Astronomi ve Uzay Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 100 Cevapları MEB Yayınları
Sıra Sizde
Soru 1: A, B ve C noktalarında bulunan gözlemciler hangi yıldızları görebilir? Şekil üzerinde çizerek gösteriniz.
Kısa Cevap: A, B ve C gözlemcileri, bulundukları noktaya çizilen ufuk düzleminin üstünde kalan yıldızları görebilir. Ufuk düzleminin altında kalan yıldızlar ise Dünya tarafından engellendiği için görülemez.
Detaylı Cevap: Bir gözlemcinin görebileceği yıldızları belirlemek için gözlemcinin bulunduğu noktadan Dünya küresine teğet bir düzlem çizilir. Bu düzlem gözlemcinin ufuk ya da çevren düzlemi olarak kabul edilir. Gözlemcinin başının bulunduğu taraf, görebildiği gökyüzü bölgesini; düzlemin altında kalan taraf ise göremediği bölgeyi gösterir.
Bu nedenle A noktasındaki gözlemci, kendi ufuk düzleminin üstünde kalan yıldızları görebilir. B noktasındaki gözlemci de kendi bulunduğu konuma göre çizilen ufuk düzleminin üstündeki yıldızları görür. C noktasındaki gözlemci ise farklı bir konumda bulunduğu için A ve B’den farklı yıldızları gözlemleyebilir. Her üç gözlemci için de temel kural aynıdır: Ufuk çizgisinin üstündeki yıldızlar görülür, altındaki yıldızlar görülmez.
Soru 2: A ve B gözlemcilerinin ortak görebildiği yıldızlar hangileridir? Şekil üzerinde çizerek gösteriniz.
Kısa Cevap: A ve B gözlemcilerinin ortak görebildiği yıldızlar, her iki gözlemcinin de ufuk düzlemlerinin üstünde kalan ortak bölgede yer alan yıldızlardır.
Detaylı Cevap: A ve B gözlemcileri Dünya üzerinde farklı noktalarda bulundukları için gökyüzünün tamamen aynı bölümünü görmezler. Ancak her ikisi için çizilen ufuk düzlemlerinin üstünde kalan alanların bir kısmı ortaktır. Bu ortak bölgede bulunan yıldızlar, hem A hem de B gözlemcisi tarafından görülebilir.
Şekil üzerinde önce A gözlemcisi için, sonra B gözlemcisi için ufuk çizgisi çizilmelidir. Daha sonra iki gözlemcinin ufuk çizgilerinin üstünde ortak kalan yıldızlar belirlenip işaretlenmelidir. Bu yıldızlar, A ve B’nin ortak görebildiği yıldızlar olarak kabul edilir.