9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 246 Cevapları (MEB Yayınları)
14. Alıştırma Cevapları
a) Soru: Isı ışıma yoluyla yayılmasaydı metinde anlatılan süreçler nasıl değişirdi?
Kısa Cevap: Işıma olmasaydı Dünya ve atmosfer ısınmaz, yaşam mümkün olmazdı.
Detaylı Cevap: Güneş’ten gelen enerji Dünya’ya ışıma yoluyla ulaşır. Eğer ışıma olmasaydı, Güneş enerjisi yeryüzüne ulaşamazdı. Bu durumda atmosfer ve yer ısınmaz, Dünya çok soğuk olurdu ve yaşam için gerekli şartlar oluşmazdı.
b) Soru: Isı aktarım yollarının sera etkisinin oluşumuna ve küresel ısınmaya etkisi nedir?
Kısa Cevap: Işıma yoluyla gelen enerji atmosferde tutulur ve sıcaklık artar.
Detaylı Cevap: Güneş’ten gelen enerji ışıma yoluyla Dünya’ya ulaşır. Yeryüzü bu enerjinin bir kısmını tekrar uzaya gönderir. Ancak atmosferde bulunan sera gazları bu enerjinin bir bölümünü tutarak geri yansıtır. Bu durum sera etkisini oluşturur. Sera gazlarının artmasıyla daha fazla enerji tutulur ve küresel ısınma meydana gelir.
c) Soru: Isı aktarım yollarına müdahale edilerek küresel ısınma nasıl engellenebilir? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Kısa Cevap: Sera gazları azaltılarak ışıma ile tutulan ısı miktarı düşürülebilir.
Detaylı Cevap: Küresel ısınmayı azaltmak için atmosferdeki sera gazı miktarı düşürülmelidir. Böylece Dünya’dan uzaya gönderilen ısının daha büyük kısmı kaçabilir. Yenilenebilir enerji kullanımı, ağaçlandırma ve fosil yakıtların azaltılması bu süreci destekler. Bu sayede ışıma ile tutulan enerji azalır ve küresel ısınma yavaşlatılabilir.
ç) Soru: Metinde geçen kavram ve olaylar arasındaki ilişkiyi kullanarak bir kavram haritası oluşturunuz.
Kısa Cevap: Kavramlar: Güneş → Işıma → Yeryüzü → Sera gazları → Isı tutulması → Küresel ısınma
Detaylı Cevap: Kavram haritası şu şekilde kurulabilir:
- Güneş → (Işıma) → Yeryüzü
- Yeryüzü → (Isı yayar) → Atmosfer
- Sera gazları → (Isıyı tutar) → Sera etkisi
- Sera etkisi artışı → Küresel ısınma
Bu yapı, ısı aktarım yolları ile küresel ısınma arasındaki ilişkiyi açık şekilde gösterir.