9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 231
Bu sayfada doğrudan cevaplanması gereken bir soru bulunmamaktadır.
Sayfa, roman türünün ortaya çıkışı ve Türk edebiyatındaki gelişimi hakkında bilgilendirici (Öğrenelim) içeriği ile okuma metni sunmaktadır.
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları (MEB Yayınları) – Sayfa 232
Ders İçi Çalışma – Soru ve Cevaplar
Soru – a) Çalıkuşu adlı romandan alınan I, II ve III numaralı bölümleri okuyunuz.
Cevap: Bu bölüm okuma etkinliğidir, öğrencinin metinleri dikkatle okuması amaçlanmaktadır.
Soru – b) Bu bölümlerdeki cümle yapılarını ve yazarın anlatım tarzında görülen özellikleri aşağıdaki tabloya işaretleyiniz.
- Virgül ve noktalı virgüllerle bağlanan uzun cümleler kullanılmıştır: I ve II
- İsimleri niteleyen, fiilleri belirten sözcükler kullanılmıştır: I ve II
- Anlatım, okurda merak uyandıracak şekilde ilerlemektedir: I, II ve III
- Anlamı bilinmeyen sözcükler okumayı ve anlamayı etkilemektedir: II
- Uzun cümlelerin yanında kısa cümleler de kullanılmıştır: I ve III
- Cümlelerde anlama katkı sağlamayan sözcükler kullanılmamıştır: I, II ve III
- Anlatımda karşılıklı konuşmalardan yararlanılmıştır: III
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 233
Soru c) Çalıkuşu adlı romanın en beğendiğiniz bölümünü betimleyici ya da açıklayıcı bir paragraf olarak yazınız.
Cevap: Munise’nin evden kaçtığı ve soğuk bir gecede donma tehlikesi geçirdiği bölüm, romanın en etkileyici sahnelerinden biridir. Feride’nin gece yarısı duyduğu belirsiz sesle birlikte yaşadığı korku, merak ve endişe ayrıntılı betimlemelerle verilir. Sesin kaynağını bulma çabası sırasında Feride’nin iç dünyası, sorumluluk duygusu ve Munise’ye olan bağlılığı açıkça görülür. Bu bölüm, Feride’nin merhametli ve koruyucu yönünü güçlü biçimde yansıtır.
Soru 2) İkinci ve üçüncü temada okuduğunuz Forsa ve Eskici adlı hikâyelerle bu temada okuduğunuz Çalıkuşu adlı romanı dil ve anlatım özelliklerine göre karşılaştırınız.
Cevap: Forsa ve Eskici hikâyeleri sade, açık ve kısa cümlelerle yazılmıştır. Olaylar hızlı ilerler ve anlatım daha doğrudandır. Çalıkuşu ise roman türünde olduğu için uzun betimlemelere, iç konuşmalara ve ayrıntılı karakter çözümlemelerine yer verir. Forsa tarihî bir olay etrafında şekillenirken, Eskici dil sevgisi ve memleket özleğini işler. Çalıkuşu, bireysel ve toplumsal sorunları derinlemesine ele almasıyla diğer iki eserden ayrılır.
Soru 3) Sizce bir metinde üslup özellikleri belirlenirken nelere dikkat edilmelidir? Yazınız.
Cevap: Bir metnin üslubu belirlenirken kelime seçimi, cümle yapısı ve anlatım biçimi dikkate alınmalıdır. Yazarın sade mi yoksa süslü bir dil mi kullandığı, betimleme ve iç çözümlemelere ne ölçüde yer verdiği önemlidir. Ayrıca anlatıcı türü, bakış açısı, kullanılan anlatım teknikleri ve metnin akıcılığı da üslubu belirleyen temel unsurlar arasındadır.
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 234
Soru 4) Üslup hakkında yazdığınız paragrafı bir arkadaşınızla eşleşerek birbirinizle paylaşınız. Arkadaşınızla ulaştığınız ortak sonuçları yazınız.
Cevap: Arkadaşımla yaptığımız değerlendirme sonucunda, üslubun belirlenmesinde kelime seçimi, cümle yapısı ve anlatım biçiminin temel ölçütler olduğu konusunda ortak görüşe vardık. Ayrıca yazarın bakış açısı, anlatıcının tutumu ve metnin akıcılığının da üslubu belirleyen önemli unsurlar olduğu sonucuna ulaştık.