı ve o dönemdeki duygu ve düşüncelerini tanıklık yoluyla aktarmak amacı taşımaktadır.
Manevra: Balıkçıların yaşadığı tehlikeli bir olayı okuyucuda merak ve heyecan uyandıracak sanatlı bir anlatımla aktarmayı amaçlamaktadır.
Soru: 3. Aşağıdaki şemada boş bırakılan yerlere diğer öğretici metin türlerini yazınız. Örnek cevap: Şemada verilen eleştiri, sohbet ve deneme türlerine ek olarak boşluklara şu öğretici metin türleri yazılabilir:
| Makale | Fıkra (Köşe Yazısı) |
| Anı | Gezi Yazısı |
| Biyografi | |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları
Öğretici Metin
Soru: 4. Aşağıdaki şemada boş bırakılan yerlere öğretici metinlerle ilgili kavramları ön bilgilerinizden de yararlanarak yazınız. Örnek cevap: Şemaya öğretici metinlerin özelliklerini ifade eden şu kavramlar yazılabilir:
| Bilgi verme | Nesnellik |
| Gerçeklik | Açıklık |
| Sade ve anlaşılır dil | Kanıtlanabilirlik |
| Doğrudan anlatım | Açık ileti |
Soru: 5. Öğretmeninizin rehberliğinde dört gruba ayrılınız. Gruplar olarak şemalardaki bilgilerden yararlanarak birer öğretici metin tanımı yapınız. Tanımlarınızı diğer gruplarla paylaşınız. Ortak bir öğretici metin tanımı oluşturarak tahtaya yazınız. Örnek cevap: Öğretici metin; okuyucuya bir konu hakkında bilgi vermek, bir düşünceyi açıklamak veya gerçeği aktarmak amacıyla açık, anlaşılır ve çoğunlukla doğrudan anlatımla oluşturulan metindir. Bu metinlerde açık ileti ve gerçeklikle güçlü bir bağ ön plandadır.
Soru: 6. Gerçekliğin ele alınışı bağlamında yukarıda verilen görsellerin hangisini edebî, hangisini öğretici metinlerle ilişkilendirebilirsiniz? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle aşağıya yazınız. Örnek cevap: Soldaki resim edebî metinlerle ilişkilendirilebilir. Çünkü gerçeklik sanatçının bakış açısıyla değiştirilmiş, yorumlanmış ve estetik bir biçimde yeniden oluşturulmuştur. Sağdaki fotoğraf ise öğretici metinlerle ilişkilendirilebilir; çünkü gördüğümüz manzarayı gerçekliğe daha doğrudan ve somut biçimde yansıtmaktadır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Öğretici metin nedir?
Okuyucuya bilgi vermek, bir düşünceyi açıklamak veya gerçekliği doğrudan aktarmak amacıyla yazılan metinlerdir.
Öğretici metinlerde ileti nasıl verilir?Öğretici metinlerde genellikle açık ileti ve doğrudan anlatım tercih edilir.
Bir Kıssa Bir Hisse metninde yazarın sanat anlayışını etkileyen olay nedir?Balkan Savaşı ve yaşanan millî felaketler, yazarın sanat ve hayatla ilgili düşüncelerini yeniden değerlendirmesinde etkili olmuştur.
Edebî metin ile öğretici metin gerçekliği aynı biçimde mi ele alır?Hayır. Edebî metin gerçekliği sanatçının hayal ve yorumuyla yeniden biçimlendirebilirken öğretici metinde gerçeklik daha doğrudan ve açıklayıcı biçimde aktarılır.