Dairesel planlı yerleşme nedir? Özellikleri nelerdir?
Kısa Cevap: Dairesel planlı yerleşme, konutların ve yolların merkezde bulunan ortak bir alan çevresinde daireye benzer biçimde düzenlendiği yerleşme desenidir. Merkezde meydan veya ortak kullanım alanı bulunabilir. Almanya’daki Rundling köyleri bu desene örnek gösterilir.
Dairesel yerleşme nasıl bir görünüme sahiptir?
Dairesel yerleşmeye yukarıdan bakıldığında yapıların merkez çevresinde halka veya daireye benzer bir düzen oluşturduğu görülür. Yerleşmenin biçimini anlamak için konutların, yolların ve merkezdeki açık alanın birlikte değerlendirilmesi gerekir.
- Belirgin bir merkez çevresinde gelişir.
- Yapılar merkezdeki ortak alanı çevreleyebilir.
- Yerleşme dokusunda daireye veya halkaya benzer bir biçim görülür.
- Merkezdeki alan, insanların buluştuğu ve ortak faaliyetler yürüttüğü bir yer olabilir.
- Arazi koşulları ve sonraki yapılaşmalar nedeniyle kusursuz bir daire oluşturması gerekmez.
Dairesel yerleşmeye hangi örnek verilebilir?
Almanya’daki Rundling köyleri, evlerin ortak bir merkez çevresinde sıralandığı yerleşmelerdir. Merkezdeki açık alan ve bu alanı çevreleyen yapılar, dairesel yerleşme deseninin anlaşılmasını kolaylaştırır.
Dairesel ve radyal yerleşme arasındaki fark nedir?
| Özellik | Dairesel yerleşme | Radyal yerleşme |
|---|---|---|
| Ayırt edici biçim | Merkezi çevreleyen daire veya halka benzeri düzen | Merkezden çevreye doğru açılan ışınsal yollar |
| İncelenen temel özellik | Yapıların ve yolların merkez çevresindeki dizilişi | Ana yolların merkezden farklı yönlere uzanışı |
| Örnek | Rundling köyleri | Aydın’ın Sultanhisar ilçesindeki Atça |
Bir yerleşmede halka biçimli yollar ile merkezden dışarıya açılan yollar birlikte bulunabilir. Bu durumda dairesel ve radyal özellikler aynı yerleşmede bir arada görülebilir.
Ortada yuvarlak bir meydan olması dairesel yerleşme demek midir?
Tek başına yuvarlak bir meydanın bulunması yeterli değildir. Meydanın çevresindeki yapıların ve yolların nasıl düzenlendiğine de bakılmalıdır. Merkezden çevreye ışınsal yollar uzanıyorsa radyal özellikler öne çıkabilir.
Dairesel yerleşme deseni nasıl açıklanır?
Örnek Cevap: İncelediğim yerleşmede evler merkezdeki ortak açık alanın çevresinde sıralanmıştır. Yapıların oluşturduğu düzen daireye benzemektedir. Bu nedenle yerleşmede dairesel mekânsal desen görülmektedir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer etkinlik ve değerlendirme çalışmalarını 11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Dairesel Yerleşme Hakkında Sorular
Dairesel yerleşmenin en belirgin özelliği nedir?
Yapıların ve yolların ortak bir merkez çevresinde daireye benzer bir düzen oluşturmasıdır.
Dairesel yerleşmelerin merkezinde ne bulunur?Merkezde meydan veya ortak kullanım alanı bulunabilir. Bu alan yerleşmenin buluşma noktası olabilir.
Atça dairesel mi, radyal mi yerleşmeye örnektir?Atça, merkezden çevreye açılan yollarıyla radyal yerleşme desenine örnek gösterilir.