Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 73 Cevapları MEB Yayınları
Paralaks ve Açısal Büyüklük
Soru: Tabloda verilen yıldızlara ait boş bırakılan bölümleri hesaplayarak doldurunuz.
Kısa Cevap: Yıldızların uzaklıkları ve paralaks açıları p = 1 / d bağıntısı ve 1 pc = 3,26 ly dönüşümü kullanılarak hesaplanır.
Detaylı Cevap: Tablodaki eksik değerler şu şekilde tamamlanabilir:
| Yıldız | Paralaks Açısı | Uzaklık (pc) | Uzaklık (ly) |
|---|---|---|---|
| Betelgeuse | 0,0051 | 196,1 | 639,2 |
| Bellatrix | 0,0130 | 77 | 251,0 |
| Sirius | 0,3846 | 2,6 | 8,5 |
| Rigel | 0,0038 | 265,1 | 864,3 |
Hesaplama mantığı: Paralaks açısı küçüldükçe yıldızın uzaklığı artar. Bu nedenle Rigel ve Betelgeuse gibi küçük paralaks açısına sahip yıldızlar daha uzaktadır.
Soru: Mars ile Yer arasındaki uzaklık 55,8 milyon km iken Mars’ın açısal büyüklüğü yaklaşık 25,1″ olarak ölçülmüştür. Buna göre Mars’ın gerçek çapı kaç km’dir?
Kısa Cevap: Mars’ın gerçek çapı yaklaşık 6790 km bulunur.
Detaylı Cevap: Açısal büyüklük bağıntısı kullanılır:
R = d · θ / 206275
Burada:
d = 55.800.000 km
θ = 25,1″
İşlem:
R = 55.800.000 × 25,1 / 206275
R ≈ 6790 km
Buna göre Mars’ın gerçek çapı yaklaşık 6790 kilometredir. Bu değer, Mars’ın bilinen gerçek çapına oldukça yakındır.