9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 260-261-262-263 Cevapları (MEB Yayınları)
Okuma Sırası Cevapları
Soru: Parasız Yatılı adlı metni eleştirel okuma yöntemiyle okuyunuz. Metni okurken konuyu olumlu ve olumsuz yanlarıyla ve tarafsız bir bakış açısıyla değerlendiriniz. Duygu, düşünce ve olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurarak kendi doğrularınızı bulunuz.
Kısa Cevap: Metin, yoksulluk ve umut teması üzerinden güçlü bir duygusal etki oluşturur; olaylar neden-sonuç ilişkisiyle verilmiştir.
Parasız Yatılı metni, yoksul bir anne ile kızının yaşam mücadelesini anlatır.
Eleştirel okuma yapıldığında:
Olumlu yönleri:
- Yazarın gözlem gücü ve gerçekçi anlatımı çok güçlüdür.
- Duygular doğal ve etkileyici şekilde aktarılmıştır.
- Küçük ayrıntılarla büyük anlamlar verilmiştir.
Olumsuz yönleri:
- Yoğun duygusallık bazı yerlerde okuyucuyu fazlasıyla etkileyebilir.
- Hikâyede geçen olaylar üzücü ve ağır bir atmosfer oluşturur.
Neden-sonuç ilişkisi:
- Yoksulluk → annenin çalışmak zorunda kalması
- Annenin çalışması → çocuğun yalnız kalması
- Bu durum → çocuğun iç dünyasında korku ve hüzün oluşturur
Bu yönleriyle metin, okuyucuya toplumsal gerçekleri sorgulatan güçlü bir anlatım sunar.
Okuma Sonrası – Söz Varlığımız
Soru 1a: Aşağıdaki tabloda verilen kelimelerin eş anlamlarını yazınız.
- hadise → olay
- idrak → anlama
- imtihan → sınav
- mana → anlam
- mesut → mutlu
- objektif → yansız
- subjektif → öznel
- tasvir → betimleme
- tesir → etki
- vaka → olay
Soru 1b: En kısa sürede ve en doğru şekilde bitiren takımı tebrik ediniz.
Cevap: Çalışmayı başarılı şekilde tamamlayan grup tebrik edilir.
Soru 2: Aşağıdaki tabloda verilen kelimelerin metindeki anlamlarını belirleyiniz.
Soru 3: Metinde anlamını bilmediğiniz kelimeleri tespit edip paylaşınız.
Cevap: Metinde geçen bilinmeyen kelimeler araştırılarak anlamları öğrenilir ve paylaşılır.
| Kelimenin Geçtiği Cümle | Kelime | Sözlük Anlamı |
|---|---|---|
| Isınmak için mangal yakması, ateşi ihtiyatlı ve tasarruflu olarak kullanması lazımdır. | İhtiyatlı | Herhangi bir konuda ileri düşünerek ölçülü davranan, sakınan |
| İlk parayla bir çeki kömür alacağım. | Çeki | Odun, kireç vb. ağır ve kaba şeyleri tartmakta kullanılan, 225,978 kilogram olan ağırlık ölçü birimi. |
| Yazar, bu arada çağrışım yolu ile kız çocuğunun okuldaki hayatına da telmihte bulunuyor. | Telmih | Anlatılmak istenen şeyi söz arasında imalı olarak belli etme, açıkça söylememe. |
| Yaşantıların somut ayrıntılarla verilmesi ve eşyanın duygu, mana ve hatıra telkin edici bir şekilde kullanılması. | Telkin | Bir duyguyu, bir düşünceyi aşılama. |
| Hikâyede vak’a basit, konu basmakalıp olmakla beraber, anlatış tarzı yenidir. | Basmakalıp | Özgünlüğü olmayan, değişiklik göstermeyen; olay |
| Hikâyede asıl tesirli olan annenin, bütün ruh hâllerini aksettiren konuşma tonudur. | Tesir | Yansıtma, etki |