9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 206–207
Soru: Metin ve kaynakları inceleyerek Emevi Devleti’nin siyasi ve askerî gelişmeleriyle ilgili 5N 1K sorularını cevaplayınız.
Emevi Devleti, 661 yılında Muâviye tarafından Şam merkezli olarak kurulmuş ve geniş çaplı fetihler yapmıştır. Fetihler Anadolu, Kuzey Afrika, Türkistan ve İspanya’ya kadar ulaşmıştır.
5N 1K – Emevi Devleti
1️⃣ Ne oldu?
- Emevi Devleti kuruldu ve fetih hareketleri yeniden başlatıldı.
- İstanbul kuşatmaları, İspanya’nın fethi ve Kuzey Afrika’nın tamamlanması gerçekleşti.
- Kerbelâ Olayı yaşandı.
- Emevi Devleti 750 yılında yıkıldı.
2️⃣ Nerede gerçekleşti?
- Şam (devletin merkezi)
- Anadolu ve İstanbul çevresi
- Kuzey Afrika ve Kayrevan
- Türkistan (Buhara, Semerkant, Herat)
- İspanya (Cebelitârık)
- Fransa (Puvatya/Tours)
3️⃣ Ne zaman gerçekleşti?
- 661: Emevi Devleti’nin kuruluşu
- 674–678 ve 715–717: İstanbul kuşatmaları
- 680: Kerbelâ Olayı
- 711: İspanya’nın fethi
- 732: Puvatya Savaşı
- 750: Emevi Devleti’nin yıkılışı
4️⃣ Nasıl gerçekleşti?
- Düzenli ordu ve sürekli seferler ile
- Kara ve deniz ordularının birlikte kullanılmasıyla
- Yaz ve kış seferleriyle sınırların zorlanmasıyla
- Kayrevan gibi askerî merkezler kurularak
5️⃣ Niçin gerçekleşti?
- İslamiyet’i yaymak
- Devletin siyasi ve askerî gücünü artırmak
- Bizans ve diğer devletlere karşı üstünlük sağlamak
- Ancak Arap olmayan Müslümanlara (mevâlî) yapılan ayrımcılık, Şiî ve Hâricî isyanları ve kabile çatışmaları devleti zayıflattı.
6️⃣ Kimler etkili oldu?
- Muâviye: Devleti kurdu ve fetihleri başlattı.
- Yezîd: Kerbelâ Olayı döneminin halifesidir.
- Târık bin Ziyad: İspanya’nın fethini gerçekleştirdi.
- Ömer b. Abdülazîz: Adaletli yönetimi ve reformlarıyla öne çıktı.