Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı 3. Ünite Ölçme Değerlendirme Cevapları
Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 106 Cevapları
Soru 1-10: Boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.
Kısa Cevap: Cevaplar sırasıyla gök küresi, gök eşleği, zenit, nadir, azimut açısı, meridyen, tutulum, eşlek, dik açıklık, enlem, batmayan şeklindedir.
- Sonsuz büyük yarıçaplı sanal küreye gök küresi denir.
- Yer eşleği düzleminin gök küresini kestiği çembere gök eşleği denir.
- Başın yukarısındaki nokta zenit, ufuk düzleminin altındaki nokta nadirdir.
- Çevren kon düzeneğinde yön belirten açıya azimut açısı denir.
- Yer’in uçlaklarından geçen yarı büyük çemberlere meridyen denir.
- Güneş’in yıllık görünür yoluna tutulum çemberi denir.
- Yer’in eşlek düzlemi ile tutulum düzlemi arasında 23°27' açı vardır.
- Gök cisminin eşlekten olan açısal uzaklığına dik açıklık denir.
- Kutup Yıldızı’nın yükseklik açısı, gözlem yerinin enlem değerini verir.
- Gün yayı sürekli ufkun üstünde olan yıldızlara batmayan cisim denir.
Soru 11: Yer’in dönme ekseninin gök küresini kestiği noktalara ne ad verilir?
Kısa Cevap: Doğru cevap D) Gök uçlakları.
Detaylı Cevap: Yer’in dönme ekseni gök küresini iki noktada keser. Bu noktalar kuzey ve güney gök uçlağı olarak adlandırılır.
Soru 12: Kutup Yıldızı’nı bulmaya yardımcı olan Dubhe ve Merak yıldızları hangi takımyıldızının sınırları içindedir?
Kısa Cevap: Doğru cevap A) Büyükayı.
Detaylı Cevap: Dubhe ve Merak, Büyükayı Takımyıldızı’nda yer alan işaretçi yıldızlardır. Bu iki yıldız doğrultusunda ilerlenerek Kutup Yıldızı bulunabilir.
Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 107 Cevapları
Soru 13: Gözlemcinin görebileceği yıldızlar hangi düzenekte doğru gösterilmiştir?
Kısa Cevap: Doğru cevap B) Yalnız II.
Detaylı Cevap: Bir gözlemci, bulunduğu noktaya çizilen ufuk düzleminin üstünde kalan yıldızları görebilir. Ufuk düzleminin altında kalan yıldızlar Dünya tarafından engellendiği için görülemez. Bu durumu doğru gösteren düzenek II numaralı düzenektir.
Soru 14: Kuzey yarım küreden gökyüzüne bakıldığında Dünya’nın dönme ekseni doğrultusunda görülen yıldızın adı nedir?
Kısa Cevap: Doğru cevap D) Polaris.
Detaylı Cevap: Kuzey yarım kürede Dünya’nın dönme ekseni doğrultusuna en yakın görülen yıldız Polaris, yani Kutup Yıldızıdır.
Soru 15: Verilen ögelerden hangileri gök küresinin temel ögelerindendir?
Kısa Cevap: Doğru cevap E) I, II, III ve IV.
Detaylı Cevap: Yer eşleği, gök uçlakları, öğlen çemberi ve zenit astronomik kon düzeneklerinin anlaşılmasında kullanılan temel ögelerdendir.
Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları
Soru 16: Yer eşleği üzerinde bulunan bir gözlemci için Kutup Yıldızı’nın zenit açısı kaç derecedir?
Kısa Cevap: Doğru cevap D) 90°.
Detaylı Cevap: Ekvator üzerinde Kutup Yıldızı ufuk çizgisi üzerinde görülür. Ufukta görülen bir cismin zenit açısı 90° olur.
Soru 17: Tutulum düzlemi ile Yer’in eşlek düzleminin kesiştiği ekinoks noktalarından biri hangisidir?
Kısa Cevap: Doğru cevap C) Koç.
Detaylı Cevap: Ekinoks noktalarından biri Koç noktası, diğeri ise Terazi noktasıdır. Seçenekler içinde doğru olan Koçtur.
Soru 18: Enlemi 38° olan bir konumda Kutup Yıldızı ufuk düzleminden kaç derece yükseklikte görülür?
Kısa Cevap: Doğru cevap B) 38°.
Detaylı Cevap: Kutup Yıldızı’nın ufuktan yüksekliği, gözlem yerinin enlemine eşittir. Enlem 38° olduğuna göre Kutup Yıldızı da yaklaşık 38° yükseklikte görülür.
Soru 19: Gözlemcinin doğup batan yıldız olarak göreceği yıldızlar hangileridir?
Kısa Cevap: Doğru cevap E) II, III ve IV.
Detaylı Cevap: Doğup batan yıldızların günlük hareket yolu ufuk düzlemini keser. Şekilde II, III ve IV numaralı yıldızların yolları ufuk düzlemiyle kesiştiği için bu yıldızlar doğup batan yıldızlardır.
Soru 20: Enlemi 20° olan bir gözlemci için dik açıklığı +80° olan X yıldızı ile dik açıklığı -80° olan Y yıldızının doğma-batma durumu nedir?
Kısa Cevap: Doğru cevap B seçeneğidir. X yıldızı doğup batan, Y yıldızı doğmayan yıldızdır.
Detaylı Cevap: Sorudaki seçeneklere göre doğru yanıt B kabul edilir. Buna göre X yıldızı doğup batan, Y yıldızı ise doğmayan yıldızdır. Y yıldızının dik açıklığı -80° olduğu için kuzey enlemindeki bir gözlemci tarafından ufkun üzerine çıkmaz.
Soru 21: Ankara’da yaşayan biri için gün süresinin en uzun olduğu tarih hangisidir?
Kısa Cevap: Doğru cevap C) 21 Haziran.
Detaylı Cevap: Ankara kuzey yarım kürededir. Kuzey yarım kürede yılın en uzun gündüzü 21 Haziran tarihinde yaşanır.
Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları
Soru 22: Harita üzerinde işaretlenmiş A konumunun enlem ve boylamı yaklaşık kaç derecedir?
Kısa Cevap: Doğru cevap B) 28°, -12°.
Detaylı Cevap: A noktası görselde ekvatorun kuzeyinde ve başlangıç meridyeninin batısında gösterilmiştir. Bu nedenle enlem +28°, boylam ise -12° olarak alınır. Doğru cevap B) 28°, -12° olur.
Soru 23: Yer kendi ekseni etrafında bir tur dönüşünü hangi yönde ve ne kadar sürede tamamlar?
Kısa Cevap: Doğru cevap A) Batıdan doğuya doğru 23 saat 56 dakikada.
Detaylı Cevap: Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya döner. Bir yıldız gününe göre dönüş süresi yaklaşık 23 saat 56 dakikadır.
Soru 24: Paragrafta eşlek kon düzeneğinin hangi kavramı açıklanmıştır?
Kısa Cevap: Doğru cevap E) Dik açıklık.
Detaylı Cevap: Bir gök cisminin gök eşleğinden kuzeye ya da güneye doğru olan açısal uzaklığına dik açıklık denir.
Soru 25: Yerküre yüzeyine çizilmiş çemberin içinde kalan düzleme, çemberin merkezinden çizilen dik çizginin küre yüzeyini deldiği A ve A' noktalarına ne ad verilir?
Kısa Cevap: Doğru cevap D) Ufuk.
Detaylı Cevap: Görselde Dünya üzerindeki bir noktadan bakıldığında gözlemcinin görebildiği ve göremediği alanları ayıran düzlem gösterilmektedir. Bu düzlem ufuk düzlemi olarak adlandırılır. Bu nedenle doğru cevap D) Ufuk seçeneğidir.