9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları
Etkinlik-1.1 Kimya Her Yerde I
Soru: 1. Yönerge: Aşağıdaki maddeleri inceleyerek bu maddelerin hangi alanlarda kullanılabileceğini işaretleyiniz. Birden fazla kutucuğu işaretleyebilirsiniz. Örnek cevap:
| Madde | Kullanılabileceği Alanlar |
|---|---|
| Limon tuzu | Kireç çözücü, yiyecek/içecek, genel temizlik |
| Sıvı sabun | Genel temizlik, öz bakım |
| Gazlı içecek | Yiyecek/içecek |
| Karbonat | Yiyecek/içecek, genel temizlik, öz bakım |
| Sirke | Kireç çözücü, yiyecek/içecek, genel temizlik |
| Diş macunu | Öz bakım |
| Antiasit mide tableti | İlaç |
Soru: 2. Yönerge: Laboratuvar kurallarına dikkat ederek aşağıdaki deneyi yapınız ve soruları cevaplayınız. Örnek cevap: Maddelerin pH değerleri pH kâğıdıyla ölçülür. Daha sonra maddelere saf su eklenerek pH değerleri tekrar ölçülür ve sonuçlar tabloya yazılır.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları
Etkinlik-1.1 Kimya Her Yerde I
Soru: Deney sonucunda kimyasal maddelerin pH değerlerini ve saf su ilavesi sonrasındaki pH değerlerini tabloya kaydediniz. Örnek cevap: Aşağıdaki değerler örnek olarak verilmiştir. Deneyde ölçülen pH değerleri kullanılan ürünün içeriğine, miktarına ve derişimine göre değişebilir.
| Kimyasal Madde | Örnek pH Değeri | Saf Su İlavesi Sonrasında Örnek pH |
|---|---|---|
| Limon tuzu | 2-3 | 3-4 |
| Sıvı sabun | 9-10 | 8-9 |
| Gazlı içecek | 2-3 | 3-4 |
| Karbonat | 8-9 | 7-8 |
| Sirke | 2-3 | 3-4 |
| Diş macunu | 8-9 | 7-8 |
| Antiasit mide tableti | 9-10 | 8-9 |
Not: Bunlar örnek değerlerdir. Öğrenci kendi deneyinde ölçtüğü gerçek pH değerlerini tabloya yazmalıdır.
Değerlendirme Cevapları
Soru: 1. Deney tüplerine saf su ilave edildiğinde maddelerin pH değeri nasıl değişti? Örnek cevap: Saf su eklendiğinde maddeler seyreldi. Asidik maddelerin pH değeri yükselirken bazik maddelerin pH değeri düştü. Böylece pH değerleri 7'ye yaklaştı.
Soru: 2. Diş macununun pH değeri saf su eklendiğinde nasıl değişti? Bazik özelliği arttı mı yoksa azaldı mı? Deneydeki verilerden yola çıkarak “Diş fırçanızı ıslatmayın!” uyarısının nedenini açıklayınız. Örnek cevap: Diş macununa saf su eklendiğinde pH değeri 7'ye yaklaştı ve bazik özelliği azaldı. Diş fırçasının önceden ıslatılması diş macununun seyrelmesine neden olabilir. Bu nedenle diş macununun fazla seyreltilmeden kullanılması daha uygun olabilir.
Soru: 3. Antiasit tabletler mide yanmasını gidermek için kullanılan çiğneme tabletleridir. Antiasit tabletler asidik mi yoksa bazik midir? Antiasit tabletlerin pH değeri su eklendiğinde nasıl değişti? Bu tabletlerin çiğneme tableti olmasının ve su ile içilmemesinin nedenini deney sonuçlarından elde ettiğiniz verileri kullanarak nasıl açıklarsınız? Örnek cevap: Antiasit tabletler bazik özellik gösterir. Su eklendiğinde pH değeri 7'ye yaklaşır ve bazikliği azalır. Antiasitler mide asidinin etkisini azaltır. Tablet çiğnendiğinde küçük parçalara ayrıldığı için mide asidiyle daha kolay etkileşebilir.
Soru: 4. Çaydanlıkta biriken kireci (kalsiyum karbonat) çözmek için limon tuzunun tercih edilme nedenini açıklayınız? Günlük hayatta kullandığınız ve içerisinde kireç biriken kapların kirecini gidermek için limon tuzu dışında başka hangi maddeler kullanılabilir? Örnek cevap: Limon tuzu asidik olduğu için kireçle tepkimeye girerek kirecin çözülmesini sağlar. Bu sırada kabarcıklar oluşabilir. Limon tuzu yerine sirke veya limon suyu da kullanılabilir.
Soru: 5. Limon tuzunun mermer mutfak tezgâhına ve tebeşire yaptığı etki ile karbonatın bu maddelere etkisi aynı olur mu? Neden? Cevap: Hayır, aynı olmaz. Mermer ve tebeşirde kalsiyum karbonat bulunur. Asidik olan limon tuzu bu maddelerle tepkimeye girerek aşınmaya neden olabilir. Karbonat bazik olduğu için aynı etkiyi göstermez.
Soru: 6. Gazlı içeceklerin pas temizleme işleminde kullanılma nedenini açıklayınız. Paslanmış metalleri temizlemek için gazlı içecekler dışında hangi maddeler kullanılabilir? Örnek cevap: Gazlı içecekler asidik özellik gösterdiği için pasın gevşemesine ve yüzeyden temizlenmesine yardımcı olabilir. Pas temizlemek için sirke, limon suyu veya limon tuzu çözeltisi de kullanılabilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Saf su eklenince pH değeri nasıl değişir?
Asidik maddelerin pH değeri yükselirken bazik maddelerin pH değeri düşer. Değerler 7'ye yaklaşır.
Tablodaki pH değerleri kesin midir?Hayır. Bunlar örnek değerlerdir. Gerçek değerler deneyde yapılan ölçüme göre değişebilir.
Limon tuzu kireci neden temizler?Limon tuzu asidik olduğu için kireçte bulunan kalsiyum karbonatla tepkimeye girer ve kirecin çözülmesine yardımcı olur.