Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 95 Cevapları MEB Yayınları
Yıldızların Günlük Görünür Hareketi
Soru 1: Fotoğrafların ortasında yer alan ve hareketsiz görünen gök cismi ne olabilir? Bu gök cismi neden hareketsiz görünmektedir?
Kısa Cevap: Fotoğrafların ortasında hareketsiz görünen gök cismi Kutup Yıldızı olabilir. Çünkü Kutup Yıldızı, Dünya’nın dönme ekseninin gökyüzündeki uzantısına çok yakın konumdadır.
Detaylı Cevap: Dünya kendi ekseni etrafında döndüğü için yıldızlar gökyüzünde dairesel izler oluşturuyormuş gibi görünür. Ancak Kutup Yıldızı, Dünya’nın kuzey dönme ekseni doğrultusuna çok yakın olduğu için diğer yıldızlara göre neredeyse sabit görünür.
Bu nedenle uzun pozlama fotoğraflarında yıldızlar dairesel izler oluştururken, merkeze yakın konumdaki Kutup Yıldızı çok az hareket eder veya hareketsizmiş gibi algılanır. Aslında Kutup Yıldızı da uzayda hareket eder; fakat Dünya’dan bakıldığında konumu çok az değiştiği için sabit görünür.
Soru 2: Yıldızların bir günlük hareketinin yörüngesi için ne söyleyebilirsiniz?
Kısa Cevap: Yıldızların günlük görünür hareketi, gökyüzünde dairesel yaylar şeklinde görülür.
Detaylı Cevap: Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi nedeniyle yıldızlar gökyüzünde doğudan batıya doğru hareket ediyormuş gibi görünür. Uzun süreli gözlemlerde yıldızların izleri çember ya da çember yayı şeklindedir.
Kutup Yıldızı’na yakın yıldızlar küçük daireler çizerken, ondan uzak olan yıldızların izleri daha büyük yaylar oluşturur. Bu görünür hareketin nedeni yıldızların Dünya çevresinde dolanması değil, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir.