8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı MEB konu-soru dağılım tablosundaki Senaryo 3 esas alınarak hazırlandı. Kader İnancı ünitesini kapsayan 6 açık uçlu soru; öğrencilerin insanın iradesi ve sorumluluğu arasındaki ilişkiyi açıklama, kaderle ilgili kavramları yorumlama ve Ayetelkürsi'nin mesajlarını anlama becerilerini ölçmeye yöneliktir.
İçindekiler
8. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Konuları ve Soru Dağılımı
Ünite: Kader İnancı
DKAB.8.1.2. İnsanın ilmi, iradesi, sorumluluğu ile kader arasında ilişki kurar – 2 soru.
DKAB.8.1.3. Kaza ve kaderle ilgili kavramları analiz eder – 2 soru.
DKAB.8.1.4. Toplumda kader ve kazayla ilgili yaygın yanlış anlayışları sorgular – 1 soru.
DKAB.8.1.6. Ayetelkürsi'yi okur, anlamını söyler – 1 soru.
Toplam: 6 açık uçlu soru – 100 puan.
8. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Örnek Soruları ve Cevapları
Soru 1 – İnsanın İradesi ve Sorumluluğu (15 Puan)
Ayşe, matematik sınavından yüksek not almak için bir hafta boyunca düzenli çalışmıştır. Mehmet ise sınava hiç hazırlanmamış ve düşük not aldığında "Benim kaderimde başarısız olmak varmış." demiştir.
Soru: Ayşe ve Mehmet'in davranışlarını insanın iradesi ve sorumluluğu açısından karşılaştırınız.
Kısa Cevap: İnsan, kendi iradesiyle yaptığı tercihlerden sorumludur. Ayşe sorumluluğunu yerine getirmiş, Mehmet ise çalışmamayı tercih etmiştir.
Açıklama: İnsan aklı ve özgür iradesi sayesinde seçim yapabilir. Başarılı olmak için çalışmak kişinin sorumluluğundadır. Çaba göstermeden başarısızlığı kadere bağlamak doğru değildir.
Soru 2 – Küllî ve Cüzî İrade (15 Puan)
İnsan doğacağı yeri ve ailesini seçemez. Ancak günlük hayatında ders çalışmak, arkadaşlarına yardım etmek veya başkalarına zarar vermek gibi davranışlar arasında seçim yapabilir.
Soru: Verilen örneklerden hareketle küllî irade ve cüzî irade kavramlarını açıklayınız. Her birine birer örnek veriniz.
Kısa Cevap: Küllî irade, Allah'ın sınırsız iradesidir. Cüzî irade, insanın sınırlı seçme gücüdür.
Açıklama: İnsanın doğacağı yeri seçememesi onun iradesi dışında gerçekleşen bir durumdur ve küllî iradeyle ilişkilendirilir. Ders çalışmayı veya yardım etmeyi seçmesi ise cüzî iradeye örnektir.
Soru 3 – Tevekkül Kavramı (20 Puan)
Bir çiftçi, tarlasını sürmüş, tohumlarını ekmiş, zamanında sulama yapmış ve ürününü zararlılardan korumak için gerekli önlemleri almıştır. Daha sonra ürününün bereketli olması için Allah'a dua etmiştir.
Soru: Çiftçinin bu davranışını tevekkül kavramıyla ilişkilendirerek açıklayınız. Doğru tevekkül anlayışının iki özelliğini yazınız.
Kısa Cevap: Tevekkül, kişinin üzerine düşen görevleri yerine getirdikten sonra Allah'a güvenmesidir. Çalışmak ve gerekli tedbirleri almak doğru tevekkülün özellikleridir.
Açıklama: Çiftçi önce çalışmış ve gerekli önlemleri almış, ardından Allah'a güvenmiştir. Doğru tevekkül anlayışı sorumluluktan kaçmayı değil, çalışmayı ve çaba göstermeyi gerektirir.
Soru 4 – Ecel ve Ömür Kavramları (15 Puan)
İslam inancına göre her canlının dünyada belirli bir yaşam süresi vardır. Bu süre doğumla başlar ve ölümle sona erer.
Soru: Metinden hareketle ömür ve ecel kavramlarını açıklayınız. Bu iki kavram arasındaki ilişkiyi belirtiniz.
Kısa Cevap: Ömür, canlının doğumundan ölümüne kadar geçen süredir. Ecel, bu sürenin sona erdiği vakittir.
Açıklama: Ömür yaşam süresini, ecel ise bu sürenin bittiği zamanı ifade eder. İslam inancında hayat ve ölüm Allah'ın takdiriyle ilişkilendirilir.
Soru 5 – Yanlış Kader Anlayışı (20 Puan)
Bir sürücü, trafik kurallarına uymadan ve hız sınırını aşarak araç kullanmıştır. Kaza yaptıktan sonra "Bu olay kaderimde varmış, benim hiçbir sorumluluğum yok." demiştir.
Soru: Sürücünün bu düşüncesini kader, irade ve sorumluluk açısından değerlendiriniz. Doğru yaklaşımın nasıl olması gerektiğini açıklayınız.
Kısa Cevap: Sürücünün kader anlayışı yanlıştır. İnsan kendi iradesiyle yaptığı tercihlerden ve ihmallerinden sorumludur.
Açıklama: Trafik kurallarına uymak ve gerekli önlemleri almak sürücünün sorumluluğudur. Tedbirsizliği kaderle açıklamak, insanın iradesini ve sorumluluğunu göz ardı eder.
Soru 6 – Ayetelkürsi'nin Anlamı (15 Puan)
Ayetelkürsi'de Allah'ın daima diri olduğu, uyumadığı, göklerde ve yerde bulunan her şeyin O'na ait olduğu ve bilgisinin bütün varlıkları kuşattığı bildirilmektedir.
Soru: Ayetelkürsi'de Allah'ın hangi üç özelliği vurgulanmaktadır? Yazınız.
Kısa Cevap: Allah daima diridir, her şeyi bilir ve bütün varlıkların sahibidir.
Açıklama: Ayetelkürsi'de Allah'ın birliği, sonsuz ilmi, kudreti ve bütün varlıkları koruyup gözetmesi anlatılır. Allah'ı uyuklama ve uyku tutmaz.
8. Sınıf Din Kültürü 1. Yazılı Cevap Anahtarı ve Puanlama
1. Soru (15 Puan): İrade kavramını doğru ilişkilendirme 5 puan, iki öğrencinin sorumluluklarını karşılaştırma 10 puan.
2. Soru (15 Puan): Küllî iradeyi açıklama ve örnek verme 7 puan, cüzî iradeyi açıklama ve örnek verme 8 puan.
3. Soru (20 Puan): Tevekkül kavramını açıklama 10 puan, çalışma ve tedbir alma özelliklerini belirtme 10 puan.
4. Soru (15 Puan): Ömür kavramını açıklama 5 puan, ecel kavramını açıklama 5 puan, aralarındaki ilişkiyi belirtme 5 puan.
5. Soru (20 Puan): Yanlış kader anlayışını belirleme 10 puan, doğru yaklaşımı sorumluluk açısından açıklama 10 puan.
6. Soru (15 Puan): Ayetelkürsi'de Allah'ın üç özelliğini doğru yazma, her biri 5 puan.
Toplam: 100 Puan
Öğrencilerin anlam bakımından doğru farklı cevapları da değerlendirmeye alınabilir.
8. Sınıf Din Kültürü 1. Yazılıya Nasıl Hazırlanılır?
Öğrencilerin Kader İnancı ünitesindeki temel kavramları öğrenmeleri önemlidir. Özellikle küllî irade, cüzî irade, tevekkül, ecel ve ömür kavramları günlük hayattan örneklerle tekrar edilmelidir.
Ayrıca yanlış kader anlayışlarını ayırt etmeye yönelik örnek olaylar çözülmeli ve Ayetelkürsi'nin anlamı tekrar edilmelidir.
Kaynak: Karabük Ölçme Değerlendirme Merkezi – 2026-2027 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Konu-Soru Dağılım Tabloları.
Editör Notu: Bu içerik MEB Senaryo 3 kazanımlarına göre özgün hazırlanmış örnek yazılıdır. Resmî sınav soruları değildir.