9. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 174-175 Cevapları (MEB Yayınları)
4. Uygulama: Veri Analizi Yapma
Soru 1: Su ürünleri mühendisi Türkiye’de 2022 yılında 71 ilde avlanan sazan balığı miktarına ait verilere ulaşmış ve bu verileri analiz etmek için Grafik 1’de yer alan nokta grafiğini oluşturmuştur. Grafik 1’deki dağılımı inceleyen su ürünleri mühendisi, bu dağılıma bakarak 2022 yılında Türkiye’nin 71 ilinde avlanan sazan balığı miktarı ile ilgili ne gibi bilgilere ulaşmış olabilir? Sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.
Kısa Cevap: Sazan balığı avı çoğunlukla 0-50 ton aralığında yoğunlaşmıştır.
Detaylı Cevap: Grafik 1 incelendiğinde verilerin büyük bir kısmının 0 ile 50 ton aralığında toplandığı görülür. Bu durum, Türkiye’deki illerin çoğunda sazan balığı av miktarının düşük seviyelerde olduğunu gösterir.
Ayrıca:
- Az sayıda ilde yüksek miktarda avlanma (100 ton ve üzeri) vardır.
- Dağılım sağa çarpık bir yapı göstermektedir.
- Bu da yüksek değerlerin az, düşük değerlerin fazla olduğunu ifade eder.
Sonuç: Sazan balığı avcılığı Türkiye genelinde yaygın olsa da yüksek miktarda üretim sınırlı sayıdaki illerde gerçekleşmektedir.
Soru 2: Su ürünleri mühendisi istatistik yazılımıyla Grafik 1’deki dağılımdan yola çıkarak Grafik 2 ve Grafik 3’ü oluşturmuştur. Grafik 2 ve Grafik 3’e bakarak 2022 yılında Türkiye’nin 71 ilinde avlanan sazan balığı miktarı ile ilgili ne tür bilgilere ulaşmış olabilir? Bu grafikleri Grafik 1 ile karşılaştırdığınızda iki grafik arasında ne gibi farklılıklar gördüğünüzü açıklayınız.
Kısa Cevap: Grafik 2 ve 3, verileri daha düzenli ve aralıklı gösterir.
Grafik 2 (Sınıflandırılmış veri):
Veriler belirli aralıklara (0-50, 50-100 vb.) ayrılmıştır.
→ Hangi aralıkta kaç il olduğu net görülür.
Grafik 3 (Histogram):
Verilerin yoğunluğu sütunlarla gösterilir.
→ En yoğun aralık açıkça fark edilir.
Karşılaştırma:
- Grafik 1: Ham veri (nokta grafiği) → Dağınık görünüm
- Grafik 2: Gruplandırılmış veri → Daha düzenli
- Grafik 3: Histogram → En net yorum yapılabilen grafik
Sonuç: Grafik 2 ve 3, veriyi yorumlamayı kolaylaştırır.
Soru 3: Grafik 4 ve Grafik 5’i inceleyiniz. Grafik 4 ve Grafik 5’te Türkiye’nin 71 ilinde avlanan sazan balığı miktarının iki farklı şekilde gösterimi yer almaktadır. Bu iki grafiği karşılaştırarak nelerin farklı olduğunu belirleyiniz. Bu farklılıklar grafiklerin sunduğu bilgiler arasında nasıl farklar oluşturmaktadır?
Kısa Cevap: Grafik 4 daha genel, Grafik 5 daha ayrıntılıdır.
Grafik 4:
Daha geniş aralıklarla hazırlanmıştır.
→ Genel eğilim gösterir
Grafik 5:
Daha dar aralıklarla hazırlanmıştır.
→ Daha detaylı bilgi verir
Farklar:
- Grafik 4 → Basit ve genel yorum
- Grafik 5 → Ayrıntılı analiz
Sonuç: Grafiklerin sınıf aralıkları değiştikçe yorumlama düzeyi de değişir.
Soru 4: Grafik 4 ve Grafik 5’teki bilgilerle sütun grafiğindeki bilgiler arasında ne gibi benzerlik ve farklılıklar bulunmaktadır?
Kısa Cevap: Hepsi aynı veriyi gösterir, ancak sunum şekilleri farklıdır.
Benzerlikler:
- Tüm grafikler aynı veri setini kullanır
- Hepsi sazan balığı miktarını gösterir
Farklılıklar:
- Sütun grafiği: Kategorik ve daha basit gösterim
- Histogram: Sürekli veri ve yoğunluk gösterimi
- Diğer grafikler: Aralık bazlı analiz
Sonuç: Grafik türü değiştikçe yorumlama kolaylığı ve detay seviyesi değişir.
Genel Değerlendirme: Veri analizi yaparken farklı grafik türleri kullanmak, verileri daha iyi anlamayı sağlar. Histogram, sütun grafiği ve nokta grafiği aynı veriyi farklı açılardan yorumlamamıza yardımcı olur.