Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 84-87 Cevapları MEB Yayınları

Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı 2. Ünite Ölçme Değerlendirme Cevapları

Sayfa 84 Cevapları

Soru 1-12: Boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.

Kısa Cevap: Cevaplar sırasıyla evren, gök taşı, karanlık madde, spiral, üçüncü, dev gaz, eliptik, kara delik, kadir, atarca, beyaz cüce, paralaks açısı şeklindedir.

1. Uzayı, zamanı, enerjiyi ve tüm gök cisimlerini kapsayan yapı evrendir.
2. Gök cisimlerinden kopmuş küçük kaya parçalarına gök taşı denir.
3. Işık yaymadığı için doğrudan gözlemlenemeyen yapı karanlık maddedir.
4. Samanyolu Gök Adası’nın disk bileşenlerinin yanında spiral kolları bulunur.
5. Yer, Güneş sisteminde içten dışa doğru üçüncü gezegendir.
6. Neptün, dev gaz gezegenler sınıfında yer alır.
7. Kepler’in I. Yasası’na göre gezegenler eliptik yörüngelerde dolanır.
8. Samanyolu’nun merkezinde süper kütleli bir kara delik vardır.
9. Yıldızların görünen parlaklıkları kadir ölçeğiyle karşılaştırılır.
10. Çok yüksek manyetik alana sahip nötron yıldızlarına atarca veya pulsar denir.
11. Güneş, evriminin sonunda beyaz cüce olur.
12. İki farklı gözlem doğrultusu arasındaki açıya paralaks açısı denir.

Soru 13: Bulutsular yapılarına göre beş gruba ayrılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu gruplardan biri değildir?

Kısa Cevap: Doğru cevap B) Aydınlık bulutsu.

Detaylı Cevap: Bulutsular; emisyon bulutsusu, yansıtıcı bulutsu, karanlık bulutsu, gezegenimsi bulutsu ve süpernova kalıntısı gibi gruplara ayrılır. Aydınlık bulutsu bu sınıflandırmada temel bir grup adı değildir.

Soru 14: Bir gök cisminin gezegen olarak nitelendirilmesi için hangi özellikleri taşıması gerekir?

Kısa Cevap: Doğru cevap D) I ve II.

Detaylı Cevap: Bir gök cisminin gezegen sayılabilmesi için küresel yapıda olması ve Güneş etrafında yörünge hareketi yapması gerekir. Gezegenlerin mutlaka katı yüzeye sahip olması gerekmez; gaz gezegenler de gezegen kabul edilir.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 85 Cevapları

Soru 15: Çok uzaktaki bir yıldızın geçmiş hâlini görüyor olmamızdan hangi sonuca ulaşılır?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) I ve II.

Detaylı Cevap: Uzak yıldızları geçmişteki hâlleriyle görmemizin nedeni ışık hızının sonlu olmasıdır. Ayrıca bu durum, zamanın gözlemciye ve uzaklığa bağlı olarak göreceli değerlendirilebileceğini gösterir. Ancak evrendeki olayların eş zamanlı olduğu sonucuna ulaşılamaz.

Soru 16: X, Y ve Z gök adalarının türü nedir?

Kısa Cevap: Doğru cevap A.

Detaylı Cevap: X gök adası eliptik, Y gök adası düzensiz, Z gök adası ise spiral yapıdadır. X’in daire ya da elips biçiminde olması, Y’nin belirli bir şeklinin bulunmaması ve Z’nin çekirdekten çıkan kollarının olması bu sınıflandırmayı gösterir.

Soru 17: Karanlık madde ile ilgili verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) I ve III.

Detaylı Cevap: Karanlık madde, gök cisimlerine kütle çekim kuvveti uygular ve galaksilerdeki yıldızların bir arada kalmasında etkilidir. Ancak evrenin genişleme hızını artıran etki karanlık enerji ile açıklanır.

Soru 18: Samanyolu gök adasının bileşenleri ile ilgili verilen bölgelerden hangisi temel bileşenlerdir?

Kısa Cevap: Doğru cevap B) I, II ve IV.

Detaylı Cevap: Samanyolu Gök Adası’nın temel bileşenleri şişkin bölge, disk ve halodur. Spiral kollar ise disk yapısı içinde yer alan bölümler olarak değerlendirilir.

Soru 19: Samanyolu gök adasında Güneş sisteminin içinde bulunduğu sarmal kolun adı nedir?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) Orion.

Detaylı Cevap: Güneş sistemi, Samanyolu Gök Adası’nın Orion Kolu üzerinde yer alır. Bu kol, Samanyolu’nun sarmal kollarından biridir.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 86 Cevapları

Soru 20: Güneş Merkezli Evren Modeli’ni ilk kez ortaya koyan astronom kimdir?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) Nicolaus Copernicus.

Detaylı Cevap: Nicolaus Copernicus, Dünya’nın ve diğer gezegenlerin Güneş çevresinde dolandığını savunan Güneş merkezli evren modelini ortaya koymuştur.

Soru 21: Aşağıdakilerden hangisi karasal gezegendir?

Kısa Cevap: Doğru cevap E) Venüs.

Detaylı Cevap: Karasal gezegenler Merkür, Venüs, Dünya ve Marstır. Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün ise gaz ya da buz devi gezegenlerdir.

Soru 22: Güneş sistemindeki gezegenlerle ilgili verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Kısa Cevap: Doğru cevap B) Yalnız II.

Detaylı Cevap: Verilen ifadeler içinde doğru kabul edilen seçenek Yalnız II olduğu için cevap B seçeneğidir.

Soru 23: Aşağıdakilerden hangisi cüce gezegendir?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) Plüto.

Detaylı Cevap: Plüto, artık gezegen değil cüce gezegen olarak sınıflandırılır. Mars, Neptün, Satürn ve Venüs gezegen sınıfındadır.

Soru 24: Modern astronominin doğmasında katkıları olan bilim insanlarıyla ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?

Kısa Cevap: Doğru cevap E) I, II ve III.

Detaylı Cevap: Copernicus, Güneş merkezli modeliyle; Kepler, gezegenlerin dolanım yasalarıyla; Newton ise kütle çekimi ve hareket yasalarıyla modern astronominin gelişmesine katkı sağlamıştır.

Soru 25: Aşağıdakilerden hangisi yıldız evrimi sonucunda oluşan gök cismi değildir?

Kısa Cevap: Doğru cevap A) Ak delik.

Detaylı Cevap: Yıldız evrimi sonucunda beyaz cüce, nötron yıldızı, pulsar ve kara delik gibi gök cisimleri oluşabilir. Ak delik, yıldız evrimi sonucunda oluşan gözlenmiş bir gök cismi değildir.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 87 Cevapları

Soru 26: Elementlerin oluşum yerleri hangileridir?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) I ve II.

Detaylı Cevap: Elementler, yıldızların içinde gerçekleşen nükleer tepkimeler ve süpernova patlamaları sonucunda oluşur. Soğuk gaz ve toz yapıları elementlerin temel oluşum yeri değildir.

Soru 27: 61 Cygni yıldızının paralaks açısı 0,28 açı saniyesidir. Bu yıldızın uzaklığı kaç ışık yılıdır?

Kısa Cevap: Doğru cevap B) 11,63 ışık yılı.

Detaylı Cevap: Uzaklık hesabında d = 1 / p bağıntısı kullanılır.
d = 1 / 0,28 = 3,57 parsek bulunur.
1 parsek yaklaşık 3,26 ışık yılı olduğundan:
3,57 × 3,26 = 11,63 ışık yılı olur. Bu nedenle doğru cevap B) 11,63 seçeneğidir.

Soru 28: Yüzey sıcaklığı en fazla olan yıldız hangi renktedir?

Kısa Cevap: Doğru cevap B) Mavi.

Detaylı Cevap: Yıldızlarda sıcaklık arttıkça renk maviye yaklaşır. Kırmızı yıldızlar daha soğuk, mavi yıldızlar ise daha sıcaktır.

Soru 29: Tablodaki yıldızlardan hangisi daha parlak görünür?

Kısa Cevap: Doğru cevap E) Rigel.

Detaylı Cevap: Kadir ölçeğinde değer küçüldükçe yıldız daha parlak görünür. Tabloda en küçük kadir değeri -6,9 ile Rigel’e aittir. Bu yüzden en parlak görünen yıldız Rigeldir.

Soru 30: Güneş sabitinin artması durumunda Dünya’da hangi değişim beklenir?

Kısa Cevap: Doğru cevap D) Sıcaklık artışı.

Detaylı Cevap: Güneş sabiti artarsa Dünya’ya ulaşan Güneş enerjisi miktarı da artar. Bu durum Dünya’da sıcaklık artışına neden olur.