9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 180
Etkinlik-2.21: Kaynayan Sıvıların Sıcaklıkları Neden Farklıdır?
Soru 1: 4A grubu elementlerinin hidrojenle oluşturduğu bileşiklerin kaynama sıcaklığı nasıl değişmiştir? Bu değişimin nedenini moleküller arası etkileşim kuvvetlerini kullanarak açıklayınız.
Cevap: 4A grubunda aşağı doğru inildikçe hidrojenli bileşiklerin kaynama sıcaklığı artmıştır. Bunun nedeni, grupta aşağı inildikçe molekül kütlesinin ve elektron sayısının artmasıdır. Elektron sayısı arttıkça London (dağılma) kuvvetleri güçlenir. Bu nedenle CH₄ < SiH₄ < GeH₄ < SnH₄ sıralamasında kaynama sıcaklığı artar.
Soru 2: Aynı grup elementleri olan oksijen (O) ve kükürt (S) elementlerinin hidrojenli bileşiklerinde suyun (H₂O) normal kaynama sıcaklığının hidrojen sülfürden (H₂S) yüksek olmasının nedeni nedir?
Cevap: H₂O’nun kaynama sıcaklığının H₂S’ten yüksek olmasının temel nedeni hidrojen bağıdır. Su molekülleri arasında güçlü hidrojen bağları bulunur. H₂S molekülleri ise hidrojen bağı oluşturamaz, yalnızca dipol-dipol ve London kuvvetleri etkindir. Bu nedenle suyun moleküller arası etkileşimi daha güçlüdür ve kaynama sıcaklığı daha yüksektir.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 181
Etkinlik-2.21: Kaynayan Sıvıların Sıcaklıkları Neden Farklıdır? (Devamı)
Soru 3: 5A, 6A ve 7A gruplarında bulunan ve hidrojenli bileşiklerinin kaynama sıcaklığı beklenenden farklı olan elementler hangileridir?
Cevap: 5A grubunda azot (N), 6A grubunda oksijen (O) ve 7A grubunda flor (F) elementlerinin hidrojenli bileşikleri beklenenden daha yüksek kaynama sıcaklığına sahiptir.
Soru 4: 5A, 6A ve 7A gruplarındaki bazı elementlerin hidrojenli bileşiklerinde beklenenden farklı kaynama sıcaklığı görülmesinin nedenini moleküller arası etkileşim kuvvetlerini kullanarak açıklayınız.
Cevap: NH₃, H₂O ve HF bileşiklerinde moleküller arasında güçlü hidrojen bağları oluşur. Hidrojen bağı, dipol-dipol ve London kuvvetlerine göre çok daha güçlü bir etkileşimdir. Bu nedenle bu maddelerin moleküllerini birbirinden ayırmak için daha fazla enerji gerekir ve kaynama sıcaklıkları beklenenden daha yüksek olur.