9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 224 Cevapları (MEB Yayınları)
6. Alıştırma Cevapları
Soru: Ekim, kasım aylarında hava soğumaya başlarken deniz suyu hâlâ yaz mevsimindeki kadar sıcaktır. Bu durumu ısı sığası kavramından yararlanarak açıklayınız.
Kısa Cevap: Deniz suyunun ısı sığası büyük olduğu için geç soğur.
Detaylı Cevap: Deniz suyunun öz ısısı ve ısı sığası havaya göre daha büyüktür. Bu nedenle deniz, yaz boyunca aldığı ısıyı uzun süre depolar ve sonbaharda yavaş yavaş geri verir. Hava ise daha düşük ısı sığasına sahip olduğu için daha hızlı soğur. Bu yüzden hava soğusa bile deniz suyu uzun süre sıcak kalır.
1. Çalışma Yaprağı Cevapları
I. Deney Düzeneği
Soru: Buna göre öğrenciler, bu deneyde hangi iki kavram arasında ilişki kurmayı planlamıştır?
Kısa Cevap: Kütle – sıcaklık değişimi
Detaylı Cevap: Bu deneyde aynı ortamda farklı kütlelerde sıvılar kullanılmıştır. Amaç, kütle arttıkça sıcaklık değişiminin nasıl etkilendiğini incelemektir. Bu nedenle kütle ile sıcaklık değişimi (ısı sığası) arasındaki ilişki araştırılmıştır.
II. Deney Düzeneği
Soru: Buna göre öğrenciler, bu deneyde hangi iki kavram arasında ilişki kurmayı planlamıştır?
Kısa Cevap: Öz ısı – sıcaklık değişimi
Detaylı Cevap: Bu deneyde eşit kütlede ancak farklı cins maddeler (su ve zeytinyağı) kullanılmıştır. Amaç, maddelerin öz ısılarının sıcaklık değişimine etkisini incelemektir. Bu nedenle öz ısı ile sıcaklık değişimi arasındaki ilişki araştırılmıştır.
III. Deney Düzeneği
Soru: Buna göre öğrenciler, bu deneyde hangi iki kavram arasında ilişki kurmayı planlamıştır?
Kısa Cevap: Isı – sıcaklık değişimi
Detaylı Cevap: Bu deneyde aynı madde ve eşit kütle kullanılmış ancak verilen ısı miktarı farklıdır. Amaç, verilen ısı arttıkça sıcaklık değişiminin nasıl değiştiğini incelemektir. Bu nedenle ısı ile sıcaklık değişimi arasındaki ilişki araştırılmıştır.
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 225 Cevapları (MEB Yayınları)
2. Soru: Buna göre öğrenciler, bu deneyde hangi iki kavram arasında ilişki kurmayı planlamıştır?
Kısa Cevap: Isı – sıcaklık değişimi
Detaylı Cevap: Deneyde maddelere belirli miktarda ısı verilerek sıcaklıklarının nasıl değiştiği ölçülmektedir. Bu nedenle araştırılan ilişki ısı ile sıcaklık değişimi arasındaki ilişkidir.
Soru: 10. ve 20. dakikalardaki sıcaklıkları hesaplayınız.
Kısa Cevap: Etil alkol: 35°C – 50°C
Süt: 25°C – 30°C
Detaylı Cevap: Verilen bağıntı: Q = m × c × ΔT
Isıtıcı her dakika 18 cal ısı verdiğine göre:
- 10 dakikada → Q = 180 cal
- 20 dakikada → Q = 360 cal
Etil alkol (c = 0,6 cal/g°C, m = 20 g):
ΔT = Q / (m × c)
- 10 dk: 180 / (20×0,6) = 15°C → 20 + 15 = 35°C
- 20 dk: 360 / (20×0,6) = 30°C → 20 + 30 = 50°C
Süt (c = 0,9 cal/g°C, m = 40 g):
- 10 dk: 180 / (40×0,9) = 5°C → 20 + 5 = 25°C
- 20 dk: 360 / (40×0,9) = 10°C → 20 + 10 = 30°C
3-a Soru: Taş fırınların yapımında metal yerine ateş tuğlalarının kullanılmasının sebebi nedir?
Kısa Cevap: Ateş tuğlasının ısı sığası büyüktür.
Detaylı Cevap: Ateş tuğlaları, yüksek öz ısı ve ısı sığasına sahiptir. Bu sayede aldığı ısıyı uzun süre depolar ve yavaşça ortama verir. Metaller ise hızlı ısınıp hızlı soğur. Bu nedenle fırınlarda ısıyı uzun süre korumak için ateş tuğlası tercih edilir.
3-b Soru: Sıcak su torbaları veya soğuk jel torbalarında kullanılan maddelerin öz ısılarının nasıl olması istenir?
Kısa Cevap: Öz ısılarının büyük olması istenir.
Detaylı Cevap: Bu tür torbalarda kullanılan maddelerin öz ısısı büyük olmalıdır. Çünkü bu maddeler aldıkları veya verdikleri ısıyı uzun süre koruyarak etkilerini daha uzun süre devam ettirir. Böylece sıcaklık değişimi yavaş olur ve kullanım süresi artar.