Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 36-39 Cevapları MEB Yayınları

Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı 1. Ünite Ölçme Değerlendirme Cevapları

Soru: 1-10. sorularda boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.

Kısa Cevap: 1. Yer, 2. Güneş, 3. gözlemsel-kuramsal, 4. astrofizik, 5. gama, 6. optik, 7. usturlap, 8. açıklık, 9. katadioptrik, 10. renk sapıncı.

1. Batlamyus Yer Merkezli Evren Modeli’ni savunmuştur.
2. Kopernik Güneş Merkezli Evren Modeli’ni savunmuştur.
3. Astronomi gözlemsel astronomi ve kuramsal astronomi olmak üzere iki ana alt dala ayrılır.
4. Gök cisimlerinden gelen ışığı inceleyen bilim dalı astrofiziktir.
5. En küçük dalga boylu ışınlar gama ışınlarıdır.
6. Görünür ışık astronomisi optik astronomi olarak bilinir.
7. Gök cisimlerinin yüksekliğini ölçen araç usturlaptır.
8. Teleskobun ışığı toplayan yüzeyine açıklık denir.
9. Ayna ve mercek kullanılan teleskoplar katadioptrik teleskoplardır.
10. Renkli halkaların oluşmasına renk sapıncı denir.

Çoktan Seçmeli Sorular

Soru: 11-26. soruların doğru seçenekleri nelerdir?

Kısa Cevap: Doğru cevaplar: 11-C, 12-A, 13-E, 14-C, 15-D, 16-C, 17-E, 18-C, 19-B, 20-E, 21-D, 22-A, 23-B, 24-E, 25-C, 26-B.

11. C - Burçların insan yaşamına etkileri astronominin konusu değildir.
12. A - Astronomi, insanların ihtiyaçları sonucunda doğmuştur.
13. E - Robert Boyle astronomiden çok kimya alanındaki çalışmalarıyla bilinir.
14. C - Astronomi evren ve evrendeki olaylarla ilgilenir, temel bilimlerdendir.
15. D - Astronomi yalnızca gözleme dayalı değildir; kuramsal çalışmalar da önemlidir.
16. C - Hukuk, astronomiyle doğrudan ilişkili temel alanlardan biri değildir.
17. E - Verilen üç ilişki de doğrudur.
18. C - Astronomi olay yeri ve zamanının belirlenmesine katkı sağlayabilir; suçluyu doğrudan tespit etmez.
19. B - Astrofizik 3, astrokimya 1, astrobiyoloji 4, astrojeoloji 2 ile eşleşir.
20. E - Alfa ışınması elektromanyetik dalga değildir.
21. D - X ışınları ve gama ışınları atmosfer dışında gözlemlenmelidir.
22. A - Renk sapıncı mercekli teleskoplarda oluşabilir.
23. B - Derin uzay gözlemleri için katadioptrik teleskop daha uygundur.
24. E - Usturlap, teleskop ve CCD kamera astronomide kullanılır.
25. C - Görünür ışınları inceleyen alan optik astronomidir.
26. B - Gezegenlerin iç yapısı ve yüzeylerinin incelenmesi coğrafyadan çok jeoloji/jeofizik ile ilişkilidir.

11-26. çoktan seçmeli soruların doğru seçeneğini işaretleyiniz.

11. Soru: Aşağıdakilerden hangisi astronominin ilgilendiği konulardan biri değildir?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) Burçların insan yaşamına etkileri seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Astronomi, Güneş’in ve Ay’ın hareketleri, yıldızların enerji üretimi, gök cisimlerinin konumları ve evrenin yapısı gibi bilimsel konularla ilgilenir. Burçların insan yaşamına etkileri ise bilimsel astronominin konusu değildir.

12. Soru: Astronominin doğuşu ve gelişimiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Kısa Cevap: Doğru cevap A) İnsanların ihtiyaçları sonucu gereklilikten doğmuştur seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Astronomi; insanların zamanı ölçme, yön bulma, takvim oluşturma ve mevsimleri belirleme ihtiyaçları sonucunda gelişmiştir. Bu nedenle astronominin doğuşunda günlük yaşam ihtiyaçları etkili olmuştur.

13. Soru: Aşağıdakilerden hangisi astronomiye doğrudan katkı sağlamış bilim insanlarından biri değildir?

Kısa Cevap: Doğru cevap E) Robert Boyle seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Ali Kuşçu, Takiyüddin er-Raşit, Batlamyus ve Nicolaus Copernicus astronomiye doğrudan katkı sağlamış bilim insanlarıdır. Robert Boyle ise daha çok kimya alanındaki çalışmalarıyla tanınır.

Sayfa 37 Çoktan Seçmeli Sorular

14. Soru: Astronomi bilimiyle ilgili olarak verilen yargılardan hangileri doğrudur?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) I ve II seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Astronomi, evren ve evrendeki olaylarla ilgilenir. Aynı zamanda temel bilimlerden biridir. Ancak fizik, kimya ve matematikten sonra ortaya çıkmış değildir; köklü ve eski bilim dallarındandır.

15. Soru: Astronomi bilimiyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kısa Cevap: Doğru cevap D) Yalnızca gözleme dayalı bir bilim dalıdır seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Astronomi yalnızca gözleme dayanmaz. Astronomide gözlem, ölçüm, matematiksel hesaplama, modelleme ve kuramsal açıklamalar birlikte kullanılır. Bu yüzden sadece gözleme dayalı olduğunu söylemek yanlıştır.

16. Soru: Astronomi aşağıdaki bilim dallarından hangisi ile ilişkili değildir?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) Hukuk seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Astronomi; fizik, matematik, tarih ve antropoloji gibi alanlarla ilişkilidir. Ancak hukuk, astronomiyle doğrudan ilişkili temel bilim dallarından biri değildir.

17. Soru: Astronomi birçok bilim dalı ve disiplin alanıyla ilişkilidir. Bu ilişkiye dair verilen yargılardan hangileri doğrudur?

Kısa Cevap: Doğru cevap E) I, II ve III seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Gezegenlerin iç yapıları ve yüzeylerinin incelenmesi jeofizikle, yıldızların ve gezegenlerin atmosferlerinin incelenmesi meteorolojiyle, gök cisimlerinin modellenmesi ise bilişim teknolojileriyle ilişkilidir. Bu nedenle üç yargı da doğrudur.

18. Soru: Astronomi adli tıpta da geçen olaylar başta olmak üzere olayların çözülmesine ne katkı sağlar?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) I ve II seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Astronomi, gök cisimlerinin konumlarından yararlanarak bir olayın nerede ve ne zaman gerçekleşmiş olabileceği hakkında bilgi verebilir. Ancak suçun tespitini doğrudan yapmaz.

Sayfa 38 Çoktan Seçmeli Sorular

19. Soru: Verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Kısa Cevap: Doğru cevap B seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Doğru eşleştirme şöyledir: Astrofizik: Gök cisimlerinden gelen ışığı inceler. Astrokimya: Yıldızlar arası ortamların ve gök cisimlerinin kimyasal yapısını araştırır. Astrobiyoloji: Güneş sistemi içindeki ve dışındaki diğer gezegenlerde yaşam koşullarını araştırır. Astrojeoloji: Güneş sisteminde bulunan gezegenlerin, gök taşlarının ve diğer cisimlerin yapılarını ve oluşumlarını araştırır.

20. Soru: Aşağıda verilen ışınlardan hangisi elektromanyetik tayf içinde yer almaz?

Kısa Cevap: Doğru cevap E) Alfa ışınması seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Radyo dalgaları, morötesi ışınlar, kızılötesi ışınlar ve X ışınları elektromanyetik tayfta yer alır. Alfa ışınması ise elektromanyetik dalga değil, parçacık ışınımıdır.

21. Soru: Verilen elektromanyetik dalgalardan hangilerini yakalayabilmek için teleskobun atmosfer dışına yerleştirilmesi gerekir?

Kısa Cevap: Doğru cevap D) III ve IV seçeneğidir.

Detaylı Cevap: X ışınları ve gama ışınları atmosfer tarafından büyük ölçüde soğurulur. Bu nedenle bu ışınları gözlemlemek için teleskopların atmosfer dışına, yani uzaya yerleştirilmesi gerekir.

Sayfa 39 Çoktan Seçmeli Sorular

22. Soru: Hangi teleskop türlerinde renk sapıncı oluşabilir?

Kısa Cevap: Doğru cevap A) Yalnız I seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Renk sapıncı, ışığın mercekten geçerken farklı renklerinin farklı noktalarda odaklanmasıyla oluşur. Bu nedenle renk sapıncı en çok mercekli teleskoplarda görülür. Aynalı ve radyo teleskoplarda bu durum oluşmaz.

23. Soru: Derin uzay gözlemleri için kullanılabilecek en uygun optik teleskop türü hangisidir?

Kısa Cevap: Doğru cevap B) Katadioptrik teleskop seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Katadioptrik teleskoplar, hem ayna hem mercek sisteminden yararlanır. Bu nedenle daha kaliteli görüntü sağlayabilir ve derin uzay gözlemlerinde verilen seçenekler içinde uygun bir optik teleskop türüdür.

24. Soru: Verilen araçlardan hangileri astronomi çalışmalarında kullanılır?

Kısa Cevap: Doğru cevap E) I, III ve IV seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Usturlap, gök cisimlerinin konumlarını belirlemek için; teleskop, gök cisimlerini gözlemlemek için; CCD kamera ise görüntü kaydetmek için astronomide kullanılır. Santrifüj cihazı astronomi çalışmalarında temel gözlem aracı değildir.

25. Soru: Gök cisimlerinden yayılan görünür ışınları inceleyerek veri elde eden gözlemsel astronominin alt dalına ne ad verilir?

Kısa Cevap: Doğru cevap C) Optik astronomi seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Görünür ışıkla yapılan gök cismi gözlemleri optik astronomi olarak adlandırılır. Optik astronomi, yıldızlardan ve diğer gök cisimlerinden gelen görünür ışığı teleskoplarla inceleyerek veri elde eder.

26. Soru: Hangi bilim dalı ile bu bilimin astronomiye katkısı yanlış verilmiştir?

Kısa Cevap: Doğru cevap B) Coğrafya: Gezegenlerin iç yapıları ve yüzeylerinin incelenmesi seçeneğidir.

Detaylı Cevap: Gezegenlerin iç yapıları ve yüzeylerinin incelenmesi daha çok jeoloji, jeofizik ve astrojeoloji ile ilişkilidir. Coğrafya, Dünya’nın fiziki ve beşerî özelliklerini inceler; bu nedenle verilen katkı astronomi açısından yanlış eşleştirilmiştir.