6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 47-55 Cevapları MEB Yayınları, meddiarız, meddilazım ve meddilin konularındaki çalışmaları kapsamaktadır. Etkinlik cevapları, uzatılacak harfleri belirlemenize ve med kurallarını birbirinden ayırmanıza yardımcı olur.
İçindekiler
- Sayfa 47 – Meddiarız
- Sayfa 48 – Meddiarız Kuralını Uyguluyorum
- Sayfa 49 – 1. Çalışma Yaprağı
- Sayfa 50 – Meddilazım
- Sayfa 51 – Meddilazım Örnekleri
- Sayfa 52 – Meddilazım Kuralını Uyguluyorum
- Sayfa 53 – 2. Çalışma Yaprağı
- Sayfa 54 – Meddilin ve Kureyş Suresi
- Sayfa 55 – Med Kurallarının Karşılaştırılması
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları
2.1.1. Meddiarız
Bu sayfada cevap yazılması istenen bir etkinlik bulunmamaktadır. Meddiarız kuralı örneklerle açıklanmaktadır.
Kısa Konu Özeti: Med harfinden hemen sonra, kelimenin sonunda durmaktan kaynaklanan geçici sükûn oluşursa meddiarız meydana gelir. Bu geçici sükûna sükûnuarız denir. Kitaptaki anlatıma göre meddiarız dört elif miktarına kadar uzatılır; hızlı okuyuşta en az bir elif miktarı uzatma yapılır.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları
1. Etkinlik – Meddiarız Kuralını Uyguluyorum
1. Adım: Aşağıdaki tabloda verilen ve sonlarında vakıf yapılan kelimelerin okunuşunu öğretmeninizden dinleyiniz. Uygulama: Öğretmeninizin okuyuşunu dinleyiniz. Özellikle kelime sonlarında duruşa ve seslerin uzatılmasına dikkat ediniz.
2. Adım: Dinlediğiniz bu kelimeleri koro hâlinde seslendiriniz. Uygulama: Kelimeleri sınıf arkadaşlarınızla birlikte, öğretmeninizin okuyuşunu örnek alarak okuyunuz.
3. Adım: Öğretmeninizin tablodan seçtiği kelimelerde meddiarız kuralına göre hangi harfin uzatılacağını belirleyiniz ve kelimelerdeki meddiarız kuralının nasıl oluştuğunu söyleyiniz. Kısa Cevap: Kelime sonunda durulduğunda son harfte sükûnuarız oluşur. Bu harften hemen önce med harfi bulunduğu için meddiarız meydana gelir. Med harfinden önceki harfin sesi uzatılır. Örnek Açıklama: قَدِيرٌ kelimesinde durunca son harf olan râ sakin okunur. Râdan önce med harfi yâ bulunduğu için meddiarız oluşur ve dâl harfinin sesi uzatılır.
Tablodaki kelimelerde uzatılacak harfler: Kelimeler kitapta görüldüğü gibi soldan sağa, yukarıdan aşağıya sıralanmıştır. Harf adları, med harfinden önceki ve sesi uzatılan harfi göstermektedir.
| Kelime | Sesi uzatılacak harf |
|---|---|
| أَجْمَعِينَ | Mîm |
| سَلَامٌ | Lâm |
| قَدِيرٌ | Dâl |
| فَيَكُونُ | Kâf |
| بِحَارٌ | Hâ (ح) |
| يَرْكَبُونَ | Bâ |
| قَانِتُونَ | Tâ |
| أَزْوَاجٌ | Vâv |
| رَاجِعُونَ | Ayn |
| مُبِينٌ | Bâ |
| مُعْرِضِينَ | Dâd |
| عَظِيمٌ | Zâ (ظ) |
| يَحْزَنُونَ | Nûn |
| خَاسِرُونَ | Râ |
| عِزِينَ | Zây (ز) |
| حِسَابٌ | Sîn |
| أَيَّامٌ | Yâ |
| لِلنَّاسِ | Nûn |
| يَخْتَلِفُونَ | Fâ |
| أَشْهَادٌ | Hâ (ه) |
| فَاكِهُونَ | Hâ (ه) |
| مُسْلِمُونَ | Mîm |
| صَادِقِينَ | Kāf (ق) |
| أَعْجَازُ | Cîm |
| نَصِيرٌ | Sâd |
4. Adım: Öğretmeninizin önerileri doğrultusunda bu kelimeleri tekrar okuyunuz. Uygulama: Öğretmeninizin belirttiği hataları düzelterek kelimeleri yeniden seslendiriniz. Uzatma ölçüsünü ve kelime sonundaki duruşu koruyunuz.
5. Adım: Bu kelimeleri seslendirirken dikkat edilmesi gereken durumları yazınız. Örnek Cevap: Kelime sonunda dururken son harfi sakin okumalıyız. Med harfinden önceki sesi meddiarız kuralına uygun uzatmalı ve harfleri doğru çıkarmalıyız.
Değerlendirme: Yandaki karekodu kullanarak Öz Değerlendirme Formu’nu doldurunuz. Cevap: Formu kendi okuyuşunuza göre doldurunuz. Meddiarızı tanıma, doğru uzatma ve vakıf yapma becerilerinizi değerlendiriniz.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları
1. Çalışma Yaprağı
Soru: Aşağıda Vakıa suresinin 17-50. ayetleri verilmiştir. Hangi ayetlerin son kelimesinde vakıf yapıldığında meddiarız kuralının oluştuğunu belirleyiniz. Kuralın nasıl uygulandığını sınıf arkadaşlarınıza anlatınız. Kısa Cevap: 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 27, 28, 29, 30, 31, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49 ve 50. ayetlerin son kelimelerinde vakıf yapıldığında meddiarız oluşur. Detaylı Cevap: Bu ayetlerin son kelimelerinde, son harften hemen önce med harfi vardır. Ayet sonunda durunca son harf sakinleşir ve med harfinden sonra geçici sükûn meydana gelir. Böylece meddiarız oluşur. Med harfinden önceki sesi, okuyuşumuza uygun ölçüde uzatırız. Örnek Anlatım: 17. ayetin sonundaki مُخَلَّدُونَ kelimesinde durunca nûn sakin okunur. Nûndan önce med harfi vâv bulunduğundan meddiarız oluşur ve dâl harfinin sesi uzatılır.
Kontrol Notu: 25, 26, 32, 33, 34, 35, 36 ve 37. ayetlerin son kelimelerinde vakıf yapıldığında meddiarız oluşmaz. Her ayet sonunda durmak, tek başına meddiarız oluşması için yeterli değildir.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 50 Cevapları
2.1.2. Meddilazım
Bu sayfa konu anlatımıdır; cevap yazılması istenen ayrı bir etkinlik bulunmamaktadır.
Kısa Konu Özeti: Med harfinden hemen sonra kalıcı sükûn gelirse meddilazım oluşur. Kalıcı sükûna sükûnulazım denir. Cezimli veya şeddeli harflerde bulunur ve durulsa da okumaya devam edilse de değişmez. Meddilazım dört elif miktarı uzatılır; uzatılmasının hükmü vaciptir.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları
Meddilazımın Kelimelerde ve Harflerde Oluşması
Bu sayfada meddilazımın kelimelerde ve hurufımukattaa harflerinde oluşması örneklerle gösterilmektedir. Ayrı bir yazılı soru bulunmamaktadır.
Kısa Konu Özeti: Meddilazım yalnızca kelimelerde değil, bazı surelerin başında bulunan harflerin isimleri okunurken de oluşur. Örneğin lâm ve mîm isimlerinde med harfinden sonra kalıcı sükûn vardır. Bu harfler dört elif miktarı uzatılarak okunur.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 52 Cevapları
2. Etkinlik – Meddilazım Kuralını Uyguluyorum
1. Adım: Aşağıdaki tabloda verilen kelimelerin okunuşunu öğretmeninizden dinleyiniz. Uygulama: Öğretmeninizin okuyuşunu dinleyerek dört eliflik uzatmanın yapıldığı yerleri takip ediniz.
2. Adım: Dinlediğiniz bu kelimeleri koro hâlinde seslendiriniz. Uygulama: Kelimeleri arkadaşlarınızla birlikte okuyunuz. Uzatmaların ve şeddeli harflerin doğru seslendirilmesine dikkat ediniz.
3. Adım: Öğretmeninizin tablodan seçtiği kelimelerde meddilazım kuralına göre hangi harfin uzatılacağını belirleyiniz ve kelimelerdeki meddilazım kuralının nasıl oluştuğunu söyleyiniz. Kısa Cevap: Med harfinden sonra kalıcı sükûn bulunduğu için meddilazım oluşur. Med harfinden önceki harfin sesi dört elif miktarı uzatılır. Örnek Açıklama: دَابَّةٍ kelimesinde eliften sonra şeddeli bâ vardır. Şedde kalıcı sükûn içerdiği için meddilazım oluşur ve dâl harfinin sesi dört elif miktarı uzatılır.
Kelimelerde uzatılacak sesler:
- Dâl: دَابَّةٍ
- Kâf: كَافَّةً
- Hâ (خ): خَاصَّةً
- Hâ (ح): حَاجَّ، حَاجُّونَ
- Hemze: آلْآنَ، آلذَّكَرَيْنِ، آمِّينَ
- Cîm: جَانٌّ، وَالْجَانَّ
- Dâd: مُضَارٍّ، تُضَارَّ، ضَالِّينَ
- Sâd: صَافَّاتٍ، صَوَافَّ
- Vâv: وَالدَّوَابُّ
- Şîn: تُشَاقُّونَ، شَاقُّوا
- Râ: تَأْمُرُونِّي، بِرَادِّي
Hurufımukattaa örnekleri:
- طسم: Sîn ve mîm dört elif miktarı uzatılır.
- الم: Lâm ve mîm dört elif miktarı uzatılır.
- يس: Sîn dört elif miktarı uzatılır.
- ص: Sâd dört elif miktarı uzatılır.
- ق: Kāf dört elif miktarı uzatılır.
4. Adım: Öğretmeninizin önerileri doğrultusunda bu kelimeleri tekrar okuyunuz. Uygulama: Öğretmeninizin düzeltmelerini uygulayarak kelimeleri yeniden okuyunuz. Meddilazımın uzatma ölçüsünü koruyunuz.
5. Adım: Bu kelimeleri seslendirirken dikkat edilmesi gereken durumları yazınız. Örnek Cevap: Med harfinden sonraki cezimli veya şeddeli harfi belirlemeliyiz. Meddilazımı dört elif miktarı uzatmalı, şeddeli harfleri doğru okumalıyız. Bu kuralın durunca da geçince de devam ettiğini unutmamalıyız.
Değerlendirme: Yandaki karekodu kullanarak Öz Değerlendirme Formu’nu doldurunuz. Cevap: Meddilazımı bulma ve uygulama becerinizi kendi durumunuza göre değerlendiriniz.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları
2. Çalışma Yaprağı
Soru: Aşağıdaki tabloda yer alan ifadelerde meddiarız ve meddilazım kurallarından hangisinin uygulanacağını ilgili boşluklara örnekte olduğu gibi işaretleyiniz. Kısa Cevap: İşaretlemeler aşağıdaki tabloda verilmiştir. İki kuralın bulunduğu ifadelerde iki sütun da işaretlenmiştir.
| İfade | Meddiarız | Meddilazım |
|---|---|---|
| المص | — | ✓ |
| وَاتَّقُوا اللَّهَ | ✓ | — |
| لَهُ مُسْلِمُونَ | ✓ | — |
| رَتِّلِ الْقُرْآنَ | ✓ | — |
| شَرَّ الدَّوَابِّ | — | ✓ |
| مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ | — | ✓ |
| لَمِنَ الضَّالِّينَ | ✓ | ✓ |
| فَسْـَٔلِ الْعَادِّينَ | ✓ | ✓ |
| بَنِي إِسْرَائِيلَ | ✓ | — |
| قُلْ أَتُحَاجُّونَنَا | — | ✓ |
| شَاقُّوا الرَّسُولَ | ✓ | ✓ |
| جَزَاءُ الْكَافِرِينَ | ✓ | — |
| وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ | ✓ | — |
Açıklama: Meddiarız işaretleri, ifadelerin son kelimelerinde vakıf yapıldığı durum içindir. الضَّالِّينَ ve الْعَادِّينَ kelimelerinin içinde meddilazım, sonunda durulduğunda ise meddiarız bulunur. شَاقُّوا الرَّسُولَ ifadesinde meddilazım ilk kelimede, meddiarız ikinci kelimenin sonunda oluşur.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 54 Cevapları
2.1.3. Meddilin
Soru: Kureyş suresini ayet sonlarında vakıf yaparak okuyunuz. Her ayetin son kelimesinde uzatma yapılıp yapılmaması hakkındaki düşüncelerinizi ifade ediniz. Kısa Cevap: Kureyş suresinin dört ayetinin de son kelimesinde durulduğunda meddilin oluşur ve uzatma yapılır. Detaylı Cevap: Ayet sonlarındaki قُرَيْشٍ، الصَّيْفِ، الْبَيْتِ ve خَوْفٍ kelimelerinde lin harfi bulunur. Kelime sonunda durulduğunda son harf sakinleşir. Lin harfinden sonra geçici sükûn oluştuğu için meddilin uygulanır. Kitaptaki anlatıma göre lin harfi üç elif miktarı uzatılarak okunur.
- 1. ayet – قُرَيْشٍ: Yâ lin harfidir.
- 2. ayet – الصَّيْفِ: Yâ lin harfidir.
- 3. ayet – الْبَيْتِ: Yâ lin harfidir.
- 4. ayet – خَوْفٍ: Vâv lin harfidir.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 55 Cevapları
Meddiarız, Meddilazım ve Meddilinin Karşılaştırılması
Bu sayfada meddilin açıklamaları ve med çeşitlerinin karşılaştırma tablosu bulunmaktadır. Cevap yazılması istenen ayrı bir etkinlik yoktur.
| Kural | Oluşma şartı | Kitapta verilen uzatma ölçüsü | Hükmü |
|---|---|---|---|
| Meddiarız | Med harfinden sonra geçici sükûn | Yavaş okuyuşta dört elif | Caiz |
| Meddilazım | Med harfinden sonra kalıcı sükûn | Dört elif | Vacip |
| Meddilin | Lin harfinden sonra geçici veya kalıcı sükûn | Yavaş okuyuşta üç elif | Caiz |
Hatırlatma: Meddilinde med harfi yerine lin harfi bulunur. Öncesi üstünlü olan cezimli vâv veya yâ, lin harfidir. Hurufımukattaadan ayn harfinin okunuşunda da meddilin vardır.
6. SINIF KUR’AN-I KERİM DERS KİTABI CEVAPLARI
Diğer etkinliklerin açıklamalı cevaplarına 6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Meddiarız ile meddilazım arasındaki temel fark nedir?
Meddiarız geçici sükûnla, meddilazım ise kalıcı sükûnla oluşur. Meddiarız durulduğunda ortaya çıkar; meddilazım durulsa da geçilse de devam eder.
Aynı kelimede meddiarız ve meddilazım bulunabilir mi?Evet. Örneğin الضَّالِّينَ kelimesinin içinde meddilazım, kelimenin sonunda durulduğunda ise meddiarız vardır.
Kureyş suresinin ayet sonlarında hangi med uygulanır?Dört ayetin son kelimesinde de vakıf yapıldığında meddilin uygulanır.