Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 19-25 Cevapları MEB Yayınları, Sanatın Dili temasındaki Bursa’da Zaman şiiri üzerine söz varlığı, ahenk, sembol, karşılaştırma ve yorumlama çalışmalarını kapsamaktadır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Sayfa 19-25 Cevapları MEB - Bursa’da Zaman
Bu sayfalarda Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Bursa’da Zaman şiiri dil, biçim, ahenk ve anlam yönlerinden incelenmektedir. Öğrenciler şiirdeki kelimelerin anlamlarını belirlemekte, şiir ile düzyazıyı karşılaştırmakta ve sembolik ifadeleri yorumlamaktadır. Bölümün devamında Türk kültüründe tabiat, zaman kavramı ve suyun medeniyetler açısından önemi değerlendirilmektedir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları
Anlam Oluşturma - Bursa’da Zaman
Bu sayfada ayrıca cevaplandırılacak bir soru bulunmamaktadır. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Bursa’da Zaman adlı şiiri yer almaktadır. Şiirde Bursa’nın tarihî yapıları, tabiatı ve manevi atmosferi geçmiş ile bugün arasında kurulan güçlü bir zaman duygusuyla anlatılmaktadır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları
Söz Varlığım
Soru: 1. Bursa’da Zaman adlı şiirde yer alan aşağıdaki kelimelerin anlamını bağlamdan hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ederek kelimenin sözlükteki karşılığını yazınız. Kelimeleri metnin bağlamına uygun olacak şekilde birer cümlede kullanınız. Örnek cevap:
| Kelime | Tahminim | Sözlük Anlamı | Cümlede Kullanımı |
|---|---|---|---|
| vehim | Kuruntu, sanı | Kuruntu | İçine sebepsiz bir vehim düştü. |
| timsal | Simge, örnek | Bir şeyi temsil eden varlık veya örnek | Bu tarihî yapı şehrin geçmişinin timsali gibidir. |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları
Söz Varlığım
Bir önceki sayfadaki çalışmanın devamında yer alan kelimeler:
| Kelime | Tahminim | Sözlük Anlamı | Cümlede Kullanımı |
|---|---|---|---|
| yâd | Hatıra | Anma, anı, hatıra | Eski günlerin yâdı onda güzel duygular uyandırdı. |
| hengâme | Gürültü, kargaşa | Gürültü, patırtı; kargaşalı durum | Şehrin hengâmesinden uzaklaşıp sessiz bir yere gitti. |
| uhrevî | Manevi | Ahiretle, öte dünyayla ilgili | Caminin içinde uhrevî bir atmosfer hissediliyordu. |
Soru: 2. Metinde anlamını bilmediğiniz diğer kelimeleri tespit ederek bunların anlamlarını karekod yardımıyla TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten öğreniniz. Örnek cevap:
fecr: Tan yerinin ağarmaya başladığı zaman, şafak.
ziya: Işık, aydınlık.
cet: Ata, geçmişte yaşamış aile büyüğü.
tılsımlı: Gizemli ve büyülü bir etki taşıyan.
fecr: Tan yerinin ağarmaya başladığı zaman, şafak.
ziya: Işık, aydınlık.
cet: Ata, geçmişte yaşamış aile büyüğü.
tılsımlı: Gizemli ve büyülü bir etki taşıyan.
Karşılaştırıyorum
Soru: Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Beş Şehir ve Bursa’da Zaman adlı eserlerinden alınan yukarıdaki parçalardan ve ön bilgilerinizden hareketle şiir ve düzyazıda gerçekliğin ele alınış biçimlerini karşılaştırınız. Örnek cevap: Beş Şehir adlı düzyazıda Bursa’nın tarihi ve şehirle ilgili gözlemler daha doğrudan ve açıklayıcı bir anlatımla verilmektedir. Bursa’da Zaman şiirinde ise aynı gerçeklik imgeler, çağrışımlar, semboller ve sanatlı bir söyleyişle anlatılmıştır. Düzyazıda bilgi ve gözlem ön plandayken şiirde gerçeklik şairin duygu ve hayal dünyasıyla yeniden şekillenmiştir.
Sıra Sizde
Soru: Bursa’da Zaman şiirinden alınan yukarıdaki dizelerde altı çizili kelimelerin birbiriyle ilişkisini ve bu ifadelerin şiire katkısını belirtiniz. Örnek cevap: “Son uykumuzu”, “uhrevî”, “ölüm” ve “ebediyet” ifadeleri ölüm, öte dünya ve sonsuzluk kavramları etrafında birbiriyle ilişkilidir. “Son uyku” sözü ölümü doğrudan söylemeden anlatırken “uhrevî” ve “ebediyet” ifadeleri ölümden sonraki sonsuzluk düşüncesini güçlendirmektedir. Bu kelimeler şiire manevi, derin ve düşündürücü bir atmosfer kazandırmıştır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları
Çalışma Yaprağı
Soru: Çalışma yaprağını Bursa’da Zaman şiirine göre doldurunuz. Örnek cevap:
| Bölüm | Cevap |
|---|---|
| Konu | Bursa’nın tarihî, doğal ve manevi güzelliklerinin geçmişle bugün arasında kurulan zaman duygusuyla anlatılması |
| Tema | Zaman, geçmişe bağlılık ve süreklilik |
| Ölçü | 11’li hece ölçüsü |
| Nazım Birimi | Bent |
| Kafiye | duvar / çınar, isim / mevsim, renk / ahenk gibi örnekler |
| Redif | aynası / meyvası sözcüklerindeki -sı; sesini / neşesini sözcüklerindeki -ni ekleri |
| Kelime Tekrarı | zaman, Bursa ve su ile ilgili kelimelerin tekrarı |
| Aliterasyon | Özellikle s ve ş ünsüzlerinin tekrarı |
| Asonans | Özellikle a ve e ünlülerinin tekrarı |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları
Sıra Sizde
Soru: Siz de Bursa’da Zaman şiirinde yer alan çınar, su, gül ve cami kelimelerinin sembolik değer ve çağrışımlarına yönelik düşüncelerinizi tabloya yazınız. Örnek cevap:
| Çınar | Su | Gül | Cami |
|---|---|---|---|
| Köklülük, uzun ömür, geçmiş ve devamlılık | Hayat, saflık, huzur ve süreklilik | Güzellik, sevgi, zarafet ve manevi değer | İnanç, maneviyat, birlik ve tarihî kimlik |
Düşün Paylaş
Soru: 1. Siz de çevrenizden merhamet, yardımseverlik gibi insani duyguların estetikle buluştuğu örnekler bularak arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek cevap: Tarihî yapılardaki kuş evleri, çeşmeler ve sebiller yardımseverliğin estetikle birleşmesine örnek verilebilir. Günümüzde parklara veya bahçelere yerleştirilen estetik hayvan barınakları ile su ve mama kapları da canlılara duyulan merhametin güzel bir tasarımla buluştuğu örneklerdir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 24 Cevapları
Düşün Paylaş
Soru: 2. Kuş, Türkçede pek çok deyim ve atasözünde de yer almaktadır. Aşağıda anlamları verilen atasözü ve deyimleri tespit ederek tablodaki ilgili yerlere yazınız. Cevap:
Pek çok kişiye borcu bulunmak: Uçan kuşa borcu olmak.
Kimsenin bulunmadığı ıssız yer: Kuş uçmaz, kervan geçmez.
Kimsenin geçmesine izin vermemek: Kuş uçurtmamak.
Garip ve kimsesiz kişiye Allah yardım eder: Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
Pek çok kişiye borcu bulunmak: Uçan kuşa borcu olmak.
Kimsenin bulunmadığı ıssız yer: Kuş uçmaz, kervan geçmez.
Kimsenin geçmesine izin vermemek: Kuş uçurtmamak.
Garip ve kimsesiz kişiye Allah yardım eder: Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
Yorumluyorum
Soru: 1. Tabiat, Türk kültüründe nasıl bir yere sahiptir? Düşüncelerinizi şiirden de yararlanarak açıklayınız. Örnek cevap: Tabiat, Türk kültüründe yalnızca yaşanılan çevre değil, insanın hayatı ve manevi dünyasıyla bütünleşen önemli bir değer olarak görülmektedir. Bursa’da Zaman şiirinde çınar, su, çiçekler, bahçeler ve gökyüzü tarihî yapılarla birlikte anlatılmıştır. Bu durum doğa ile kültürün birbirini tamamladığını göstermektedir.
Soru: 2. Doğanın kültürümüzdeki yeriyle ilgili örnekler bularak aşağıdaki tabloda ilgili alanlara yazınız. Örnek cevap:
| Alan | Örnek |
|---|---|
| Günlük Yaşam | Bahçeli evler, çeşmeler, ağaç gölgelerinde dinlenme ve doğayla iç içe yaşam |
| Sanat | Halı, kilim, çini, tezhip ve resimlerde çiçek, ağaç ve diğer tabiat motiflerinin kullanılması |
| Gelenek Görenek | Fidan dikme, Hıdırellez ve doğada gerçekleştirilen geleneksel kutlamalar |
| Atasözü / Deyim | “Ağaç yaşken eğilir.” |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları
Karşılaştırıyorum
Soru: Yukarıda verilen şiir, resim ve bilimsel metinde zaman kavramının nasıl ele alındığına yönelik tespitlerinizi aşağıdaki tabloya yazınız. Örnek cevap:
| Şiir | Resim | Bilimsel Metin |
|---|---|---|
| Zaman; geçmiş ile bugünü birleştiren, hatıralar ve tarihî yapılar üzerinden hissedilen öznel ve şiirsel bir kavram olarak ele alınmıştır. | Salvador Dali’nin Belleğin Azmi adlı eserinde eriyen saatler aracılığıyla zamanın akışkan, değişken ve alışılmış ölçülerin dışında algılanabileceği düşündürülmektedir. | Zaman, ölçülebilen bir süreç olarak tanımlanmış; geçmiş, şimdi ve gelecek bir bütün hâlinde açıklanmıştır. |
Düşün Paylaş
Soru: 1. Medeniyetlerin oluşumunda suyun önemini açıklayınız. Örnek cevap: Su, insanların yerleşik hayata geçmesi ve şehirlerin gelişmesi için temel ihtiyaçlardan biridir. İçme suyu, tarım, temizlik ve üretim için gerekli olduğu için birçok medeniyet su kaynaklarının çevresinde kurulmuştur. Bursa’nın çeşmeleri, havuzları, şadırvanları ve akarsuları da şehrin gelişmesinde önemli rol oynamıştır.
Soru: 2. Suyun sürdürülebilir yaşama etkisi ile ilgili düşüncelerinizi açıklayınız. Örnek cevap: Su, bütün canlıların yaşamını sürdürebilmesi için vazgeçilmezdir. Bu nedenle su kaynaklarının kirletilmemesi, tasarruflu kullanılması ve gelecek nesiller için korunması sürdürülebilir yaşamın temel şartlarından biridir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bursa’da Zaman şiirinin konusu nedir?
Şiirde Bursa’nın tarihî, doğal ve manevi güzellikleri geçmişle bugün arasında kurulan zaman duygusuyla anlatılmaktadır.
Bursa’da Zaman şiiri hangi ölçüyle yazılmıştır?Şiir 11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Şiirde çınar ve su neyi çağrıştırmaktadır?Çınar köklülük ve devamlılığı; su ise hayat, saflık ve sürekliliği çağrıştırmaktadır.
Şiir ile bilimsel metinde zaman nasıl farklı ele alınmıştır?Şiirde zaman duygusal ve çağrışımsal biçimde, bilimsel metinde ise ölçülebilir bir süreç olarak ele alınmıştır.