Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 107-111 Cevapları MEB Yayınları, Şimdiki Bükreş metninin yorumlanmasını, gezi yazısının özelliklerini ve farklı metin türlerinin karşılaştırılmasını kapsamaktadır.
İçindekiler
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 107 Cevapları
Düşün Paylaş – Şimdiki Bükreş
1. Soru: Okuduğunuz gezi yazısı örneğinden Bükreş’e dair hangi bilgileri öğrendiniz? Kısa Cevap: Bükreş’in ulaşımı, mağazaları, parkları, kütüphaneleri ve kültür-sanat hayatı hakkında bilgiler öğrendim. Açıklama: Bunlar yazarın gezdiği döneme ilişkin gözlem ve bilgilerdir; günümüz verileri olarak değerlendirilmemelidir.
2. Soru: Yazarın metni yazmaktaki amacı ne olabilir? Açıklayınız. Kısa Cevap: Bükreş’i tanıtmak, izlenimlerini paylaşmak ve şehrin gelişiminden çıkarılabilecek dersleri göstermek istemiş olabilir.
3. Soru: “Medeniyete sadece kabuğundan yapışık değil, medeniyetin içinde. Özenmiyor, özü bulmuş.” ifadesini metnin bağlamından yararlanarak açıklayınız. Kısa Cevap: Şehir, gelişmişliği yalnızca görünüşte taklit etmemiş; bilim, sanat ve kültür hayatında da benimsemiştir. Detaylı Cevap: Yazar, kütüphaneleri, yayınları ve sanatçıları örnek gösterir. Böylece medeniyetin yalnızca binalardan ve maddi zenginlikten oluşmadığını vurgular.
4. Soru: Yazarın Bükreş’i anlatırken takındığı tutumu yorumlayınız. Örnek Cevap: Yazarın tutumu gözlemci, karşılaştırıcı, takdir edici ve düşündürücüdür. Şehrin gelişmiş yönlerini anlatırken kendi ülkemiz için de dersler çıkarır.
5. Soru: “Bu toprak üstünde en yapılmayacağı yaptık, yapılacağı elbet yaparız.” sözüyle anlatılmak isteneni metnin bağlamından yola çıkarak açıklayınız. Kısa Cevap: Geçmişte büyük güçlükleri aşan milletimizin gelecekte de ilerlemeyi başarabileceği anlatılmaktadır. Detaylı Cevap: Yazar, başka ülkelerdeki gelişmişliği görmenin umutsuzluk yaratmaması gerektiğini belirtir. Geçmiş başarılar, yeni hedefler için güven kaynağı olmalıdır.
6. Soru: “Kendimizi güvenle görmesek ye’se kayarız, başkasını ibretle görmesek körlüğe; birinde eziliş vardır, ötekinde duraklayış.” sözünden yararlanarak bir milletin kendisine ve başka milletlere bakışının nasıl olması gerektiğini tartışınız. Örnek Cevap: Bir millet kendisine güvenmeli, başka milletlerin başarılarından da öğrenmelidir. Detaylı Cevap: Kendini küçümsemek umutsuzluğa, başkalarından öğrenmeyi reddetmek ise gelişmenin durmasına yol açabilir. Özgüven ile eleştirel öğrenme birlikte sürdürülmelidir.
7. Soru: Şimdiki Bükreş metninden koşul, varsayım, neden-sonuç bildiren birer cümle bularak yazınız. Bunların metne katkısını açıklayınız. Örnek Cevap:
Açıklama: Son örnekte neden-sonuç ilişkisi açık bir bağlaçla değil, anlam yoluyla kurulmuş ve varsayım içinde sunulmuştur.
| İlişki | Metinden Örnek | Katkısı |
|---|---|---|
| Koşul | “Kendimizi güvenle görmesek ye’se kayarız...” | Özgüvenin bulunmamasıyla ortaya çıkabilecek sonucu gösterir. |
| Varsayım | “...diyelim ki milletlerin asıl kıymeti madde ile ölçülmez.” | Bir düşüncenin kabulünden hareketle değerlendirme yapmayı sağlar. |
| Neden-sonuç | “Memleketin zengin membaları var, bu beldeyi kolaylıkla yaratmış diyelim...” | Şehrin kurulup gelişmesi, ülkenin zengin kaynaklarıyla ilişkilendirilir. |
8. Soru: Metnin konusunu belirleyiniz. Kısa Cevap: Bükreş’in şehir hayatı, ekonomik imkânları ve kültürel gelişmişliğine ilişkin gözlem ve değerlendirmelerdir.
9. Soru: Metnin yardımcı düşüncelerini ve ana düşüncesini belirleyiniz. Ana Düşünce: Gerçek ilerleme maddi gelişmenin yanında bilim, sanat ve kültürde gelişmeyi gerektirir; başka toplumların başarılarından özgüvenimizi kaybetmeden yararlanmalıyız.
- Şehirlerin ulaşımı, mimarisi ve ticareti yaşamı etkiler.
- Kütüphaneler, yayınlar ve sanat kurumları gelişmişliğin önemli göstergeleridir.
- Başkalarının başarıları, kendi gelişimimiz için öğretici olabilir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları
Sıra Sizde – İsmail Habib Sevük’ün Yazma Amacı
Soru: İsmail Habib Sevük’ü gezi yazıları yazmaya yönlendiren sebepleri açıklayınız. Kısa Cevap: Yurdunu daha iyi tanımak ve öğrendiklerini yurttaşlarıyla paylaşmak istemesi onu gezi yazıları yazmaya yöneltmiştir. Detaylı Cevap: Görevleri ve gezileri sırasında gözlemler yapmış, kaynaklar okuyup notlar tutmuştur. Şehirleri, doğayı, tarihi ve halk kültürünü bir araya getiren birikimini yazıya dönüştürmek istemiştir.
Sıra Sizde – Gezi Yazılarının Genel Özellikleri
Yönerge: Şimdiki Bükreş metninden hareketle gezi yazılarının genel özelliklerini aşağıdaki şemaya yazınız. Örnek Cevap:
| Başlık | Şemaya Yazılabilecekler |
|---|---|
| İlişkili Disiplinler | Tarih, coğrafya, sosyoloji; ayrıca ekonomi ve sanat tarihi. |
| İçerik | Gezilen yerlerin doğası, tarihi, yapıları, kültürü ve insanları. |
| Anlatım Biçimleri | Betimleme, açıklama ve öyküleme. |
| Düşünceyi Geliştirme Yolları | Örneklendirme, karşılaştırma, benzetme ve sayısal veriler. |
| Anlatım Özellikleri | Gözleme dayalı, açık ve canlı; kişisel izlenimlere de yer veren anlatım. |
| Yazılış Amacı | Yerleri tanıtmak, deneyimleri paylaşmak ve kültürel birikimi aktarmak. |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları
Çalışma Yaprağı – Şimdiki Bükreş
Yönerge: Aşağıdaki çalışma yaprağını Şimdiki Bükreş metninden örnek ifadeler bularak doldurunuz. Örnek Cevap:
| Alan | Örnek Cevap ve İfade |
|---|---|
| Konu | Bükreş’in maddi ve kültürel hayatına ilişkin gezi izlenimleri. |
| Açık İletiler | “Milletlerin asıl kıymeti madde ile ölçülmez.” Kültürel gelişmenin önemi doğrudan belirtilir. |
| Örtük İletiler | “Özenmiyor, özü bulmuş.” İlerlemek için görünüşü taklit etmek yerine gelişmenin temelini benimsemek gerektiği sezdirilir. |
| Nesnel Yargılar | “En kibar caddesinin ismi de zafer mânasına ‘Viktuar’dır.” Caddenin adı ve anlamı doğrulanabilir bilgi olarak sunulur. |
| Öznel Yargılar | “En üstteki yazlık terastan etrafın görünüşü oldukça güzel.” Kişisel beğeni içerir. |
| Anlatım Biçimleri | Betimleme: “Ağır gövdeli taş binalar...” Öyküleme: “Galeri Lafayyet’e uğradık.” Açıklama: Şehrin kurumları ve imkânlarına ilişkin bilgiler. |
| Anlatım Özellikleri | “Şehri dolaşıyoruz...” ifadesindeki gibi gözleme dayalı; kişisel, canlı ve yer yer mecazlı anlatım. |
| Örnekleme | “Musikisi var... artisti var... âlimi var...” sözleriyle kültürel gelişmişliğe örnekler verilir. |
| Karşılaştırma | “Küçük Paris, lâkin nüfusu bizim İstanbul’dan iki yüz bin daha fazla...” |
| Sayısal Verilerden Yararlanma | “Beş on dakikalık mesafede beş altı kütüphaneye rastladım.” |
| Benzetme | “Caddeler canlı birer şiryan.” Caddeler atardamarlara benzetilir. |
| Tanık Gösterme | Verilen metinde düşünceyi desteklemek amacıyla aktarılmış açık bir uzman veya sanatçı sözü bulunmamaktadır. |
| Somutlaştırma | “Hayat nabzı galiba çok iyi.” Şehirdeki canlılık, nabızla somutlaştırılır. |
Not: Metinde bulunmayan bir anlatım yoluna örnek uydurulmamalıdır. Tarihî nüfus ve kurum bilgileri de metnin anlattığı döneme aittir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları
Karşılaştırıyorum – Reis Bey ve Şimdiki Bükreş
Yönerge: Reis Bey ve Şimdiki Bükreş metinlerini aşağıdaki tabloda verilen ölçütler çerçevesinde karşılaştırınız. Kısa Cevap: Reis Bey, çatışmaları canlandırarak işler. Şimdiki Bükreş, gezilen yeri gözlem ve izlenimlerle tanıtır.
| Ölçüt | Reis Bey | Şimdiki Bükreş |
|---|---|---|
| Yazılış Amacı | Adalet ve merhamet üzerine düşündürmek, estetik etki oluşturmak. | Bükreş’i tanıtmak, izlenimleri ve değerlendirmeleri paylaşmak. |
| İçerik | Hatalı karar, vicdan azabı ve kişinin değişimi. | Şehrin ekonomik, toplumsal ve kültürel hayatı. |
| Anlatım Biçimleri | Olayların diyalog ve monologlarla gösterilmesi; sahne açıklamalarında betimleme. | Betimleme, açıklama ve öyküleme. |
| Dil ve Anlatım | Konuşmaya dayalı, dramatik, duygusal ve yer yer imgeli. | Açık, canlı, karşılaştırmalı ve yer yer mecazlı. |
| Düşünceyi Geliştirme Yolları | Benzetme, karşılaştırma ve örneklendirme. | Karşılaştırma, örneklendirme, benzetme ve sayısal veriler. |
| Anlatıcı | Olayları aktaran sürekli bir anlatıcı yoktur; kişiler konuşur, sahne yönergeleri bilgi verir. | Geziye katılan birinci kişili anlatıcı vardır. |
| Açık ve Örtük İletiler | Merhametin önemi açıkça savunulur; önyargılı yargıların tehlikesi sezdirilir. | Maddi zenginliğin yeterli olmadığı açıklanır; gelişmenin özünü benimsemek gerektiği sezdirilir. |
| Tür | Tiyatro. | Gezi yazısı. |
| Söz Varlığı | Adalet, mahkeme, vicdan, merhamet ve benlik çevresinde yoğunlaşır. | Ulaşım, mimari, şehir, ticaret ve kültürle ilgili kelimeler içerir. |
| Estetik Değer | Çatışma, karakter değişimi ve etkili konuşmalarla oluşur. | Özgün gözlemler, benzetmeler ve canlı betimlemelerle oluşur. |
Açıklama: Gezi yazısı öğretici bir tür olsa da kişisel izlenimler ve estetik söyleyiş içerebilir. Şimdiki Bükreş, öğreticilik ile edebî anlatımın birlikte bulunabildiğini gösterir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları
Karşılaştırıyorum – Bir Şair Bisikletle ve Gezi Yazıları
1. Soru: Yukarıdaki metinleri içerik, tür ve anlatıcının tutumu (nesnellik-öznellik) bakımından karşılaştırınız. Kısa Cevap: Birinci metin öznel ve imgeli bir şiir, ikinci metin gezi yazılarını açıklayan bilgi ağırlıklı bir metindir.
| Ölçüt | Bir Şair Bisikletle | Türk Edebiyatında Seyahatnameler ve Gezi Yazıları |
|---|---|---|
| İçerik | Yolculuk sırasında görülen bisikletli şairin uyandırdığı izlenimler. | Seyahatnamelerin ortaya çıkışı, içeriği ve tarihî-edebî özellikleri. |
| Tür | Şiir. | İnceleme niteliğinde öğretici metin. |
| Tutum | Şiirsel söyleyici öznel, çağrışımlı ve imgeli bir anlatım kullanır. | Yazar açıklayıcı, genelleyici ve nesnellik ağırlıklı bir tutum benimser. |
2. Soru: Seyahat konusunun işlendiği bu iki metinden hangisinin sizi daha çok etkilediğini gerekçeleriyle açıklayınız. Örnek Cevap: Bir Şair Bisikletle beni daha çok etkiledi. Alışılmadık imgeler, yolculuğu yalnızca bir yer değiştirme olarak değil, duygusal bir deneyim olarak hissetmemi sağladı.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer çalışmalar için Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasını inceleyebilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Şimdiki Bükreş’in ana düşüncesi nedir?
İlerlemenin maddi gelişmeyle birlikte bilim, sanat ve kültürde gelişmeyi gerektirdiğidir.
Gezi yazısında hangi anlatım biçimleri kullanılır?Betimleme, açıklama ve öyküleme kullanılabilir.
Gezi yazıları estetik değer taşıyabilir mi?Evet. Benzetmeler, özgün gözlemler ve canlı anlatım gezi yazısına estetik değer kazandırabilir.