9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 52-53 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027, Kontrol Noktası 1.3 kapsamında atom modellerinin gelişimini, proton, nötron ve elektronla ilgili bilgilerin zaman içinde nasıl değiştiğini ve bilimsel bilginin yeni kanıtlarla gelişebilme özelliğini ele almaktadır.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 52 Cevapları
Kontrol Noktası 1.3
Soru: 1. Kronolojik sıra gözetilerek çizilen atom modellerini inceleyiniz. Çizimin hangi atom teorisine ait olduğunu ilgili boşluklara yazınız ve soruları cevaplayınız. Kısa Cevap: Görseller soldan sağa Dalton Atom Teorisi → Thomson Atom Teorisi → Rutherford Atom Teorisi → Bohr Atom Teorisi → Modern Atom Teorisi şeklindedir.
Soru: a) Geçen zaman diliminde proton, nötron ve elektron hakkında değişen bilgileri görselden yararlanarak listeleyiniz. Cevap:
| Proton | Nötron | Elektron |
|---|---|---|
| Dalton modelinde varlığı bilinmiyordu. Thomson modelinde pozitif yükün atomun tamamına dağıldığı düşünülüyordu. Rutherford modeliyle pozitif yükün çekirdekte toplandığı kabul edildi. | Dalton ve Thomson modellerinde varlığı bilinmiyordu. Rutherford modelinde çekirdekte yüksüz bir taneciğin bulunabileceği düşünülmüş, daha sonraki çalışmalarla nötronun çekirdekte bulunan yüksüz tanecik olduğu anlaşılmıştır. | Dalton modelinde varlığı bilinmiyordu. Thomson modeliyle negatif yüklü elektronların varlığı ortaya kondu. Rutherford modelinde çekirdek dışında, Bohr modelinde belirli yörüngelerde, modern atom teorisinde ise orbitallerde açıklanmıştır. |
Soru: b) Atomda negatif yüklerin varlığı hangi atom teorisinden sonra ortaya konmuştur? Kısa Cevap: Dalton Atom Teorisi’nden sonra ortaya konmuştur. Detaylı Cevap: Dalton modelinden sonra geliştirilen Thomson Atom Teorisi ile atomda negatif yüklü elektronların bulunduğu kabul edilmiştir.
Soru: c) Hangi atom teorisinden itibaren maddede atomdan daha küçük taneciklerin de var olduğu kabul edilmiştir? Kısa Cevap: Thomson Atom Teorisi’nden itibaren. Detaylı Cevap: Elektronun varlığının ortaya konmasıyla atomun bölünemeyen en küçük tanecik olmadığı, atomdan daha küçük parçacıkların da bulunduğu anlaşılmıştır.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları
Kontrol Noktası 1.3
Soru: ç) Rutherford, yaptığı deney sonucunda Thomson atom teorisindeki hangi varsayımları nasıl değiştirmiştir ve ulaştığı yeni varsayımlar nelerdir? Açıklayınız. Kısa Cevap: Rutherford, atomun büyük bölümünün boşluk olduğunu ve pozitif yükün küçük bir çekirdekte toplandığını ortaya koymuştur. Detaylı Cevap: Thomson modelinde pozitif yükün atomun tamamına eşit biçimde dağıldığı ve elektronların bu yapı içinde bulunduğu kabul ediliyordu. Rutherford’un alfa saçılma deneyinde taneciklerin büyük bölümünün levhadan geçmesi atomun büyük kısmının boşluk olduğunu, çok az taneciğin büyük açılarla sapması ise pozitif yükün küçük ve yoğun bir çekirdekte toplandığını göstermiştir. Elektronların da çekirdeğin çevresindeki boşlukta bulunduğu kabul edilmiştir.
Soru: d) Verilen atom teorilerinde atom altı taneciklerden hangisinin varlığı tam olarak açıklanamamıştır? Kısa Cevap: Nötron. Detaylı Cevap: Nötronun varlığı ilk atom teorilerinde tam olarak açıklanamamış, daha sonraki deneysel çalışmalar sonucunda nötronun çekirdekte bulunan yüksüz bir tanecik olduğu anlaşılmıştır.
Soru: 2. Modern atom teorisinde elektronların bulunma olasılığının en fazla olduğu bölgelere orbital denir. Bohr atom teorisinde ise elektronlar yörünge adı verilen çizgisel yörüngede bulunur. Bu farklılık bilimsel bilginin hangi özelliğini ifade eder? Farklı bir örnek kullanarak açıklayınız. Kısa Cevap: Bilimsel bilginin yeni gözlem, deney ve kanıtlarla değişebilen ve gelişebilen bir yapıya sahip olduğunu gösterir. Örnek Cevap-1: Bir zamanlar Güneş ve gezegenlerin Dünya’nın çevresinde döndüğü düşünülüyordu. Yeni gözlem ve çalışmalar sonucunda gezegenlerin Güneş’in çevresinde hareket ettiği anlaşılmıştır. Bilimsel bilgiler yeni kanıtlarla yeniden değerlendirilebilir.
Soru: 3. Tüm atom teorilerinin günümüzde de geçerliliğini koruyan varsayımlarına birer örnek yazınız. Kısa Cevap:
Dalton Atom Teorisi: Elementler atom adı verilen taneciklerden oluşur.
Thomson Atom Teorisi: Atomlar elektriksel olarak nötrdür; negatif yükü dengeleyecek pozitif yük bulunur.
Rutherford Atom Teorisi: Atomun büyük bölümü boşluktur ve merkezinde küçük bir çekirdek bulunur.
Bohr Atom Teorisi: Elektron bir üst enerji düzeyinden alt enerji düzeyine geçtiğinde ışıma şeklinde enerji yayar.
Dalton Atom Teorisi: Elementler atom adı verilen taneciklerden oluşur.
Thomson Atom Teorisi: Atomlar elektriksel olarak nötrdür; negatif yükü dengeleyecek pozitif yük bulunur.
Rutherford Atom Teorisi: Atomun büyük bölümü boşluktur ve merkezinde küçük bir çekirdek bulunur.
Bohr Atom Teorisi: Elektron bir üst enerji düzeyinden alt enerji düzeyine geçtiğinde ışıma şeklinde enerji yayar.
Soru: 4. Bilimsel bilginin zaman ve bilgi birikimiyle değişmesi, bilginin doğruluğunu sorgulamanıza neden olabilir mi? Atom teorilerini kullanarak açıklayınız. Kısa Cevap: Evet, bilimsel bilginin yeniden sorgulanmasına neden olabilir. Ancak bu durum bilimin gelişmesinin doğal bir parçasıdır. Detaylı Cevap: Bilimsel bilgiler eldeki gözlem ve deneylere göre oluşturulur. Yeni kanıtlar ortaya çıktığında bilgiler yeniden değerlendirilir ve gerekirse değiştirilir. Örneğin Dalton atomun bölünemez olduğunu düşünürken elektron, proton ve nötron gibi parçacıkların keşfi bu görüşün değiştirilmesini sağlamıştır. Atom modellerinin zamanla gelişmesi, bilimin kendini düzeltme ve yenileme özelliğini gösterir.
Soru: 5. Atom altı taneciklerinin keşfi ile ilgili etkileşimli içeriğe ulaşmak için yandaki karekodu akıllı cihazınıza okutunuz. Cevap: Bu bölüm etkileşimli bir çalışmadır. Karekodu okutarak atom altı taneciklerin keşif süreciyle ilgili içeriği tamamlayınız.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Atom modelleri neden zaman içinde değişmiştir?
Yeni deneyler ve yeni parçacıkların keşfi, atom hakkında daha ayrıntılı bilgiler elde edilmesini sağlamıştır. Bu nedenle önceki modeller tamamen ezberlenip korunmak yerine yeni kanıtlara göre geliştirilmiştir.
Thomson modelinin en önemli katkısı nedir?
Thomson modeliyle atomda negatif yüklü elektronların bulunduğu anlaşılmış ve atomun bölünemez olduğu düşüncesi değişmeye başlamıştır.
Rutherford modeli hangi önemli kavramı ortaya koymuştur?
Rutherford deneyleriyle atomun büyük bölümünün boş olduğu ve pozitif yükün çekirdek adı verilen küçük bir bölgede toplandığı kabul edilmiştir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.