Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 66
Demokrasi Zamanı
Soru 1: Yukarıdaki metinde kuşların yola çıkmaya karar vermelerini özgürlükle nasıl ilişkilendirirsiniz?
Kısa Cevap: Kuşların yola çıkması, kendi istekleriyle seçim yapmaları ve bir amaç için harekete geçmeleri bakımından özgürlükle ilişkilidir.
Detaylı Cevap: Metinde kuşlar, Simurg’a ulaşmak için yola çıkmaya kendi kararlarıyla yönelirler. Bu durum özgürlüğün, bireyin kendi iradesiyle seçim yapabilmesi ve kararlarının sorumluluğunu üstlenmesiyle ilgili olduğunu gösterir. Kuşlar zorla değil, kendi istekleriyle yola çıkar. Bu nedenle metindeki yolculuk, bireyin özgürce karar verme, hedef belirleme ve kendi yaşamına yön verme hakkını temsil eder.
Soru 2: Bazı kuşların yola devam etmemeye karar vermeleri özerklikle açıklanabilir mi? Tartışınız.
Kısa Cevap: Evet. Çünkü yola devam etmeyen kuşlar, kendi durumlarını değerlendirerek kendi kararlarını vermişlerdir.
Detaylı Cevap: Özerklik, bireyin başkalarının baskısı altında kalmadan kendi aklıyla karar verebilmesidir. Metinde bazı kuşlar, yolun zorluğunu, kendi güçlerini ve isteklerini değerlendirerek yola devam etmemeye karar vermiştir. Bu karar doğru ya da yanlış olabilir; ancak kendi iradeleriyle verilmiştir. Bu nedenle bu davranış, özerk karar verme açısından değerlendirilebilir. Özerklik, her zaman aynı yolu seçmek değil, kişinin kendi tercihini bilinçli biçimde yapabilmesidir.
Soru 3: Hüthüt kuşu Kafdağı’na ulaşan otuz kuşun özerk birey olarak davranmalarını sağlamış olabilir mi? Tartışınız.
Kısa Cevap: Evet. Hüthüt kuşu, kuşları yönlendirmiş ancak onların yolculuğu kendi iradeleriyle sürdürmelerine yardımcı olmuştur.
Detaylı Cevap: Hüthüt kuşu, kuşlara yol gösteren ve onları cesaretlendiren bir rehberdir. Ancak kuşların yerine karar vermemiş, onların kendi seçimlerini yapmalarına alan bırakmıştır. Kafdağı’na ulaşan otuz kuş, zorluklara rağmen yolculuğu sürdürmüş ve sonunda kendi gerçeklikleriyle yüzleşmiştir. Bu durum, bireyin dışarıdan rehberlik alsa bile kendi kararını vermesi ve sorumluluk üstlenmesi bakımından özerk birey davranışına örnek olabilir.
Neler Öğrendiniz?
Soru 1: Milletvekilinin parti grubunun kararına uymaması özerklik kavramı ile nasıl ilişkilendirilebilir?
Kısa Cevap: Milletvekilinin kendi doğrularına göre karar vermesi, özerk davranış örneği olarak değerlendirilebilir.
Detaylı Cevap: Özerk birey, başkalarının baskısına veya çoğunluğun görüşüne körü körüne uymadan kendi aklıyla karar verebilen kişidir. Milletvekili, parti grubunun kararını kendi değerleriyle çelişkili bulduğu için uymuyorsa, bu davranış onun bağımsız düşünebildiğini gösterir. Bu durum vicdan, sorumluluk ve özgür irade ile ilişkilidir.
Soru 2: Eren’in tutumunu özerk bir bireyin davranış özellikleri açısından yorumlayınız.
Kısa Cevap: Eren’in sevdiği ve yetenekli olduğu alana yönelmesi, özerk birey davranışına örnektir.
Detaylı Cevap: Eren, toplumun değerli gördüğü ve ekonomik getirisi yüksek bir mesleği seçmek yerine kendi ilgi, yetenek ve hedeflerine uygun bir alana yönelmiştir. Bu tutum, onun başkalarının beklentilerinden çok kendi değerlerini dikkate aldığını gösterir. Özerk birey, kararlarını bilinçli biçimde verir ve sonuçlarının sorumluluğunu üstlenir. Bu nedenle Eren’in davranışı bağımsız düşünme, kendini tanıma ve sorumluluk alma özellikleriyle açıklanabilir.
Soru 3: Rousseau’nun “İnsanın özgürlüğü istediği her şeyi yapabilmesinde değil, istemediği hiçbir şeyi yapmak zorunda olmamasındadır.” sözünü özgür ve özerk birey açısından yorumlayınız.
Kısa Cevap: Bu söz, özgürlüğün sınırsız davranmak değil, kişinin baskı altında kalmadan kendi iradesiyle karar verebilmesi olduğunu anlatır.
Detaylı Cevap: Rousseau’ya göre özgürlük, insanın her istediğini yapması anlamına gelmez. Gerçek özgürlük, kişinin istemediği bir davranışa zorlanmaması ve kendi kararlarını bilinçli şekilde verebilmesidir. Özerk birey de başkalarının baskısıyla değil, kendi aklı ve değerleriyle hareket eder. Bu nedenle özgürlük ve özerklik, irade, sorumluluk ve bilinçli tercih ile birlikte anlam kazanır.