9. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 203–205
Soru: Metin ve kaynakları inceleyerek Dört Halife Dönemi’nde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmelerle ilgili karekodda bulunan etkinliği yapınız.
Dört Halife Dönemi, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) vefatından sonra Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerini kapsar. Bu süreçte fetihler hızlanmış, ancak Hz. Osman’ın sonları ve Hz. Ali döneminde iç karışıklıklar artmıştır.
Haritada Dört Halife Dönemi’nde fethedilen yerler ve fetihlerin yıllara göre ilerleyişi gösterilmektedir. Fetihler 632–657 yılları arasında hızla genişlemiş, İslam Devleti üç kıtaya yayılmıştır.
Haritaya Göre Dört Halife Dönemi Fetihleri
- 632–633: Ridde Savaşları ile Arap Yarımadası’nda birlik sağlandı.
- 634: Ecnâdeyn Savaşı → Suriye ve Filistin’in kapıları açıldı.
- 636: Yermük Savaşı → Suriye kesin olarak fethedildi.
- 636–637: Kadisiye ve Celula Savaşları → Irak ele geçirildi.
- 638: Kudüs’ün fethi → Barış yoluyla alındı, inanç özgürlüğü korundu.
- 642: Nihavend Savaşı → Sâsânî Devleti yıkıldı.
- 642: İskenderiye’nin fethi → Mısır’da hâkimiyet sağlandı.
- 651: İran’ın tamamı fethedildi.
- 654: Zâtüssavârî Deniz Zaferi → Bizans’ın Doğu Akdeniz üstünlüğü sona erdi.
- 656–657: Cemel ve Sıffîn Savaşları → İç karışıklıklar başladı, fetihler durdu.
Haritanın Gösterdiği Genel Sonuç
- İslam Devleti Hz. Ömer ve Hz. Osman dönemlerinde en hızlı genişleme sürecine girmiştir.
- Asya, Afrika ve Avrupa’da geniş bir coğrafyada hâkimiyet kurulmuştur.
- Hz. Ali döneminde iç mücadeleler nedeniyle fetihler durmuştur.