3. Tema Değerlendirme Soruları ve Cevapları
Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Sayfa 91-94 Cevapları MEB Yayınları
Aşağıda parantez içinde verilen sözcükleri metindeki boşluklara uygun şekilde yazınız.
Soru 1: Aşağıda parantez içinde verilen sözcükleri metindeki boşluklara uygun şekilde yazınız.
- Bilinçli tüketici
- Doğal çevre
- Ekolojik denge
Detaylı Cevap: Mal ve hizmet satın alırken temel ihtiyacını ön planda tutan, kaliteli, güvenli, ucuz ve sağlıklı ürünleri araştıran, haklarını bilen ve savunan kişiye bilinçli tüketici denir. İnsanların sürekli yaşadıkları ve diğer canlılarla etkileşim içinde oldukları doğal çevre, bilinçli tüketiciler tarafından korunur. Böylece canlıların doğal yapılarına uygun şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli şartları ifade eden ekolojik denge de korunmuş olur.
Aşağıdaki tabloda yer alan kavram ve tanımları eşleştirerek doğru harfi parantez içine yazınız.
Soru 2: Tabloda yer alan kavram ve tanımları eşleştiriniz.
Kısa Cevap: I. c - II. d - III. a - IV. b
I. Kullanıcıların karşılıklı paylaşım yapabildiği dijital medya teknolojileri: c) Sosyal medya
II. Şiddete başvurmadan, haklarına uygun biçimde toplumsal ve siyasal yaşama katılan kişi: d) Aktif vatandaş
III. Dijital teknolojileri doğru kullanma becerisine sahip kişi: a) Dijital vatandaş
IV. Ayıplı ürün veya hizmet durumunda başvurulabilecek kurum: b) Tüketici Hakem Heyeti
Aşağıdaki soruların cevabını boş bırakılan alana yazınız.
Soru 3: Reis Seattle’ın insan-çevre ilişkisi ile ilgili bakış açısını yorumlayınız.
Kısa Cevap: Reis Seattle, insanın doğanın sahibi değil, doğanın bir parçası olduğunu vurgulamaktadır.
Detaylı Cevap: Reis Seattle’ın sözleri, insan ile doğa arasında güçlü bir bağ bulunduğunu anlatır. İnsan toprağı, suyu, havayı ve diğer canlıları kendi çıkarı için sınırsızca kullanmamalıdır. Doğaya verilen zarar aslında insana da zarar verir. Bu nedenle insanlar doğal çevreyi korumalı, kaynakları bilinçli kullanmalı ve gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakma sorumluluğu taşımalıdır.
Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Sayfa 92 Cevapları MEB Yayınları
Soru 4: Sorunların çözümünde hangi kurumların etkin olduğunu düşünüyorsunuz?
Kısa Cevap: Bu tür sorunların çözümünde STK’ler, kamu kurumları, belediyeler, bakanlıklar, eğitim ve sağlık kurumları etkin rol oynayabilir.
Detaylı Cevap: SMA hastalığı, kız çocuklarının eğitimi veya erozyonla mücadele gibi sorunlar yalnızca bireysel çabayla çözülemez. Bu sorunların çözümünde sivil toplum kuruluşları, belediyeler, ilgili bakanlıklar, okullar, sağlık kuruluşları ve gönüllü kuruluşlar birlikte çalışmalıdır. Ayrıca medya ve kamuoyu desteği de sorunların görünür hâle gelmesine katkı sağlar. Böylece örgütlü ve bilinçli hareket edilerek daha kalıcı çözümler üretilebilir.
Soru 5: Evinizde, okulunuzda ve yakın çevrenizde kaynakları bilinçli kullanmak için neler yapabilirsiniz?
Kısa Cevap: Su, elektrik, kâğıt ve gıda israfından kaçınır, geri dönüşüme destek olurum.
Detaylı Cevap: Evde gereksiz yanan lambaları kapatabilir, suyu boşa akıtmamaya dikkat edebilirim. Okulda kâğıtları tasarruflu kullanır, geri dönüşüm kutularına uygun atıkları atarım. Yakın çevremde plastik kullanımını azaltmaya, toplu taşıma kullanmaya ve çevre temizliğine dikkat ederim. Ayrıca ailemi ve arkadaşlarımı bilinçli tüketim ve tasarruf konusunda uyarabilirim.
6-7. soruları aşağıdaki metinden yararlanarak cevaplayınız.
Soru 6: Özerk birey ile aktif vatandaş arasında nasıl bir ilişki kurulabilir?
Kısa Cevap: Özerk birey, kendi aklı ve vicdanıyla karar verir; aktif vatandaş ise bu kararları toplum yararına davranışlara dönüştürür.
Detaylı Cevap: Özerk birey bağımsız düşünebilen, eleştirel davranabilen ve kendi kararlarını sorumlulukla alabilen kişidir. Aktif vatandaş ise yaşadığı toplumun sorunlarına duyarlı olur ve çözüm için görev alır. Bu nedenle özerk birey, haklarını ve sorumluluklarını bilerek demokratik süreçlere katıldığında aktif vatandaşlık bilinci gelişir.
Soru 7: Özerk birey ile katılımcı demokrasi arasında nasıl bir ilişki kurulabilir?
Kısa Cevap: Katılımcı demokrasi, özerk bireylerin özgür iradeleriyle karar alma süreçlerine katılmasıyla güçlenir.
Detaylı Cevap: Katılımcı demokrasi, bireylerin yalnızca oy kullanmasıyla değil, görüş bildirmesi, dilekçe vermesi, STK’lerde görev alması ve toplumsal sorunların çözümüne katılmasıyla işler. Özerk bireyler başkalarının baskısı altında kalmadan düşünür ve karar verir. Bu özellik, demokrasinin daha sağlıklı işlemesini sağlar. Çünkü katılımcı demokrasi, bilinçli, sorumlu ve bağımsız düşünebilen bireylere ihtiyaç duyar.
Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Sayfa 93 Cevapları MEB Yayınları
Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.
Soru 8: Dijital vatandaşın özellikleri arasında olamaz?
Kısa Cevap: E) Dijital ortamda her şeyi paylaşan
Detaylı Cevap: Dijital vatandaş, dijital ortamda güvenli, saygılı, bilinçli ve sorumlu davranır. Her şeyi paylaşmak mahremiyet ve güvenlik açısından doğru değildir.
Soru 9: Dijital ortamlarda demokratik kültürün gelişiminde hangileri uygundur?
Kısa Cevap: B) Yalnız II
Detaylı Cevap: Lisanslı yazılım kullanılması için gerekli şartların sağlanması etik ve demokratik dijital kültürle ilgilidir. Hakaret içeren sözlere karşılık vermek ve insanları sosyal medyada bir grubu takip etmeye zorlamak doğru değildir.
Soru 10: Tüketicilerin ihtiyaçlarının karşılandığı toplumlarda hangisinin görülmesi beklenmez?
Kısa Cevap: E) Ürün fiyatının her türlü denetimin dışında tutulması
Detaylı Cevap: Tüketici haklarının korunduğu toplumlarda ürünlerin fiyatı, içeriği, güvenliği ve kalitesi denetlenmelidir. Fiyatların tamamen denetimsiz bırakılması tüketici haklarıyla bağdaşmaz.
Soru 11: Özerk bir bireyin özellikleri arasında yer alır?
Kısa Cevap: C) Kendi hayatını planlayabilen
Detaylı Cevap: Özerk birey, kendi kararlarını aklı ve vicdanıyla alabilen, hayatını sorumluluk bilinciyle planlayabilen kişidir.
Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Sayfa 94 Cevapları MEB Yayınları
Soru 12: Gazete haberine göre hangi sonuca ulaşılabilir?
Kısa Cevap: A) Haberleşme özgürlüğünün tam güvencede olmadığına
Detaylı Cevap: Mesajlaşma sistemindeki güvenlik açığı, kullanıcıların iletişimlerinin güvende olmadığını ve bu durumun ifade özgürlüğü ile haberleşme özgürlüğünü tehdit edebileceğini gösterir.
Soru 13: Hangisi sivil toplum kuruluşları ile ilgili olamaz?
Kısa Cevap: E) Kâr amacı gütme
Detaylı Cevap: Sivil toplum kuruluşları gönüllülük, katılım ve toplumsal fayda esasına dayanır. Kâr amacı gütmek STK’lerin temel özelliği değildir.
Soru 14: Katılımcı demokrasinin kapsamı içinde yer almaz?
Kısa Cevap: B) Amaca ulaşmak için diğer görüş ve düşünceleri yok sayma
Detaylı Cevap: Katılımcı demokrasi, farklı görüşlerin dikkate alınmasını ve bireylerin sürece katılmasını gerektirir. Diğer görüşleri yok saymak demokratik katılım anlayışına aykırıdır.
Soru 15: Karbon ayak izinin azaltılması için yapılması gerekenler arasında yer almaz?
Kısa Cevap: D) Fosil yakıtların kullanımının teşvik edilmesi
Detaylı Cevap: Fosil yakıtlar karbon salınımını artırarak küresel ısınmaya neden olur. Bu nedenle karbon ayak izini azaltmak için fosil yakıtların teşvik edilmesi değil, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması gerekir.