9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 25-26-27-28-29-30 Cevapları MEB Yayınları
9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 25-30 cevapları, farklı düşünme edimlerini tanımaya ve bunları günlük hayatta karşılaşılan durumlarda kullanmaya yönelik hazırlanmıştır. Bu sayfalarda teorik düşünme, pratik düşünme, problem çözme, karar verme, eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme konuları ele alınmaktadır. Sorgulama, etkinlik, uygulama ve araştırma bölümlerinin cevapları öğrencilerin seçenekleri karşılaştırmasına, gerekçeli kararlar vermesine ve özgün çözümler geliştirmesine yardımcı olacak şekilde açıklanmıştır.
9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları
Sorgulama
Soru 1: Böyle bir problemi çözmeye çalışırken hangi düşünme türünü kullanırsınız? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Bu problemi çözerken ağırlıklı olarak pratik düşünme kullanırım. Karavanın lastiklerindeki havayı güvenli ölçüde azaltarak yüksekliğini düşürmeyi ve tünelden geçtikten sonra lastikleri yeniden uygun basınca getirmeyi düşünebilirim.
Detaylı Cevap: Problem, belirli ve somut bir durumun kısa sürede çözülmesini gerektirmektedir. Bu nedenle kavramlar arasındaki ilişkileri açıklamaya yönelik teorik düşünmeden çok, doğrudan uygulanabilecek bir çözüm geliştirmeye dayanan pratik düşünme kullanılmalıdır. Karavanın lastiklerinin havasını kontrollü biçimde azaltmak, karavanın birkaç santimetre alçalmasını sağlayabilir. Tünelden geçildikten sonra lastikler yeniden güvenli basınca getirilmelidir. Çözüm geliştirirken aracın zarar görmemesi ve yol güvenliğinin korunması da dikkate alınmalıdır.
Soru 2: Kullandığınız düşünme türünün ayırt edici nitelikleri nelerdir?
Kısa Cevap: Pratik düşünme; somut bir soruna yönelme, uygulanabilir çözüm geliştirme, mevcut imkânlardan yararlanma ve kısa sürede sonuç alma özelliklerine sahiptir.
Detaylı Cevap: Pratik düşünme, teorik açıklamalardan çok karşılaşılan sorunu çözmeye odaklanır. Kişi elindeki araçları, zamanını ve çevre koşullarını değerlendirerek uygulanabilir bir yol belirler. Üretilen çözümün yalnızca düşüncede kalmaması, gerçek yaşamda denenebilmesi gerekir. Karavan örneğinde lastik basıncının azaltılması, soruna doğrudan müdahale eden ve sonucu gözlemlenebilen pratik bir çözümdür.
9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 26-27 Cevapları
Sorgulama
Soru: Malazgirt Meydan Muharebesi’nde Alp Arslan’ın uygulamalarını teorik ve pratik düşünme edimleri açısından değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Alp Arslan’ın düşmanın durumunu ve savaş alanının özelliklerini incelemesi teorik düşünme, elde ettiği bilgileri hilal taktiği ve arazi kullanımıyla uygulaması ise pratik düşünme örneğidir.
Detaylı Cevap: Alp Arslan savaş öncesinde düşmanın hareketlerini, coğrafi koşulları ve kendi ordusunun imkânlarını incelemiştir. Bu incelemeler bilgi toplama, bağlantı kurma ve sonuçları öngörmeye dayandığı için teorik düşünmeyle ilişkilidir. Elde ettiği bilgileri kullanarak düşmanı çevrelemeyi amaçlayan hilal taktiğini uygulaması ise pratik düşünmedir. Bu örnekte teorik bilgi ile uygulamaya dönük çözüm birlikte kullanılmıştır.
Soru: İstanbul’un fethi sırasında Fatih Sultan Mehmet’in uygulamalarını teorik ve pratik düşünme edimleri açısından değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Fatih Sultan Mehmet’in şehrin savunma yapısını ve coğrafi özelliklerini incelemesi teorik, gemileri karadan yürütmesi ve büyük toplar yaptırması pratik düşünme örneğidir.
Detaylı Cevap: Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’un surlarını, Haliç’in korunma biçimini ve kuşatmanın karşılaşabileceği engelleri ayrıntılı şekilde değerlendirmiştir. Bu değerlendirme, bilgiler arasında ilişki kurmaya ve muhtemel sonuçları öngörmeye dayanan teorik düşünmedir. Gemilerin karadan Haliç’e indirilmesi, büyük topların kullanılması ve kuşatma hattının genişletilmesi ise düşüncelerin uygulamaya geçirilmesidir. Böylece teorik planlama, özgün ve uygulanabilir çözümlerle tamamlanmıştır.
Soru: Mustafa Kemal Atatürk’ün toplumsal reformlarını teorik ve pratik düşünme edimleri açısından değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Halkçılık, eşitlik ve toplumsal refah düşüncelerinin oluşturulması teorik, bu ilkeleri gerçekleştiren reformların uygulanması ise pratik düşünmedir.
Detaylı Cevap: Atatürk, çağdaş bir toplum oluşturmak için halkın yönetime katılması, eğitimde eşitlik ve toplumsal refah gibi temel ilkeler geliştirmiştir. Bu ilkelerin anlamını, amaçlarını ve toplum üzerindeki etkilerini belirlemek teorik düşünmeyle ilişkilidir. Eğitim, hukuk ve yönetim alanlarında yapılan düzenlemeler ise bu düşüncelerin günlük ve toplumsal yaşamda uygulanmasını sağlamıştır. Bu nedenle Atatürk’ün çalışmaları teorik düşünce ile pratik uygulamanın birlikte kullanılmasına örnektir.
Soru: Mübeccel Belik Kıray’ın “tampon kurum” kavramını teorik ve pratik düşünme edimleri açısından değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Kıray’ın toplumsal değişimi açıklamak amacıyla “tampon kurum” kavramını geliştirmesi ağırlıklı olarak teorik düşünme örneğidir.
Detaylı Cevap: Mübeccel Belik Kıray, toplumdaki değişimleri inceleyerek yeni ve eski toplumsal yapılar arasında denge sağlayan kurumları açıklamaya çalışmıştır. Gözlemlediği olayları sınıflandırması, neden-sonuç ilişkileri kurması ve bunları bir kavramla açıklaması teorik düşünmenin özelliklerini taşımaktadır. Oluşturduğu kavram, toplumsal olayların anlaşılmasına ve uygulamaya yönelik çalışmaların planlanmasına da katkı sağlayabilir. Ancak örnekte öne çıkan düşünme biçimi kavram geliştirmeye ve açıklama yapmaya dayanan teorik düşünmedir.
Soru: Teorik ve pratik düşünmeye günlük yaşamınızdan örnekler veriniz. Bu iki düşünme ediminin insan yaşamı için önemini değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Bir bitkinin neden gelişmediğini araştırmak teorik, toprağını değiştirmek ve sulama düzeni oluşturmak ise pratik düşünme örneğidir. Teorik düşünme sorunların nedenlerini anlamamızı, pratik düşünme ise öğrendiklerimizi uygulayarak çözüm üretmemizi sağlar.
Detaylı Cevap: Evde yetiştirdiğim bir bitkinin yapraklarının neden sarardığını anlamak için ışık, su ve toprak koşullarını incelemem teorik düşünmedir. Edindiğim bilgiler doğrultusunda bitkiyi daha aydınlık bir yere taşımam, toprağını değiştirmem veya sulama zamanını düzenlemem ise pratik düşünmedir. Teorik düşünme olayları anlamayı, açıklamayı ve muhtemel sonuçları öngörmeyi sağlar. Pratik düşünme ise bu bilgileri günlük yaşamda kullanılabilir çözümlere dönüştürür.
Etkinlik
Soru: Çiftçiyle ilgili senaryoyu teorik ve pratik düşünme yöntemlerinden yararlanarak devam ettiriniz.
Kısa Cevap: Çiftçi önce düşük verimin nedenlerini araştırır, ardından edindiği bilgilere göre sulama, gübreleme ve zararlılarla mücadele yöntemlerini değiştirir.
Detaylı Cevap: Çiftçi, ürünlerin beklediği kadar gelişmediğini gördüğünde toprağın yapısını, hava koşullarını, sulama miktarını ve zararlıların etkisini araştırmıştır. Toprak analizi yaptırarak bitkilerin ihtiyaç duyduğu besin maddelerini belirlemiş, bölgenin yağış ve sıcaklık verilerini incelemiştir. Bu çalışmalar teorik düşünme aşamasını oluşturmuştur.
Elde ettiği sonuçlara göre damla sulama sistemine geçmiş, gübre miktarını yeniden düzenlemiş ve çevreye daha az zarar veren mücadele yöntemleri uygulamıştır. Bu uygulamalar ise pratik düşünme örneğidir. Bir sonraki hasatta ürün miktarını ölçerek önceki sonuçlarla karşılaştırmış ve planının etkili olup olmadığını değerlendirmiştir.
Teorik yaklaşımın güçlü yönü, sorunun nedenlerini ayrıntılı biçimde açıklamasıdır; zayıf yönü ise tek başına uygulama sonucu sağlamamasıdır. Pratik yaklaşımın güçlü yönü, doğrudan çözüm üretmesidir; zayıf yönü ise yeterli bilgiye dayanmadan kullanıldığında yanlış sonuçlara yol açabilmesidir.
9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 28 Cevapları
Sorgulama
Soru 1: Sahra, karşısına çıkan bu problemi nasıl aşabilir?
Kısa Cevap: Sahra, internet dışında ders kitabı, ansiklopedi, kütüphane, daha önce indirilmiş kaynaklar ve öğretmen notları gibi alternatiflerden yararlanabilir.
Detaylı Cevap: Sahra öncelikle projenin tamamlanması için gereken bilgileri belirlemelidir. İnternet kesintisinin kısa sürede sona erip ermeyeceğini araştırdıktan sonra yalnızca bağlantının gelmesini beklememelidir. Ders kitabından, basılı kaynaklardan, kütüphaneden, arkadaşlarının notlarından veya daha önce indirdiği belgelerden yararlanabilir. Gerekirse telefonunun mobil bağlantısını kontrollü biçimde kullanabilir ya da öğretmeninden kaynak önerisi isteyebilir. Topladığı bilgileri düzenleyerek çalışma planı oluşturması, zamanı etkili kullanmasını ve projeyi tamamlamasını sağlar.
Soru 2: Günlük yaşamınızda bir problemle karşılaştığınızda nasıl davranırsınız?
Kısa Cevap: Önce problemi tanımlar, nedenlerini araştırır, olası çözüm yollarını karşılaştırır ve en uygun olanını uygulayarak sonucu değerlendiririm.
Detaylı Cevap: Bir problemle karşılaştığımda acele karar vermeden sorunun tam olarak ne olduğunu anlamaya çalışırım. Elimdeki bilgileri toplar, problemin nedenlerini ve doğurabileceği sonuçları belirlerim. Daha sonra farklı çözüm seçenekleri geliştirerek bunların yararlarını, zararlarını ve uygulanabilirliğini karşılaştırırım. En uygun çözümü denedikten sonra işe yarayıp yaramadığını kontrol ederim. Sonuç yeterli değilse planımı değiştirerek başka bir çözüm uygularım.
Soru 3: Problem çözme becerisine sahip olmak günlük yaşamda neden önemlidir? Tartışınız.
Kısa Cevap: Problem çözme becerisi, insanların zorluklar karşısında etkili karar vermelerini, kaynaklarını doğru kullanmalarını ve yeni çözümler üretmelerini sağlar.
Detaylı Cevap: Günlük yaşamda eğitim, aile, ulaşım, iletişim ve zaman yönetimi gibi birçok alanda problemlerle karşılaşabiliriz. Problem çözme becerisi, olayları farklı yönleriyle değerlendirerek uygun çözümü seçmemize yardımcı olur. Bu beceriye sahip kişiler zorluklar karşısında hemen vazgeçmez, seçenek geliştirir ve davranışlarının sonuçlarını düşünür. Problem çözme aynı zamanda öz güveni, bağımsız düşünmeyi, karar vermeyi ve değişen koşullara uyum sağlamayı güçlendirir.
9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları
Eleştirel Düşünme ve Yaratıcı Düşünme
Kısa Cevap: Sayfa 29’da öğrencinin yazılı olarak cevaplaması gereken doğrudan bir soru bulunmamaktadır.
Detaylı Cevap: Bu sayfada eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünmenin özellikleri açıklanmaktadır. Eleştirel düşünme; bilgileri sorgulamayı, kanıtları incelemeyi, farklı görüşleri karşılaştırmayı ve gerekçeli sonuçlara ulaşmayı kapsar. Yaratıcı düşünme ise mevcut bilgiler arasında yeni bağlantılar kurmayı, alışılmış yöntemlerin dışına çıkmayı ve özgün fikirler geliştirmeyi sağlar. Her iki düşünme biçimi de problem çözme, karar verme ve değişen koşullara uyum sağlama bakımından önemlidir.
9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları
Uygulama
Soru: Aklınıza gelen pembe ve yenilebilir nesneleri bir dakika içinde söyleyiniz.
Kısa Cevap: Pembe greyfurt, karpuz, çilekli dondurma, frambuazlı pasta, pembe lokum, pamuk şeker, pembe makaron, çilekli yoğurt ve ejder meyvesi örnek verilebilir.
Detaylı Cevap: Bu soruda tek bir doğru cevap bulunmamaktadır. Amaç, öğrencinin belirli iki özelliği bir arada taşıyan mümkün olduğunca fazla nesne düşünmesini sağlamaktır. Pembe renkli ve yenilebilir nesneler arasında pembe greyfurt, karpuzun iç bölümü, pembe lokum, çilekli dondurma, frambuazlı pasta, pamuk şeker ve pembe makaron sayılabilir. Soruyu cevaplandırırken hızlı çağrışım kurma ve çok sayıda alternatif üretme becerisi kullanılır.
Soru: Kaktüs, arkadaş ve ajan kelimelerinin tümüyle ilişkilendirilebilecek bir kelime söyleyiniz.
Kısa Cevap: Koruma kelimesi bu üç kavramla ilişkilendirilebilir.
Detaylı Cevap: Kaktüs, dikenleri sayesinde kendisini dış etkenlerden korur. İyi bir arkadaş, gerektiğinde arkadaşını destekler ve korur. Bir ajan da görev yaptığı ülkenin veya kurumun güvenliğini korumaya çalışır. Birbirinden farklı üç kavram arasında ortak ilişki kurulması yaratıcı düşünmeye örnektir.
Soru: Bir bıçak, kesme dışında kaç farklı işe yarar? Tartışınız.
Kısa Cevap: Bıçak güvenli koşullarda bir malzemeyi kazımak, yiyecek üzerine ürün sürmek, ölçü veya çizgi belirlemek, küçük bir kapağı kaldırmak ve kâğıt ağırlığı olarak kullanmak gibi farklı işlerde kullanılabilir.
Detaylı Cevap: Bir nesnenin alışılmış kullanımının dışında farklı işlevler düşünmek yaratıcı düşünmenin göstergesidir. Bıçağın düz kısmı yiyecek üzerine tereyağı veya krema sürmek, yüzeydeki bir kalıntıyı kazımak ya da bir çizginin yerini belirlemek amacıyla kullanılabilir. Ağır bir bıçak kapalı durumdayken kâğıtların uçmasını engellemek için ağırlık işlevi görebilir. Ancak geliştirilen bütün kullanım biçimlerinde güvenlik kurallarına dikkat edilmeli ve bıçak yalnızca uygun koşullarda kullanılmalıdır.
Soru: Oturduğunuz sırayı daha konforlu hâle getirebilecek bir fikir geliştiriniz.
Kısa Cevap: Sıraya ayarlanabilir sırt desteği, yumuşak oturma minderi, ayak koyma bölümü ve kitapları düzenleyen yan cep eklenebilir.
Detaylı Cevap: Sıranın arka bölümüne öğrencinin boyuna göre ayarlanabilen destekli bir minder yerleştirilebilir. Masa yüksekliğinin ayarlanabilmesi, öğrencinin eğilmeden çalışmasını sağlar. Alt bölüme ayak desteği, yan tarafa ise kitap ve kalemlerin konulabileceği küçük bir düzenleyici eklenebilir. Böyle bir tasarım öğrencinin daha rahat oturmasını, dikkatini toplamasını ve sağlıklı bir duruş geliştirmesini destekler.
Soru: Önceki adımda verilen sorulardan hangilerini yaratıcı düşünme süreciyle cevapladınız? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Soruların tamamında yaratıcı düşünmeden yararlandım; özellikle kelimeler arasında ilişki kurma, bir nesneye yeni işlevler bulma ve sırayı yeniden tasarlama soruları yaratıcı düşünmeyi gerektirdi.
Detaylı Cevap: Pembe ve yenilebilir nesneler bulurken kısa sürede çok sayıda seçenek üretmeye çalıştım. Kaktüs, arkadaş ve ajan arasında ilişki kurarken birbirinden farklı kavramların ortak yönlerini düşündüm. Bıçağın alışılmış kullanımından farklı işlevlerini belirlerken nesneye yeni bir bakış açısıyla yaklaştım. Sırayı daha konforlu hâle getirmek için de mevcut tasarımın eksiklerini belirleyerek özgün çözümler geliştirdim. Bu çalışmaların tamamında esneklik, özgünlük, çağrışım kurma ve alternatif üretme becerileri kullanılmıştır.
Soru: Günlük yaşamda yaratıcı düşünmenin neden önemli olduğunu kendi yaşamınızdan örneklendirerek tartışınız.
Kısa Cevap: Yaratıcı düşünme, sınırlı imkânlarla yeni çözümler geliştirmemizi ve karşılaştığımız sorunlara farklı açılardan yaklaşmamızı sağlar.
Detaylı Cevap: Çalışma masamda kalem ve küçük araçları koyacak yeterli alan bulunmadığında kullanılmayan karton kutulardan bölmeli bir düzenleyici yaptım. Böylece yeni bir ürün satın almadan elimdeki malzemeleri değerlendirerek sorunu çözdüm. Bu örnekte mevcut nesneye alışılmış işlevinden farklı bir kullanım kazandırdım. Yaratıcı düşünme günlük yaşamda zamandan ve kaynaklardan tasarruf etmeyi, özgün fikirler üretmeyi ve değişen koşullara uyum sağlamayı kolaylaştırır.
Araştırma
Soru: Güncel yaşamdan teorik-pratik düşünme ve üst düzey düşünmeye örnekler bulunuz.
Kısa Cevap: Su israfının nedenlerini araştırıp arızalı musluğu onarmak teorik-pratik düşünmeye; internette görülen bir haberin kaynaklarını karşılaştırarak doğru olup olmadığına karar vermek ise üst düzey düşünmeye örnektir.
Detaylı Cevap: Evde su tüketiminin neden yükseldiğini faturaları ve günlük kullanım alışkanlıklarını inceleyerek belirlemek teorik düşünmedir. Su kaçıran musluğu değiştirmek veya kullanım süresini azaltmak ise pratik düşünmedir. Sosyal medyada karşılaşılan bir haberin kaynağını araştırmak, farklı yayınlarla karşılaştırmak, kanıtları değerlendirmek ve paylaşmaya karar vermek eleştirel düşünme örneğidir. Yoğun trafikte alternatif yolları değerlendirerek zaman, mesafe ve güvenlik bakımından en uygun güzergâhı seçmek de problem çözme ve karar verme becerilerini gerektiren üst düzey bir düşünme etkinliğidir.