9. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 156 Cevapları (MEB Yayınları)
1. Uygulama: İstatistiksel Bağlam Oluşturma
Soru 1: Diagramda yer alan gerçek yaşam durumlarından yola çıkarak elde edilen istatistiksel bağlam örneklerini grupla inceleyiniz. Bu bağlamların tek nicel değişkenli veri toplamayı gerektiren bağlamlar olmasının nedeni üzerine tartışınız.
Kısa Cevap: Bu bağlamlar tek bir ölçülebilir değere odaklandığı için tek nicel değişkenlidir.
Verilen örneklerde her durum tek bir sayısal veri ile ifade edilir:
- Karbon salınımı → miktar
- Su tüketimi → litre
- Üretim → adet veya ton
Bu nedenle her biri tek değişkenli veri içerir.
Amaç, bir durumun miktarını ölçmek ve karşılaştırmak olduğu için bu tür bağlamlar tek nicel değişkenlidir.
Soru 2: “Bir yılda üretilen narenciye miktarı” şeklinde verilen istatistiksel bağlam hangi gerçek yaşam durumundan yola çıkılarak oluşturulmuştur?
Kısa Cevap: Tarım ve üretim faaliyetlerinden yola çıkılmıştır.
Bu bağlam:
Tarım üretimi ile ilgilidir.
Çiftçilerin veya ülkelerin:
- Yıllık üretim miktarlarını
- Verimliliği
- Ekonomik durumu
ölçmek için kullanılır.
Yani bu ifade, gerçek hayatta tarımsal üretim verilerinden türetilmiştir.
Soru 3: Yakın çevrenizde veya dünyada ilginizi çeken, merak ettiğiniz, veri toplamayı gerektiren gerçek yaşam durumlarını belirleyiniz. Belirlediğiniz gerçek yaşam durumlarından birini boş bırakılan gerçek yaşam durumları kutucuğuna yazınız.
Kısa Cevap: Örnek: Bir yılda bir kişinin tükettiği elektrik miktarı.
Veri toplanabilecek örnekler:
- Bir yılda bir kişinin tükettiği elektrik miktarı
- Bir ayda tüketilen su miktarı
- Bir şehirde günlük trafik yoğunluğu
- Bir öğrencinin haftalık ders çalışma süresi
Bu tür durumlar ölçülebilir ve sayısal olduğu için istatistiksel bağlam oluşturur.
Soru 4: Diagramda yer alan gerçek yaşam durumlarına ait kutucukları doldurduktan sonra bu durumlara yönelik belirleyeceğiniz tek nicel değişkenli veri toplamayı gerektiren istatistiksel bağlamları ilgili kutucuklara yazınız.
Kısa Cevap: Her gerçek yaşam durumu için ölçülebilir bir değişken yazılır.
Kutucuklara yazılabilecek örnekler:
Çevre Kirliliği:
- Denize atılan çöp miktarı
- Hava kirliliği oranı
Su Okuryazarlığı:
- Günlük su tüketimi
- Evde kullanılan su miktarı
Üretim:
- Bir yılda üretilen buğday miktarı
- Bir yılda üretilen narenciye miktarı
Enerji / Elektrik:
- Yıllık elektrik tüketimi
- Rüzgâr enerjisi üretimi
Tüm bu örneklerde tek bir ölçülebilir değer (miktar) bulunduğu için tek nicel değişkenlidir.
Genel Değerlendirme: Bu etkinlikte öğrenciler, gerçek yaşam problemlerini sayısal verilerle ifade etmeyi öğrenir. Tek değişkenli veriler sayesinde olaylar daha kolay analiz edilir ve yorumlanır.