9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 20-21 Cevapları MEB Yayınları, Etkinlik 1.1 Kimya Her Yerde I çalışmasındaki maddelerin kullanım alanları, pH deneyi ve değerlendirme sorularının cevaplarını içerir.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 20-21 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027, Etkinlik 1.1 “Kimya Her Yerde I” çalışmasında günlük hayatta kullanılan kimyasal maddelerin kullanım alanlarını ve pH özelliklerini incelemeye yönelik cevapları içermektedir.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları
Etkinlik 1.1: Kimya Her Yerde I
Soru: 1. Yönerge: Aşağıdaki maddeleri inceleyerek bu maddelerin hangi alanlarda kullanılabileceğini işaretleyiniz. Birden fazla kutucuğu işaretleyebilirsiniz. Cevap: | Madde | Kullanılabileceği Alanlar |
| Limon tuzu | Kireç çözücü, yiyecek/içecek, genel temizlik |
| Sıvı sabun | Dezenfektan, genel temizlik, öz bakım |
| Gazlı içecek | Kireç çözücü, yiyecek/içecek, genel temizlik |
| Karbonat | Yiyecek/içecek, genel temizlik, ilaç |
| Sirke | Kireç çözücü, dezenfektan, yiyecek/içecek, genel temizlik |
| Diş macunu | Öz bakım |
| Antiasit mide tableti | İlaç |
Soru: 2. Yönerge: Laboratuvar kurallarına dikkat ederek aşağıdaki deneyi yapınız ve soruları cevaplayınız. Cevap: Her madde ayrı deney tüpüne konur. Katı maddelere önce birkaç damla saf su eklenir ve pH kâğıdı kullanılarak yaklaşık pH değerleri belirlenir. Daha sonra deney tüplerine 5 mL saf su eklenerek pH değerleri yeniden ölçülür ve sonuçlar karşılaştırılır.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları
Etkinlik 1.1: Kimya Her Yerde I
Soru: Kimyasal maddelerin pH değerlerini ve saf su ilavesi sonrasındaki pH değerlerini tabloya kaydediniz. Cevap: Bu tablo deneyde yapılan gerçek ölçümlere göre doldurulmalıdır. Kitapta veya cevap anahtarında maddeler için kesin sayısal pH değerleri verilmemiştir. Ölçüm sonucunda elde edilen yaklaşık pH değerleri ilgili kutulara yazılmalıdır.
Değerlendirme Cevapları
Soru: 1. Deney tüplerine saf su ilave edildiğinde maddelerin pH değeri nasıl değişti? Cevap: Limon tuzu, gazlı içecek ve sirkenin pH değeri arttı. Sıvı sabun, karbonat, diş macunu ve antiasit mide tabletinin ise pH değeri azaldı.
Soru: 2. Diş macununun pH değeri saf su eklendiğinde nasıl değişti? Bazik özelliği arttı mı yoksa azaldı mı? Deneydeki verilerden yola çıkarak “Diş fırçanızı ıslatmayın!” uyarısının nedenini açıklayınız. Cevap: Su eklendiğinde diş macununun pH değeri ve bazik özelliği azalır. Bu nedenle diş macununun bazik etkisinin azalmaması için diş fırçasının önceden ıslatılmaması önerilmektedir.
Soru: 3. Antiasit tabletler asidik mi yoksa bazik midir? Antiasit tabletlerin pH değeri su eklendiğinde nasıl değişti? Bu tabletlerin çiğneme tableti olmasının ve su ile içilmemesinin nedenini deney sonuçlarından yararlanarak açıklayınız. Cevap: Antiasit tabletler bazik özellik gösterir. Su eklendiğinde pH değerleri azalır. Cevap anahtarına göre bazik etkinin azalmaması için antiasit tabletler su ile içilmez.
Soru: 4. Çaydanlıkta biriken kireci (kalsiyum karbonat) çözmek için limon tuzunun tercih edilme nedenini açıklayınız. Limon tuzu dışında başka hangi maddeler kullanılabilir? Cevap: Kireç bazik özellik gösterir. Bu nedenle kirecin temizlenmesinde asidik özellik gösteren limon tuzu, sirke ve gazlı içecek gibi maddeler kullanılabilir.
Soru: 5. Limon tuzunun mermer mutfak tezgâhına ve tebeşire yaptığı etki ile karbonatın bu maddelere etkisi aynı olur mu? Neden? Cevap: Hayır, aynı olmaz. Limon tuzu asidik özellik gösterdiği için mutfak tezgâhı ve tebeşir gibi bazik yapılı maddelere etki eder. Karbonat ise bazik özellik gösterdiği için aynı etkiyi oluşturmaz.
Soru: 6. Gazlı içeceklerin pas temizleme işleminde kullanılma nedenini açıklayınız. Paslanmış metalleri temizlemek için gazlı içecekler dışında hangi maddeler kullanılabilir? Cevap: Gazlı içecek asidik özellik gösterdiği için cevap anahtarına göre bazik özellik gösteren pasa etki ederek temizlenmesini sağlar. Gazlı içecek yerine limon tuzu ve sirke gibi asidik maddeler de kullanılabilir.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
pH tablosuna neden hazır sayılar yazılmadı?
Bu etkinlik bir deney çalışmasıdır. Kitap, öğrenciden maddelerin pH değerlerini pH kâğıdıyla ölçmesini ve kendi sonuçlarını tabloya kaydetmesini istemektedir. Bu nedenle sabit pH değerleri vermek yerine gerçek deney sonuçlarının kullanılması daha doğrudur.
Saf su eklemek neden pH değerini değiştirir?
Saf su ilavesi maddelerin derişimini değiştirir. Etkinlik sonucunda asidik maddelerin pH değerinin arttığı, bazik maddelerin pH değerinin ise azaldığı gözlenmektedir.
Limon tuzu ve sirke neden temizlikte kullanılabilir?
Bu maddeler asidik özellik gösterir. Bu nedenle etkinlikte kireç ve pas gibi bazı maddelerin temizlenmesiyle ilişkilendirilmiştir.