6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 158-159 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 3. Öğrenme Alanı Ortak Mirasımız bölümündeki İslamiyet'in Kabulüyle Türklerin Sosyal ve Kültürel Hayatlarında Meydana Gelen Değişimler konusunun performans ve değerlendirme çalışmalarını kapsamaktadır. 158. sayfadaki Hikâye Tasarlama performans görevi için öğrenci seviyesine uygun örnek hikâye ve 159. sayfadaki 12 maddelik eşleştirme etkinliği için açıklamalı cevaplar hazırlanmıştır.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 158-159 Cevapları MEB Yayınları
Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle dinî inançlar, mimari, sanat, yazı ve edebiyat alanlarında değişimler yaşanmıştır. Ancak Türkçenin konuşulması, hayvancılık, at yetiştiriciliği ve bazı geleneksel değerler varlığını sürdürmüştür. Bu etkinliklerde öğrenciler, geçmişte yaşayan bir kişinin gözünden tarihî değişimleri anlatmayı ve kültürel özellikleri sınıflandırmayı öğrenmektedir.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 158 Cevapları
Performans Görevi - Hikâye Tasarlama
Performans Görevinin Adı: Hikâye Tasarlama
Amacı: İslamiyet'in kabulüyle Türklerin sosyal ve kültürel hayatlarında meydana gelen değişimin sonuçlarını dönemin koşulları içinde açıklama.
Beceri: Tarihsel empati.
Süre: 2 ders saati.
Görev: Kendinizi İslamiyet öncesinden İslamiyet'in kabul edildiği döneme geçiş aşamasında yaşayan biri olarak hayal ediniz. Bu süreçte sosyal ve kültürel hayatınızda meydana gelen değişimlerle ilgili bir hikâye yazınız. Kısa Cevap: Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle ibadet biçimleri, bazı isimler, mimari yapılar ve eğitim faaliyetleri değişmiştir. Türkçe, hayvancılık, at yetiştiriciliği ve bazı gelenekler ise devam etmiştir. Bu değişimler bir Türk çocuğunun gözünden hikâyeleştirilebilir. Örnek Cevap: Aşağıdaki hikâye, tarihsel empatiye dayanan kurmaca bir örnektir. Öğrenci bu hikâyeden yararlanarak kendi metnini oluşturabilir.
Hikâyenin Planı
Hikâyenin Adı: Kaşgar'da Değişen Günler Hikâyenin Konusu: 10. yüzyılda Karahanlı ülkesinde yaşayan bir Türk ailesinin İslamiyet'in yayılmasıyla günlük hayatında meydana gelen değişimler. Hikâyenin Kahramanları: Ayça, babası Tarkan, annesi Umay ve tüccar Hasan. Hikâyede Değinilen Millî ve Manevi Değerler: Misafirperverlik, yardımlaşma, aile birliği, dürüstlük, adalet, hoşgörü, saygı ve kültürel mirasa bağlılık.
Örnek Hikâye - Kaşgar'da Değişen Günler
Benim adım Ayça. Onuncu yüzyılda Karahanlı ülkesinde, Kaşgar yakınlarında yaşayan bir Türk çocuğuyum. Babam Tarkan at yetiştirir, annem Umay ise rengârenk halılar dokurdu. Ailemiz geçimini hayvancılık ve ticaretten sağlardı.
Bir gün uzak şehirlerden gelen bir kervan obamızın yakınında konakladı. Babam, Türk töresine uygun olarak misafirleri çadırımıza davet etti. Kervandaki Hasan adlı tüccar bize farklı şehirlerden söz etti. Buhara ve Semerkant'ta yeni ibadet yerlerinin ve eğitim kurumlarının açıldığını anlattı.
Hasan'ın anlattıklarını dikkatle dinledim. İnsanların İslamiyet'i benimsemesiyle ibadet hayatlarında ve bazı günlük alışkanlıklarında değişimler yaşanıyordu. Bazı aileler çocuklarına yeni isimler veriyordu. Şehirlerde camiler yapılıyor, insanlar farklı yazı biçimlerini öğrenmeye başlıyordu.
Babam, "Bizim için dürüstlük, adalet ve misafirperverlik her zaman önemlidir." dedi. Hasan da bunların İslamiyet'te değer verilen davranışlar olduğunu anlattı. Böylece bazı eski değerlerin yeni inançla birlikte de sürdürülebileceğini fark ettim.
Aradan yıllar geçti. Çevremizde İslamiyet'i benimseyen ailelerin sayısı arttı. Ben de şehirdeki bir eğitim halkasında yeni bilgiler öğrenmeye başladım. Türkçe konuşmaya devam ediyorduk, fakat yazılı eserlerde ve günlük dilde yeni kelimelerle karşılaşıyorduk.
En çok dikkatimi çeken şey ise bütün geleneklerimizin ortadan kalkmamasıydı. Babam hâlâ at yetiştiriyor, annem halı dokuyor, ailemiz misafirlerine ikramda bulunuyordu. Bunun yanında yeni dinî uygulamalar, eğitim faaliyetleri ve mimari yapılar hayatımıza katılmıştı.
O günlerde şunu öğrendim: Toplumların kültürü zaman içinde değişebilir; ancak geçmişten gelen değerler yeni alışkanlıklarla birlikte yaşamaya devam edebilir.
Hikâyede Anlatılan Tarihî Değişimler
| Alan | Hikâyedeki Örnek |
|---|---|
| Dinî Hayat | İslamiyet'in benimsenmesiyle yeni ibadet uygulamalarının ortaya çıkması. |
| Eğitim | Şehirlerde eğitim faaliyetlerinin gelişmesi. |
| Mimari | Camilerin yapılması. |
| Dil ve Yazı | Türkçe devam ederken yeni kelimelerin ve yazı biçimlerinin kullanılması. |
| Ekonomi | Hayvancılık, dokumacılık ve ticaretin devam etmesi. |
| Değerler | Misafirperverlik, dürüstlük ve aile dayanışmasının sürmesi. |
Performans Görevi Notu: Öğrenciler hikâyelerini kendi cümleleriyle yeniden yazabilir. Önemli olan İslamiyet'in kabulünden önceki ve sonraki hayatı karşılaştırmak, dönemin koşullarını yansıtmak ve değişen özelliklerle devam eden özellikleri birlikte anlatmaktır.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 159 Cevapları
Değerlendirelim - Hayat Biçimi, Yazı, Dil ve Edebiyat, Sanat, Mimari
Soru: İslamiyet'in kabulüyle Türklerin sosyal ve kültürel hayatlarında meydana gelen değişim ile ilgili örnek cümleler verilmiştir. Verilen cümlelerle kutulardaki alanları eşleştiriniz. Cümlenin numarasını ilişkili olduğu alanın altındaki kutuya yazınız. Kısa Cevap: Hayat Biçimi: 2, 6, 7 — Yazı, Dil ve Edebiyat: 1, 4, 11 — Sanat: 5, 9, 10 — Mimari: 3, 8, 12.
Sayfa 159 - Doğru Eşleştirme Tablosu
| Alan | Yazılacak Numaralar |
|---|---|
| Hayat Biçimi | 2 - 6 - 7 |
| Yazı, Dil ve Edebiyat | 1 - 4 - 11 |
| Sanat | 5 - 9 - 10 |
| Mimari | 3 - 8 - 12 |
1. Hayat Biçimi - 2, 6 ve 7
2. Cümle: Konargöçer hayat devam etmiş ancak büyük şehirler kurulmaya başlanmıştır. 6. Cümle: Hayvancılık ve at biniciliği önemini korumuştur. 7. Cümle: Yöneticiler ve halk İslamî isim ve unvanlar kullanmaya başlamışlardır. Detaylı Cevap: Bu üç ifade günlük yaşam alışkanlıkları, geçim kaynakları ve toplumsal ilişkilerdeki değişimlerle ilgilidir. Konargöçer hayat ve hayvancılık devam ederken şehirleşme ve İslamî isimlerin kullanımı yaygınlaşmıştır. Bu nedenle doğru numaralar 2, 6 ve 7 olur.
2. Yazı, Dil ve Edebiyat - 1, 4 ve 11
1. Cümle: Türklerde Arap alfabesinin kullanımı yaygınlaşmıştır. 4. Cümle: Türkçe konuşulmaya devam edilmiş ancak Arapça ve Farsça kelimeler dilimize girmeye başlamıştır. 11. Cümle: Kutadgu Bilig, Divanü Lügati't-Türk gibi eserler kaleme alınmıştır. Detaylı Cevap: Arap alfabesinin kullanımı yazıyla, Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçeye girmesi dille, Kutadgu Bilig ve Divanü Lügati't-Türk gibi eserlerin yazılması ise edebiyatla ilgilidir. Bu nedenle 11. cümle mimariye değil, yazı, dil ve edebiyat alanına yazılmalıdır. Doğru cevap 1, 4 ve 11 şeklindedir.
3. Sanat - 5, 9 ve 10
5. Cümle: Minyatür ve ebru yapımı devam etmiş, Arap kültürünün etkisiyle hat ve tezhip sanatı gelişmiştir. 9. Cümle: Yapıları süslerken geometrik şekilleri ve bitki motiflerini kullanmışlardır. 10. Cümle: Heykel ve balbal yapımına çok fazla rastlanmamaktadır. Detaylı Cevap: Bu cümleler resim, süsleme ve heykel sanatındaki değişimleri anlatmaktadır. Hat ve tezhip gelişmiş, geometrik ve bitkisel motifler yaygınlaşmış, önceki dönemlerde görülen balbal ve heykel yapımı daha az görülmüştür. Bu nedenle sanat alanına 5, 9 ve 10 yazılır.
4. Mimari - 3, 8 ve 12
3. Cümle: Medrese, ribat, cami, hastane gibi yapılar inşa edilmiştir. 8. Cümle: Kurgan mezar anlayışı terk edilmiş, İslam kültürüne türbe mimarisi kazandırılmıştır. 12. Cümle: Uygurlardan kalan tapınaklar camiye dönüştürülmüştür. Detaylı Cevap: Bu ifadelerin tamamı yapılar ve yapıların kullanım amaçlarıyla ilgilidir. Cami, medrese, ribat ve hastane gibi yeni yapı türleri gelişmiştir. Türbe mimarisi önem kazanmış, kitaptaki örneğe göre bazı eski tapınaklar cami olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu nedenle mimari alanının doğru numaraları 3, 8 ve 12 olur.
Sayfa 159 - Numaralara Göre Cevap Anahtarı
| Cümle Numarası | İlgili Alan |
|---|---|
| 1 | Yazı, Dil ve Edebiyat |
| 2 | Hayat Biçimi |
| 3 | Mimari |
| 4 | Yazı, Dil ve Edebiyat |
| 5 | Sanat |
| 6 | Hayat Biçimi |
| 7 | Hayat Biçimi |
| 8 | Mimari |
| 9 | Sanat |
| 10 | Sanat |
| 11 | Yazı, Dil ve Edebiyat |
| 12 | Mimari |
Önemli: 11. cümle edebî eserleri, 12. cümle mimari yapıların dönüştürülmesini anlatmaktadır. Bu iki numaranın alanları karıştırılmamalıdır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
158. sayfadaki performans görevinin adı nedir?
Hikâye Tasarlama. İslamiyet'in kabulü döneminde yaşayan bir kişinin gözünden sosyal ve kültürel değişimlerin anlatılması istenmektedir.
159. sayfada Hayat Biçimi kutusuna hangi numaralar yazılır?2, 6 ve 7.
Yazı, Dil ve Edebiyat eşleştirmesinin cevabı nedir?1, 4 ve 11. Kutadgu Bilig ve Divanü Lügati't-Türk'ü anlatan 11. ifade bu alana aittir.
Sanat alanına hangi numaralar yazılır?5, 9 ve 10. Bu ifadeler sanat ve süsleme özellikleriyle ilgilidir.
Mimari alanının doğru numaraları nelerdir?3, 8 ve 12. Tapınakların camiye dönüştürülmesini anlatan 12. ifade mimariye aittir.